Το επόμενο κομμάτι του αρειανού συστήματος που θα φτάσει στη Γη μπορεί, παραδόξως, να μην προέρχεται από τον ίδιο τον Άρη.
Μέσα στους επόμενους μήνες, η Ιαπωνία αναμένεται να εκτοξεύσει την αποστολή MMX, Martian Moons eXploration, με προορισμό τον Κόκκινο Πλανήτη. Στόχος της είναι να μελετήσει τα δύο μικρά φεγγάρια του και, κυρίως, να προσεδαφιστεί στον Φόβο, να συλλέξει τουλάχιστον δέκα γραμμάρια υλικού και να τα επιστρέψει στη Γη το 2031.
Αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με το σχέδιο, θα είναι η πρώτη φορά που θα αποκτήσουμε δείγματα τα οποία προέρχονται απευθείας από το σύστημα του Άρη.
Ιαπωνία και Κίνα κυνηγούν τον Άρη
Υπάρχει, όμως, μια λεπτομέρεια που κάνει την ιστορία ακόμη πιο ενδιαφέρουσα, τουλάχιστον αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την εξερεύνηση του Διαστήματος σαν μια νέα κούρσα.
Η Κίνα θέλει να φτάσει περίπου στο ίδιο αποτέλεσμα την ίδια χρονική περίοδο, αν και σκοπεύει να ξεκινήσει αργότερα και να κατευθυνθεί απευθείας στον πλανήτη.
Διαβάστε Επίσης
Η αποστολή Tianwen-3 αναμένεται να εκτοξευθεί περίπου το 2028 με έναν ακόμη πιο φιλόδοξο στόχο: να προσεδαφιστεί στον Άρη, να συλλέξει υλικό από την επιφάνειά του και να το επιστρέψει στη Γη περίπου το 2031.
Δεν πρόκειται επίσημα για αγώνα δρόμου και οι δύο αποστολές θα επιχειρήσουν πολύ διαφορετικά πράγματα. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, μπορεί να είναι εντυπωσιακό: Ιαπωνία και Κίνα, ακολουθώντας δύο εντελώς διαφορετικές στρατηγικές, επιχειρούν να γίνουν από τις πρώτες χώρες που θα μας παραδώσουν ένα πραγματικό κομμάτι του αρειανού κόσμου.
Πριν από τον Άρη, τα φεγγάρια του
Ο Φόβος και ο Δείμος είναι δύο μικρά, ακανόνιστα ουράνια σώματα, πολύ διαφορετικά από τη δική μας Σελήνη, και εξακολουθούν να κρύβουν ένα βασικό μυστήριο: δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα από πού προέρχονται.
Μία πιθανότητα είναι να πρόκειται για αρχαίους αστεροειδείς που παγιδεύτηκαν από τη βαρυτική έλξη του Άρη. Μια άλλη θεωρία θέλει τα δύο φεγγάρια να σχηματίστηκαν από τα συντρίμμια που εκτοξεύθηκαν όταν ένα μεγάλο ουράνιο σώμα συγκρούστηκε με τον πλανήτη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Οι δύο εκδοχές περιγράφουν εντελώς διαφορετικές ιστορίες και ένα δείγμα που θα συλλεχθεί απευθείας από την επιφάνεια του Φόβου μπορεί επιτέλους να μας βοηθήσει να καταλάβουμε ποια από τις δύο βρίσκεται πιο κοντά στην αλήθεια.
Η προέλευση ενός μικρού φεγγαριού του Άρη μπορεί να ακούγεται σαν εξαιρετικά εξειδικευμένο επιστημονικό ερώτημα. Στην πραγματικότητα, όμως, το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο.
Αν ο Φόβος είναι ένας αρχαίος αστεροειδής που προέρχεται από τις εξωτερικές περιοχές του Ηλιακού Συστήματος, θα μπορούσε να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πώς το νερό, οι πτητικές ουσίες και οι οργανικές ενώσεις έφτασαν στους βραχώδεις πλανήτες κατά τα πρώτα στάδια της ιστορίας τους.
Αν, αντίθετα, δημιουργήθηκε μετά από μια τεράστια πρόσκρουση, τότε το υλικό του μπορεί να κρύβει πολύτιμες πληροφορίες για την ίδια την εξέλιξη του Άρη.
Σε κάθε περίπτωση, αυτά τα δέκα γραμμάρια σκόνης μπορούν να μας βοηθήσουν να ανασυνθέσουμε κάτι θεμελιώδες: πώς σχηματίστηκαν οι πλανήτες που βρίσκονται κοντά στον Ήλιο και πώς κάποιοι από αυτούς εξελίχθηκαν σε περιβάλλοντα που θα μπορούσαν ενδεχομένως να φιλοξενήσουν ζωή.
