Ο εγκέφαλος γερνάει απότομα σε τρεις ηλικίες-τι μπορείτε να κάνετε

Νέα έρευνα δείχνει ότι η γήρανση του εγκεφάλου δεν εξελίσσεται ομαλά, αλλά παρουσιάζει τρεις κύριες "κορυφώσεις" στις ηλικίες 57, 70 και 78 ετών, όπου οι αλλαγές στον εγκέφαλο γίνονται πιο έντονες στους περισσότερους ανθρώπους. Η φυσιολογική γήρανση του εγκεφάλου ξεκινά διακριτικά ήδη από τα 40, ενώ γύρω στα 50 είναι συνηθισμένο να ξεχνάμε μικροπράγματα -π.χ. γιατί μπήκαμε σε ένα δωμάτιο.

Αυτά τα περιστασιακά "κενά" αποτελούν φυσιολογικό μέρος της διαδικασίας. Ωστόσο, η πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature Aging (από Κινέζους ερευνητές) εντόπισε 13 πρωτεΐνες στο αίμα που συνδέονται με την επιταχυνόμενη γήρανση του εγκεφάλου και τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Οι συγκεντρώσεις αυτών των πρωτεϊνών παρουσιάζουν κορυφώσεις ακριβώς στις ηλικίες 57, 70 και 78 ετών – σημεία που συμπίπτουν με σημαντικές μεταβάσεις στη ζωή (ορμονικές αλλαγές, συνταξιοδότηση, συσσώρευση φθοράς).

Γιατί συμβαίνουν αυτές οι πτώσεις απόδοσης

Στα 57: Ξεκινά πιο εμφανής συρρίκνωση του εγκεφάλου (ιδιαίτερα της λευκής ουσίας που λειτουργεί σαν "ευρυζωνικό δίκτυο" επικοινωνίας). Η διαδικασία αυτή εντείνεται από την αύξηση βάρους της μέσης ηλικίας, τη μειωμένη αιμάτωση, τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες και την υψηλή χοληστερίνη. Η εμμηνόπαυση/ανδρόπαυση παίζουν επίσης ρόλο.

Στα 70: Εμφανίζεται συσσώρευση πρωτεΐνης ταυ, λέπτυνση του φλοιού, συρρίκνωση μετωπιαίων λοβών και ιππόκαμπου. Πολλοί μειώνουν την πνευματική διέγερση μετά τη συνταξιοδότηση ("φαινόμενο συνταξιοδότησης"): αποφεύγουν προκλήσεις και βασίζονται μόνο στην εμπειρία. Αυτό επιταχύνει τη φθορά ("use it or lose it" που λένε και στο χωριό μας).

Στα 78: Εξαντλούνται τα γνωστικά αποθέματα, μειώνεται περαιτέρω ο όγκος και η αιμάτωση του εγκεφάλου, αυξάνεται η φλεγμονή. Η ανθεκτικότητα του εγκεφάλου εξαρτάται από το "απόθεμα" νευρωνικών συνδέσεων που έχει δημιουργηθεί προηγουμένως.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Η καλή είδηση είναι ότι πολλοί παράγοντες είναι τροποποιήσιμοι και οι παρεμβάσεις 10–15 χρόνια πριν από κάθε "πτώση" μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.

Τι να προσέξετε

Ξεκινήστε/συνεχίστε τακτική άσκηση (οτιδήποτε ανεβάζει ελαφρά τον καρδιακό ρυθμό) –προστατεύει τον ιππόκαμπο, βελτιώνει τη μνήμη, μειώνει φλεγμονή.

Διατηρήστε υγιές βάρος και ελέγξτε χοληστερίνη/ζάχαρο.

Αποφύγετε χρόνιο στρες, κακή διατροφή, υπερβολική ζάχαρη, τοξίνες (π.χ. κάπνισμα, υπερβολικό αλκοόλ, χημικά σε καθημερινά προϊόντα).

Στα 50+ (για τα 57–70): Διαχειριστείτε ορμονικές/σωματικές αλλαγές, μείνετε δραστήριοι σωματικά και πνευματικά.

Στα 60+ (για τα 70–78): Μην "χαλαρώσετε" μετά τη συνταξιοδότηση. Προκαλέστε τον εγκέφαλο με νέες, δύσκολες δραστηριότητες: μάθετε ξένη γλώσσα, χορό, μουσικό όργανο, πινγκ-πονγκ, όχι μόνο σταυρόλεξα/sudoku.

Γνωστικά αποθέματα: Χτίζονται από μικρή ηλικία, αλλά ακόμα και μετά τα 60–70 μπορείτε να τα ενισχύσετε σημαντικά. Η εκπαίδευση, η κοινωνική επαφή και η συνεχής μάθηση λειτουργούν σαν "ασπίδα" απέναντι σε άνοια/Αλτσχάιμερ.

Με πληροφορίες από Telegraph

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr