Ο κορονοϊός βάζει φρένο στην κλιματική αλλαγή. Ή μήπως όχι;

Οι εκπομπές ρύπων μειώνονται, τα δελφίνια επέστρεψαν στη Βενετία, οι πόλεις δεν έχουν νέφος. Αυτός όμως δεν είναι ο κατάλληλος τρόπος.

Γράφει: Γιώργος Ρομπόλας 19 Μαρτίου 2020

Τα κανάλια της Βενετίας είναι πιο καθαρά από ποτέ, σε τέτοιον βαθμό ώστε ακόμη και τα δελφίνια να έχουν επιστρέψει σε αυτά. Οι αεροπορικές πτήσεις που επιβάρυναν σε  μεγάλο βαθμό το φαινόμενο του θερμοκηπίου (περίπου 2,4% το 2018) έχουν μειωθεί δραματικά, με τα περισσότερα επιβατηγά αεροπλάνα να μένουν καρφωμένα στο έδαφος. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις του πλανήτη, τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν είναι από λίγα έως ελάχιστα ενώ η κίνηση θυμίζει αρχαία κατάρα ξεχασμένη από καιρό. Ο κορονοϊός δείχνει να βάζει φρένο στην κλιματική αλλαγή. Ή μήπως όχι;

Μία "πράσινη" ανάγνωση της πανδημίας θα ήταν μία πραγματικά επιφανειακή ανάγνωσή της. Όσο για εκείνους που μοιάζουν να πανηγυρίζουν χαιρέκακα λέγοντας ότι ο επικίνδυνος ιός θα αποδειχθεί πιο αποτελεσματικός από οποιοδήποτε green deal, θυμίζουν εκείνους τους τύπους που λατρεύουν τα κατοικίδια αλλά έχουν αρχίσει να σιχαίνονται τους συνανθρώπους τους, βάζοντας ως προτεραιότητά τις ανάγκες των πρώτων. Τι λένε όμως οι στατιστικές και οι αριθμοί; Η πιο "βλαβερή" οικονομία του πλανήτη όσον αφορά τους ρύπους, αυτή της Κίνας δηλαδή, έχει μειώσει τις εκπομπές της κατά 25% όπως αναφέρει σχετικά έρευνα ενώ αντίστοιχα οι μειωμένες μετακινήσεις των οχημάτων έχουν καθαρίσει την ατμόσφαιρα μητροπόλεων που πνίγονταν στο νέφος.


Η μείωση των ρύπων έχει προέλθει από το πάγωμα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Η ένδειξη "canceled" φιγουράρει σε όλο το ίντερνετ σε κάθε πιθανή και απίθανη εκδήλωση.


Ό,τι δηλαδή δεν κατάφεραν οι εκκλήσεις και οι ακτιβιστικές δράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων, ό,τι δεν κατάφερε η Συμφωνία του Παρισιού αλλά και οι δραματικές προειδοποιήσεις από αρμόδιους φορείς, φαίνεται να γίνεται πραγματικότητα από τη πανδημία του κορονοϊού. Αν, μάλιστα, σκεφτούμε ότι μπορεί άλλες μεγάλες και "βλαβερές" οικονομίες να μειώσουν τους ρύπους τους -όπως ας πούμε οι Η.Π.Α- τότε όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πολύ πιο πράσινο μέλλον για τον πλανήτη. Όντως; Προφανώς και όχι - ή τουλάχιστον όχι ακόμη.

Η μείωση των ρύπων έχει προέλθει από το πάγωμα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Από το Σαλόνι Αυτοκινήτου της Γενεύης μέχρι τεράστιες συναυλίες σε κάθε γωνιά της Γης, και από Έκθεση Βιβλίου του Λονδίνου μέχρι την έκθεση Art Dubai στο χερσόνησο της Αραβίας, τα πάντα έχουν ματαιωθεί. Η ένδειξη "canceled" φιγουράρει σε όλο το ίντερνετ σε κάθε πιθανή και απίθανη εκδήλωση (με μονάχα κάποιους παρανοϊκούς τύπους στο Τέξας να μην ακυρώνουν το Ετήσιο Συνέδριο για Κροταλίες που διοργανώνουν). Κανείς δεν παίρνει το αεροπλάνο για να κάνει business. Ακόμα και το ετήσιο συνέδριο του Παγκόσμιου Νομισματικού Ταμείου (IMF), στο οποίο συμμετέχουν 189 χώρες, φέτος θα πραγματοποιηθεί μέσα από μία conference call και όχι κανονικά.

