Βιβλία για να καταλάβεις την Ρωσία του Putin

Καθώς προσπαθούμε να καταλάβουμε το γιατί η Ρωσία θέλει να εισβάλει στην Ουκρανία και απορούμε με τους πολλούς Ρώσους που υποστηρίζουν τον Vladimir Putin, δεν μπορούμε παρά να διαπιστώσουμε το πόσο λίγα πράγματα γνωρίζουμε για την εμπειρία των Ανατολικοευρωπαίων γειτόνων μας. Κι όμως. Αρκεί να διαβάσουμε λίγα μετρημένα life-changing βιβλία για τον Putin και τη Ρωσία για να δούμε τον κόσμο με ίδια μάτια αλλά άλλο βλέμμα.

Τι μας λένε τα βιβλία για τη Ρωσία και τον Putin

Η Ρωσία, που καταλαμβάνει μια τεράστια έκταση δύο ηπείρων, της Ευρώπης και της Ασίας, είναι η μεγαλύτερη χώρα του πλανήτη, παρότι όχι η πρώτη σε πληθυσμό. Κι ενώ η ιστορία της είναι συνδεδεμένη με εκείνη της Ευρώπης, έχει τις δικές της, πολλές ιδιομορφίες. Μέχρι το 1861 διοικείτο με ενα sui generis φεουδαρχικό καθεστώς, στη συνέχεια πρωταγωνίστησε στη σημαντικότερη κοινωνική επανάσταση του 20ού αιώνα έως ότου καταστεί η μία από τις δύο υπερδυνάμεις του Ψυχρού Πολέμου. Το τι ακολούθησε βέβαια έχει τεράστια σημασία για να καταλάβουμε το παρόν αυτής της χώρας και το γιατί ο Putin βρίσκεται εκεί που βρίσκεται.

Το να αρχίσουμε να διαβάζουμε βιβλία για τη σύγχρονη ιστορία της Ρωσίας, ακόμα και μυθιστορήματα που αποτυπώνουν συχνά με πιο γλαφυρό τρόπο όσα διακυβεύονται σε πολιτικό επίπεδο, αποτελεί το σωστό πρώτο βήμα για να εξηγήσουμε γιατί συμβαίνουν όσα συμβαίνουν, να πάρουμε υπεύθυνα θέση. Ας δούμε τα έξι σπουδαιότερα από αυτά, που έχουν μεταφραστεί στην ελληνική γλώσσα.

Το τέλος του κόκκινου ανθρώπου – Svetlana Alexievich (Εκδόσεις Πατάκη)

Στο Τέλος του κόκκινου ανθρώπου, το µυθιστόρηµα-χρονικό της βραβευμένης με Νόμπελ Λογοτεχνίας Svetlana Alexievich, απεικονίζεται µέσα από τις µαρτυρίες δεκάδων ανθρώπων η µετάβαση από την 'αυτοκρατορία' της ΕΣΣΔ στη σηµερινή καπιταλιστική Ρωσία. Οι καταιγιστικές εξελίξεις που ακολούθησαν την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αποτυπώνονται στις ζωές µεµονωµένων ανθρώπων που µε αυθεντικούς, ειλικρινείς απολογισµούς-εξοµολογήσεις µάς θυµίζουν τι πραγµατικά µπορεί να σηµαίνει 'ενδιαφέρουσα' πολιτική εξέλιξη για τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Από τις σελίδες του περνούν είκοσι χρόνια ιστορίας, από τις αρχές της δεκαετίας του 90 έως το 2012, μέσα από τις ενθυµήσεις γυναικών και ανδρών όλων των ηλικιών και των πολιτικών αποχρώσεων.

> Διάβασε ακόμα: Ρωσία και Ουκρανία: Πώς ξεκίνησε και πώς μπορεί να εξελιχθεί η κρίση

Σύντροφοι: Η παγκόσμια ιστορία του κομμουνισμού – Robert Service (Εκδόσεις Ψυχογιός)

Δύο δεκαετίες μετά από τη σαρωτική κατάρρευση του κομμουνισμού στην Ανατολική Ευρώπη και την ΕΣΣΔ, ο Robert Service, ένας από τους καλύτερους ιστορικούς επί της σύγχρονης Ρωσίας, εξέτασε την πορεία του κομμουνισμού παγκοσμίως και βασισμένος σε πλήθος πηγών πρόσφερε μια ανθρώπινη οπτική της ιστορίας αλλά και μια σφαιρική ανάλυση. Το βιβλίο κινείται από τον Μαρξ και τον Λένιν μέχρι τον Μάο και τον Κάστρο, παρουσιάζοντας ζωντανά τα πορτρέτα των πρωταγωνιστών και τα γεγονότα που έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στην ιστορία του κομμουνισμού. Με σπουδαία γραφή και δομημένη επιχειρηματολογία, το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί ένα συγκλονιστικό μάθημα ιστορίας, απαραίτητο σε κάθε βιβλιοθήκη.