Η προσεδάφιση στον Φόβο είναι πιο δύσκολη απ' όσο φαίνεται
Η MMX θα πρέπει πρώτα να φτάσει στον Άρη και στη συνέχεια να πλησιάσει τον Φόβο, όπου θα απελευθερώσει και το IDEFIX, ένα μικρό γαλλογερμανικό rover που πήρε το όνομά του από τον σκύλο του Οβελίξ στα κόμικς του Αστερίξ.
Αποστολή του θα είναι να παρατηρήσει από κοντά την επιφάνεια και, κυρίως, να μας βοηθήσει να καταλάβουμε πώς μπορεί να κινηθεί ένα όχημα σε έναν κόσμο με εξαιρετικά ασθενή βαρύτητα.
Ο Φόβος έχει μέση διάμετρο μόλις περίπου 20 χιλιομέτρων. Εκεί, λοιπόν, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να κατασκευάσεις ένα όχημα που δεν θα πέσει.
Πρέπει επίσης να διασφαλίσεις ότι δεν θα αναπηδήσει ή δεν θα χάσει την επαφή του με το έδαφος κάθε φορά που επιχειρεί να κινηθεί.
Αφού μελετήσει την περιοχή, η ιαπωνική άκατος θα επιχειρήσει και η ίδια να προσεδαφιστεί στην επιφάνεια και να συλλέξει τουλάχιστον δέκα γραμμάρια ρεγόλιθου, του κονιορτοποιημένου δηλαδή υλικού που καλύπτει τον Φόβο.
Στη συνέχεια θα απογειωθεί ξανά από το φεγγάρι, θα παρατηρήσει και τον Δείμο χωρίς να προσεδαφιστεί εκεί και, τελικά, θα ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής, αφήνοντας την κάψουλα με τα δείγματα να προσγειωθεί στην Αυστραλία το 2031.
Η Ιαπωνία διαθέτει ήδη εμπειρία σε τέτοιου είδους αποστολές. Η Hayabusa2 κατάφερε να επιστρέψει στη Γη υλικό από τον αστεροειδή Ryugu.
Ουσιαστικά, η MMX επιχειρεί να πάρει αυτή την τεχνολογία και να την οδηγήσει μέχρι τη γειτονιά του Άρη.
Η Κίνα θέλει να πάει κατευθείαν στον Άρη
Κάπου εδώ η ιστορία αρχίζει να θυμίζει μια νέα, μικρή διαστημική κούρσα.
Η κινεζική αποστολή Tianwen-3 αναμένεται να εκτοξευθεί περίπου δύο χρόνια μετά την MMX, αλλά παρ' όλα αυτά στοχεύει να επιστρέψει τα δικά της δείγματα στη Γη επίσης γύρω στο 2031.
Με μια καθόλου ασήμαντη διαφορά.
Αντί να σταματήσει στον Φόβο, η Κίνα θέλει να προσεδαφιστεί απευθείας στην επιφάνεια του Άρη, να συλλέξει πετρώματα και χώμα και στη συνέχεια να καταφέρει το δυσκολότερο μέρος της επιχείρησης: να απογειωθεί ξανά από τον Άρη και να παραδώσει το υλικό σε μια κάψουλα που θα κατευθυνθεί προς τη Γη.
Το Πεκίνο έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να φτάσει στον Κόκκινο Πλανήτη με την αποστολή Tianwen-1 και το rover Zhurong.
Τώρα θέλει να κάνει το επόμενο βήμα.
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, έμοιαζε σχεδόν αυτονόητο ότι τα πρώτα δείγματα από τον Άρη θα έφταναν στη Γη μέσω μιας μεγάλης αμερικανικής αποστολής.
Το rover Perseverance ήδη συλλέγει και αποθηκεύει υλικό ακριβώς με την προοπτική να ανακτηθεί στο μέλλον.
Ωστόσο, το κοινό πρόγραμμα NASA-ESA για την επιστροφή αυτών των δειγμάτων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες εξαιτίας του αυξανόμενου κόστους, των συνεχών επανασχεδιασμών και της πολιτικής αβεβαιότητας.
Στο μεταξύ, Ιαπωνία και Κίνα συνεχίζουν να προχωρούν.
Έτσι, η επόμενη μεγάλη σελίδα στην εξερεύνηση του Άρη μπορεί τελικά να γραφτεί είτε από μια ιαπωνική αποστολή που ξεκίνησε με προορισμό ένα μικροσκοπικό φεγγάρι είτε από μια κινεζική αποστολή που εκτοξεύθηκε αργότερα και κατευθύνθηκε απευθείας προς τον πλανήτη.
Δεν συμμετέχουν ακριβώς στον ίδιο αγώνα.
Ο τερματισμός τους, όμως, μοιάζει αρκετά ώστε να είναι αδύνατο να μην κοιτάζει κανείς το ημερολόγιο.
Το 2031 μπορεί επιτέλους να έχουμε στη Γη ένα πραγματικό κομμάτι του συστήματος του Άρη — και μόνο βέβαιο δεν είναι ποιος θα μας το φέρει πρώτος.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
