Ρίξε μια τελευταία καλή ματιά στο πορτοφόλι σου. Αν επαληθευτεί η νέα πρόβλεψη του Elon Musk, σε περίπου μία δεκαετία τα χρήματα μπορεί να έχουν χάσει μεγάλο μέρος της σημασίας τους, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι θα εξαφανιστούν από τη μια ημέρα στην άλλη.
Μιλώντας στον Economist και στην αρχισυντάκτρια του περιοδικού, Zanny Minton Beddoes, ο επικεφαλής των Tesla, SpaceX και xAI παρουσίασε ένα εξαιρετικά φιλόδοξο σενάριο για το 2036. "Τα χρήματα δεν θα έχουν σημασία", υποστήριξε, βασίζοντας την πρόβλεψή του στην ταχύτατη εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και των ανθρωποειδών ρομπότ.
Η λογική του Musk είναι σχετικά απλή: οι άνθρωποι χρειάζονται χρήματα για να αγοράσουν αγαθά και υπηρεσίες, όπως τρόφιμα, κατοικία, μεταφορές, περίθαλψη και ψυχαγωγία. Αν, όμως, εκατομμύρια έξυπνες μηχανές μπορούν να παράγουν περισσότερα από όσα είναι δυνατόν να καταναλωθούν, τότε η σπανιότητα (και μαζί της η ανάγκη για χρήματα) θα περιοριστεί δραστικά.
Ο Musk περιέγραψε ουσιαστικά μια "σχεδόν άπειρη οικονομία", στην οποία η AI θα αναλαμβάνει τις πνευματικές εργασίες και τα ρομπότ τις περισσότερες χειρωνακτικές. Σε αυτή την εκδοχή του μέλλοντος, η εργασία θα αποτελεί προσωπική επιλογή και όχι οικονομική υποχρέωση. Κάποιος θα μπορεί να συνεχίζει να δουλεύει επειδή το επιθυμεί, όπως σήμερα μπορεί να καλλιεργεί μόνος του λαχανικά αντί να τα αγοράζει από ένα κατάστημα.
Τι θα συμβεί, όμως, κατά τη μεταβατική περίοδο, όταν πολλές θέσεις εργασίας θα χαθούν αλλά το υποσχόμενο σύστημα αφθονίας δεν θα έχει ακόμη δημιουργηθεί; Ο Musk θεωρεί ότι οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να προσφέρουν ένα "καθολικό υψηλό εισόδημα", μοιράζοντας απευθείας χρήματα στους πολίτες.
Εκτιμά μάλιστα ότι το μεγάλο οικονομικό πρόβλημα δεν θα είναι ο πληθωρισμός, αλλά ο αποπληθωρισμός, καθώς η παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών θα αυξάνεται ταχύτερα από την ποσότητα του χρήματος.
Οι προβλέψεις του δεν σταματούν εκεί. Ο επιχειρηματίας υποστηρίζει ότι μέσα στην επόμενη πενταετία η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ξεπεράσει τη συνολική ανθρώπινη νοημοσύνη. Παραδέχεται, πάντως, ότι δεν μπορεί να εξηγήσει με ακρίβεια πώς θα λειτουργεί μια οικονομία χωρίς τον σημερινό ρόλο του χρήματος ή πώς θα διατηρηθεί ο ανθρώπινος έλεγχος απέναντι σε συστήματα πολύ εξυπνότερα από εμάς.
Ο επενδυτής Vinod Khosla πρόσθεσε μία κρίσιμη προϋπόθεση. Η αφθονία θα ωφελήσει πραγματικά όλους μόνο εάν οι πολιτικές αποφάσεις επιτρέψουν τη δίκαιη κατανομή της. Άλλωστε, η γη, η ενέργεια και οι φυσικοί πόροι δεν παύουν αυτομάτως να είναι περιορισμένοι επειδή αυξάνεται η παραγωγικότητα.
Επομένως, δεν χρειάζεται ακόμη να πετάξουμε τα πορτοφόλια μας. Προς το παρόν, πρόκειται για ένα τολμηρό όραμα του Elon Musk και όχι για οικονομικό χρονοδιάγραμμα. Αν, όμως, έχει έστω και εν μέρει δίκιο, το 2036 μπορεί να αγοράζουμε πολύ λιγότερα, επειδή απλώς δεν θα χρειάζεται να αγοράσουμε σχεδόν τίποτα.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.