Βλαντίμιρ Πούτιν: Ο άνθρωπος δίχως πρόσωπο – Masha Gessen (Εκδόσεις Πατάκη)

Το βιβλίο της Μοσχοβίτισσας δημοσιογράφου Masha Gessen αποτελεί την ανατριχιαστική εξιστόρηση της διαδικασίας μέσα από την οποία ένας χαμηλόβαθμος πρώην πράκτορας της KGB αναρριχήθηκε στην προεδρία της Ρωσίας. Όλα ξεκίνησαν όταν το 1999, η 'οικογένεια' που περιέβαλλε τον Μπορίς Γέλτσιν άρχισε να ψάχνει διάδοχο για τον ασθενούντα πρόεδρο, η δημοτικότητα του οποίου συνεχώς έφθινε. Ο Vladimir Putin, έμοιαζε η τέλεια λύση: ένα 'απρόσωπο' πλάσμα που ο Γέλτσιν και οι στενοί του φίλοι πίστευαν πως μπορούσαν να διαμορφώσουν κατ’ εικόνα τους. Μέσα σε ελάχιστα χρόνια, ουσιαστικά κάθε εμπόδιο για την αχαλίνωτη κυριαρχία του απομακρύνθηκε και κάθε αντίθετη φωνή φιμώθηκε, με τους πολιτικούς αντιπάλους και τους επικριτές να οδηγούνται στην εξορία ή στον τάφο.

> Διάβασε ακόμα: Πώς η Ουκρανία μπορεί να αντισταθεί σε μία πιθανή ρωσική εισβολή

Κόκκινο Σήμα: Πώς έγινα ο Νο 1 εχθρός του Βλάντιμιρ Πούτιν – Bill Browder (Εκδόσεις Καστανιώτη)

Νοέμβριος 2009. Σε κάποια φυλακή της Μόσχας οκτώ αστυνομικοί ξυλοφορτώνουν μέχρι θανάτου τον Σεργκέι Μαγκνίτσκι. Ποιο ήταν το έγκλημά του; Ο νεαρός δικηγόρος είχε καταθέσει εναντίον αξιωματούχων του Υπουργείου Εσωτερικών που είχαν υπεξαιρέσει 230 εκατομμύρια δολάρια, τα οποία είχε πληρώσει στο κράτος ένα από τα πιο επιτυχημένα αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου. Αυτή η άγρια δολοφονία ουσιαστικά παραμένει αδιερεύνητη και ατιμώρητη. Όχι, δεν πρόκειται για δικαστικό θρίλερ, αλλά για αληθινή ιστορία. Ο Bill Browder, που υπήρξε φίλος του θύματος, περιγράφει τις δικές του μάχες στο ταραγμένο τοπίο της μετασοβιετικής εποχής μέχρι την απέλασή του από τη Ρωσία, με διαταγή του Vladimir Putin. 

Ζωή και πεπρωμένο – Vasili Grossman (Εκδόσεις Γκοβόστη)

Έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα σημαντικότερα
μυθιστορήματα του 20ού αιώνα. Πρόκειται για μια συγκλονιστική εποποιία, στην οποία τα μέλη και οι φίλοι της οικογένειας Σαπόσνικοβ προσπαθούν να ξεφύγουν από τα Γερμανικά Στρατόπεδα Εξόντωσης, τα Σοβιετικά Στρατόπεδα Εργασίας, τα φλεγόμενα ερείπια του Στάλινγκραντ και τα ανακριτικά γραφεία της μεταπολεμικής Μόσχας. Το βιβλίο κατατέθηκε για πιθανή έκδοση το 1960 και λίγο αργότερα το χειρόγραφο και κάθε του αντίτυπο κατασχέθηκαν από την KGB αφού, σύμφωνα με τον ηγέτη της 'αποσταλινοποίησης' Νικήτα Χρουτσόφ, δεν ήταν παρά άλλη μια πυρηνική κεφαλή στραμμένη κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Από τις δύο κόπιες του που διασώθηκαν μυστικά, η μία πέρασε μέσω μικροφίλμ στη Δύση και το 1980 κυκλοφόρησε από τον ελβετικό εκδοτικό οίκο L'Âge d'Homme.

Η 'ανώνυμη' ρωσική επανάσταση – Neil Faulkner (Εκδόσεις Οξύ)

Η Ρωσική Eπανάσταση, σύμφωνα με τον Neil Faulkner, αποτελεί το πιο παρερμηνευμένο γεγονός στη σύγχρονη ιστορία. Γι' αυτό και σε αυτό το βιβλίο, ο συγγραφέας επιχειρεί να ξεφύγει από τη μυθοπλασία, θέτοντας στο επίκεντρο της ιστορίας τον ρωσικό λαό και δείχνοντας πώς εκατομμύρια άνθρωποι συναντήθηκαν σε ένα μαζικό κίνημα, διοργάνωσαν δημοκρατικές συνελεύσεις, κινητοποιήθηκαν για μαχητικές ενέργειες και ανέτρεψαν ένα τεράστιο καθεστώς ιδιοκτητών, κερδοσκόπων και πολεμιστών. Αυτή η έκρηξη δημοκρατίας και δημιουργικότητας συντρίφτηκε, όμως, από μια αιματηρή αντεπανάσταση και αντικαταστάθηκε με μια μορφή γραφειοκρατίας από τον κρατικό καπιταλισμό. 

 

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

 

 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr