Κορονοϊός, ο παράγοντας Χ που αλλάζει τις ζωές μας

Από την κλιματική αλλαγή μέχρι τα προσωπικά δεδομένα, η πανδημία έφερε κατακλυσμιαίες αλλαγές. Να ανησυχήσουμε ή μήπως είναι μπόρα και θα περάσει;

Γράφει: Γιώργος Ρομπόλας 26 Ιουλίου 2020

"Παππούλη, γιατί είσαι έξω; Γύρνα σπίτι σου" ακούγεται η ρομποτική φωνή ενός drone να λέει σε έναν έντρομο ηλικιωμένο Κινέζο. Το συγκεκριμένο βίντεο έγινε viral στα τέλη Ιανουαρίου, όταν η Γουχάν βρισκόταν σε αποκλεισμό και η Κίνα σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού. Τότε, δηλαδή, που όλα αυτά φαίνονταν ως ένα μακρινό σενάριο δυστοπικής φαντασίας. Για το συγκεκριμένο βίντεο δεν εξακριβώθηκε ποτέ αν, τελικά, ήταν αληθινό ή fake. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι στη μάχη ενάντια στον κορονοϊό χρησιμοποιήθηκαν τρομακτικά "όπλα", όπως η παρακολούθηση μέσω κινητών τηλεφώνων και τα drones.

"Οι άνθρωποι μιλούν με τρόμο για την κατάσταση. Άλλοι από άγνοια, άλλοι από φόβο και άλλοι γιατί σκέφτονται τις οικονομικές συνέπειες. Σε κάθε περίπτωση πάντως, νιώθεις ότι βρίσκεσαι υπό πολιορκία", ήταν τα τελευταία λόγια του Θοδωρή Γρηγοράτου, ερευνητή του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ζει και εργάζεται τα τελευταία πέντε χρόνια στο Ράνκο, ένα χωριό 60 χλμ. περίπου έξω από το Μιλάνο, λίγο πριν κλείσουμε το τηλέφωνο. Το ημερολόγιο έγραφε 11 Μαρτίου, η Ιταλία βρισκόταν σε lockdown, μετρούσε ήδη 12.452 κρούσματα και 827 νεκρούς. Αρχικά, υπήρχε φόβος· στη συνέχεια, ήρθε ο τρόμος και οι εκατόμβες νεκρών· συνθήκες που θύμιζαν πόλεμο ενάντια στις μεγάλες ηλικίες, τις ευαίσθητες ομάδες αλλά και τον ίδιο τον τρόπο ζωής των Ευρωπαίων.

Drones, GDPR και ακροδεξιά ψέματα

Κορονοϊός, ο παράγοντας Χ που αλλάζει τις ζωές μας

Ένας νόμιμα εκλεγμένος πρωθυπουργός με καθαρά ακροδεξιές θέσεις, ανέλαβε χρέη δικτάτορα για να καταπολεμήσει τον κορονοϊό

Η Ιταλία ήταν απλά η αρχή. Η πανδημία εξαπλώθηκε σαν καρκίνωμα σε όλον τον δυτικό κόσμο, παγώνοντας τα πάντα στο πέρασμά της. Όλα όσα θεωρούσαμε δεδομένα έπαψαν να ισχύουν μέσα σε μερικά 24ωρα: Έπρεπε να στείλεις μήνυμα για να πας μία βόλτα, καθάριζες τα ψώνια του super market με οινόπνευμα, έκανες βιντεοκλήσεις με τους γέρους γονείς σου για να μην τους "σκοτώσεις". Όσο για τις δημοκρατικές ελευθερίες; Καλώς ή κακώς, στην Ευρώπη κρατήθηκαν κάποια προσχήματα στον πόλεμο ενάντια στον κορονοϊό: Όταν ο Luca Zaia, κυβερνήτης του Βένετο της Ιταλίας, πρότεινε να καταργηθούν όλα τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα για λόγους εθνικής ασφαλείας, βρήκε μπροστά του το τείχος που λέγεται GDPR (σ.σ.: Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων).