Όπως είναι φυσικό, όλες αυτές οι ακυρώσεις κοστίζουν. Μόλις χθες, δύο αεροπορικές γραμμές της Αυστραλίας, η Qantas και η Jetstar ανακοίνωσαν ότι διακόπτουν το πρόγραμμα διεθνών πτήσεων. Το αποτέλεσμα; Υπολογίζεται ότι αυτή η απόφαση θα στοιχείσει τη δουλειά σε περίπου 20 χιλιάδες ανθρώπους. Αντίστοιχα, η Κίνα που φαίνεται να αναρρώνει σιγά σιγά από την επιδημία, είναι λογικό να αναζητήσει να καλύψει το χαμένο έδαφος. Ο Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας, Xi Jinping, ήδη ανακοίνωσε μέτρα στήριξης με σκοπό την ανάκαμψη. Είναι λογικό και αναμενόμενο τα κινεζικά εργοστάσια να επιστρέψουν δριμύτερα παράγοντας τους ίδιους και περισσότερους ρύπους.

Ο κορονοϊός βάζει φρένο στην κλιματική αλλαγή. Ή μήπως όχι;

Οι εκπομπές ρύπων της Κίνας έπεσαν επειδή η οικονομία σταμάτησε, άνθρωποι πεθαίνουν και οι πιο φτωχοί δεν έχουν χρήματα

"Η πανδημία μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που ταξιδεύουμε και να αυξήσει τη χρήση των virtual meetings" είπε στην Guardian, ο Rob Jackson, του Global Carbon Project. Αυτή, βέβαια, είναι η αισιόδοξη εκδοχή καθώς ο κίνδυνος να προσπαθήσουν τα κράτη να καλύψουν τη "χασούρα" της πανδημίας με ακόμα πιο επιθετικές για το περιβάλλον τακτικές είναι ορατός. Το MIT Tech Review κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς θεωρεί ότι αν η παγκόσμια οικονομία βρεθεί σε βαθιά κρίση, τότε  οι πόροι που θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει ένα new green deal θα εξανεμιστούν. Κανείς δε θα δώσει λεφτά για έρευνα που θα δημιουργήσει πιο αποτελεσματικά ηλεκτρικά πάνελ, αυτοκίνητα και εργοστάσια. Οι πιο απαισιόδοξες, μάλιστα, προβλέψεις κάνουν λόγο για έναν κόσμο που θα θυμίζει έντονα εκείνον του Mad Max. Έναν πολύ δύσκολο 21ο αιώνα δηλαδή.

"Οι εκπομπές ρύπων της Κίνας έπεσαν επειδή η οικονομία σταμάτησε, άνθρωποι πεθαίνουν και οι πιο φτωχοί δεν έχουν χρήματα για τρόφιμα και φάρμακα. Αυτός δεν είναι ο τρόπος που θέλουμε για να μειωθούν οι ρύποι και να πολεμήσουμε την κλιματική αλλαγή" δήλωσε, με νόημα, ο οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου Climate Shock, Gernot Wagner. Έτσι, εύλογα καταλήγει κανείς ότι για να σωθεί ο πλανήτης και η ανθρωπότητα δεν αρκεί μία καταστροφική ασθένεια όπως ο κορονοϊός. Χρειάζεται να αλλάξουν πράγματα σε βάθος πριν πέσουμε ως ανθρωπότητα με φόρα στον τοίχο - γιατί, τελικά, το οικονομικό κέρδος είναι παροδικό ενώ οι ζωές οι δικές μας και των παιδιών μας είναι ανεκτίμητες.


Φωτογραφίες © Getty Images

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Επικαιρότητα

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Ο αιώνια υπαρξιστής Philip Roth

Προτείνουμε έξι βιβλία του που αξίζει να διαβάσεις.

Η πιο μεγάλη στιγμή του Fernando Torres

Ο El Niño κλείνει σήμερα τα 36 του χρόνια. Του ευχόμαστε να τα εκατοστήσει, με το σημαντικότερο γκολ της καριέρας του.