Τι έγινε, όμως, στην Άπω Ανατολή, εκεί όπου οι χώρες φάνηκαν αρχικά να κερδίζουν τον πόλεμο ενάντια στην πανδημία; Δεκάδες χιλιάδες τεστ, κάμερες σε κάθε δρόμο, εκατοντάδες drones, καταγραφή των αγορών μέσω των πιστωτικών/χρεωστικών καρτών (με σκοπό τη δημιουργία ενός χάρτη δεδομένων με τις μετακινήσεις των ανθρώπων τις τελευταίες 14 μέρες) και ασταμάτητη καταγραφή μέσω κινητού – τα smartphones έγιναν, κατά κάποιον τρόπο, η ηλεκτρονική αλυσίδα των πολιτών που βρίσκονταν σε καραντίνα.

Ο μεγάλος κίνδυνος που ελλοχεύει σε οποιοδήποτε μέτρο παραβιάζει βασικά δημοκρατικά δικαιώματα είναι το κατά πόσο θα σταματήσει να ισχύει μετά την καραντίνα. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να βρεθούμε στον άσχημο δρόμο που χάραξε η Ουγγαρία· εκεί όπου ένας νόμιμα εκλεγμένος πρωθυπουργός (Viktor Orban), με καθαρά ακροδεξιές θέσεις, κατάργησε το κοινοβούλιο και ανέλαβε χρέη δικτάτορα για να καταπολεμήσει τον κορονοϊό.

Καλό θα ήταν, λοιπόν, τόσο οι κυβερνήσεις όσο και εμείς οι πολίτες να λαμβάνουμε υπόψη τους κινδύνους, αφού ο πλανήτης μας κινδυνεύει εκτός από τον κορονοϊό και από πολλούς επίδοξους δικτάτορες τύπου Viktor Orban. Αυτήν τη φορά, μάλιστα, η ψήφος προς τέτοιες ακροδεξιές πολιτικές (που σχεδόν πάντα φλερτάρουν με τον φασισμό) δεν θα έχει πια το άλλοθι του τύπου "δεν ήξερα", όπως συνέβη πριν από λίγα χρόνια με τη Χρυσή Αυγή. Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού άλλωστε.

Fake news και κλιματική αλλαγή

Fake news

Μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο, τα fake news βρήκαν για άλλη μία φορά "ανοιχτό γήπεδο" για να καλπάσουν. Οι θεωρίες συνωμοσίας έμοιαζαν έτοιμες από καιρό, απλά χρειαζόταν κάποιος να πατήσει το κόκκινο κουμπί για να εκτοξευτούν. Στην Ελλάδα, το πλέον χαρακτηριστικό συνέβη στην αρχή της υγειονομικής κρίσης: Ο Κυριάκος Βελόπουλος, εκλεγμένος βουλευτής και πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, βρέθηκε να πουλάει αμφιβόλου αποτελεσματικότητας κηραλοιφές, οι οποίες προστατεύουν από τον κορονοϊό. Τα fakes news χτύπησαν κόκκινο με τη μία δηλαδή.


Ο κορονοϊός είναι ένα όπλο των εξωγήινων για να καταλάβουν τη Γη, τα δίκτυα 5G κουβαλούν μαζί τους τον SARS-COV-2, η πανδημία είναι μία κατάρα του Αλλάχ ενάντια στους Κινέζους.


Αντίστοιχα, το ότι ο Bill Gates είχε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο μίας πανδημίας πριν από κάποια χρόνια, έγινε ο βασικός λόγος για να φιγουράρει πολύ ψηλά στη λίστα με τις συνωμοσιολογίες. Έτσι, βρέθηκε μπλεγμένος σε ένα "φανταστικό σενάριο" βγαλμένο από τις σελίδες του Dan Brown. Με λίγα λόγια, ο Mr Microsoft πλήρωσε για ένα πείραμα που θα έκανε όλον τον πληθυσμό του πλανήτη να νοσήσει, για να μπορέσει εκείνος και οι υποτακτικοί του να κάνουν κουμάντο μέσα από το αντίδοτο. Φοβερό;

Φυσικά, οι συνωμοσιολογίες δεν σταμάτησαν εκεί: Ο κορονοϊός είναι ένα όπλο των εξωγήινων για να καταλάβουν τη Γη, τα δίκτυα 5G κουβαλούν μαζί τους τον SARS-COV-2, η πανδημία είναι μία κατάρα του Αλλάχ ενάντια στους Κινέζους για την απαράδεκτη συμπεριφορά που επιφυλάσσουν στη μουσουλμανική μειονότητα των Ουιγούρων.

Η Κίνα μείωσε τους ρύπους της κατά 25% μέσα στην πανδημία

Όσο, όμως, τα fake news κάλπαζαν, είδαμε για πρώτη φορά κάτι διαφορετικό και ελπιδοφόρο: Οι πολίτες έδειξαν ελάχιστη ανοχή σε αυτά, το Facebook και το Google έβαλαν για πρώτη φορά σοβαρό "κόφτη" στις ψευδείς ειδήσεις, οι αναγνώστες άρχισαν να αναζητούν μετά από χρόνια αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης. Η ειδησεογραφία απέκτησε ξανά την αξία που της αρμόζει, αφού ο κορονοϊός δεν είναι κάποια μακρινή οικονομική είδηση γεμάτη spreads που κανείς δεν καταλαβαίνει. Είναι κάτι απτό, κάτι άμεσο, κάτι το οποίο μπορεί (θεωρητικά) ακόμα και να σε σκοτώσει.

Σε άλλα πιο πράσινα νέα τώρα, η κλιματική αλλαγή φάνηκε ξαφνικά να πατάει φρένο. Η πιο "βλαβερή" οικονομία του πλανήτη, όσον αφορά τους ρύπους (αυτή της Κίνας δηλαδή), μείωσε τις εκπομπές της κατά 25%, τα αυτοκίνητα έμειναν παρκαρισμένα, τα εργοστάσια σταμάτησαν να λειτουργούν, η ατμόσφαιρα τω μητροπόλεων που πνίγονταν στο νέφος καθάρισε για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες. Έτσι, οι φώκιες εμφανίστηκαν μέχρι τον Αργοσαρωνικό ενώ στην Ινδία οι πολίτες είδαν τα Ιμαλάια μετά από πολλά πολλά χρόνια.

Μακρόν κορονοϊός

Μία πανδημία με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς είναι, βέβαια, ο χειρότερος και πιο λάθος για να φρενάρουμε την κλιματική αλλαγή. Σίγουρα, πάντως, οι εικόνες αυτές αποτέλεσαν ένα παράθυρο για ένα καλύτερο μέλλον – ας μην ξεχνάμε ότι δεν είναι λίγες οι επιστημονικές φωνές που προειδοποιούν για άμεση σχέση του κορονοϊού και της κλιματικής αλλαγής, αφού καθώς πολλά είδη εξαφανίζονται, οι ιοί ψάχνουν "φρέσκους" ξενιστές για να συνεχίσουν τη ζωή τους και εμείς οι άνθρωποι είμαστε τα "ιδανικά θηράματα".


"Να προσέχετε, να παραμείνετε άνθρωποι και να κρατάτε ζωντανό το πνεύμα της αλληλεγγύης".


Τι μπορούμε, λοιπόν, να κάνουμε ενάντια στον SARS-COV-2, αυτόν τον παράγοντα X που αλλάζει τις ζωές; Ο φόβος, η κατάθλιψη και η απάθεια δεν μπορεί να είναι η λύση. Οι άνθρωποι δεν μπορούμε να πάψουμε να ζούμε και να εκφραζόμαστε με όποιον τρόπο βρίσκουμε. Ή όπως πολύ ωραία και σωστά έθεσε ο street artist WD (πολλά έργα του, όπως η "Κουκουβάγια" του Μεταξουργείου, κοσμούν την Αθήνα) μέσα από ένα έργο του που "ανέβασε" στα προσωπικά του social media με μία μασκοφορεμένη κοπέλα που κρατά ένα φλεγόμενο τριαντάφυλλο: "Να προσέχετε, να παραμείνετε άνθρωποι και να κρατάτε ζωντανό το πνεύμα της αλληλεγγύης".


φωτογραφία © Getty Images 

 

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Πολιτική

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Οι καλύτερες ταινίες του Netflix που δεν ξεπερνούν τα 90 λεπτά

Διαρκούν λιγότερο από έναν ποδοσφαιρικό αγώνα, χαρίζουν όμως πολύ έντονες συγκινήσεις.

Νοσταλγώ τις βεβαιότητες

Τέσσερις συγγραφείς καταγράφουν για λογαριασμό του Esquire το αποτύπωμα που άφησε η πανδημία πάνω μας. Σήμερα, σε ρόλο αφηγητή ο Γιάννης Γορανίτης.