Η κρεατίνη είναι εδώ και χρόνια ένα από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα στον χώρο του fitness. Πολλοί τη χρησιμοποιούν για να βελτιώσουν τη δύναμή τους, να υποστηρίξουν την αύξηση της μυϊκής μάζας και να έχουν καλύτερη απόδοση στην προπόνηση.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια η επιστημονική έρευνα έχει αρχίσει να εξετάζει και άλλες πιθανές χρήσεις της, πέρα από το γυμναστήριο. Μεταξύ αυτών είναι η επίδρασή της στην πνευματική απόδοση, αλλά και το αν μπορεί να βοηθήσει σε περιόδους έντονου στρες ή ανεπαρκούς ύπνου.
Παρότι λοιπόν η κρεατίνη έχει αρκετά καλά μελετημένα οφέλη, υπάρχει μια ερώτηση που εξακολουθεί να προβληματίζει αρκετούς άνδρες: μπορεί να προκαλέσει τριχόπτωση;
Η συγκεκριμένη ανησυχία κυκλοφορεί εδώ και χρόνια σε forums, social media και συζητήσεις μέσα στα γυμναστήρια. Η βασική θεωρία είναι ότι η κρεατίνη μπορεί να αυξήσει μια ορμόνη που σχετίζεται με την ανδρικού τύπου τριχόπτωση.
Τα δεδομένα, όμως, είναι αρκετά πιο σύνθετα.
Κρεατίνη: Η μελέτη που ξεκίνησε όλη τη συζήτηση
Η σύνδεση ανάμεσα στην κρεατίνη και την απώλεια μαλλιών βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μία μικρή έρευνα που έγινε το 2009 σε 20 παίκτες rugby στη Νότια Αφρική.
Για την πρώτη εβδομάδα, ορισμένοι από τους συμμετέχοντες πήραν 25 γραμμάρια κρεατίνης την ημέρα, ακολουθώντας δηλαδή μια κλασική περίοδο loading. Στη συνέχεια, για δύο ακόμη εβδομάδες, η ημερήσια ποσότητα μειώθηκε στα 5 γραμμάρια.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι μετά την πρώτη εβδομάδα τα επίπεδα της διυδροτεστοστερόνης (DHT) είχαν αυξηθεί κατά 56%. Ακόμη και μετά τη μείωση της δόσης, παρέμεναν περίπου 40% πάνω από τις αρχικές τιμές.
Η DHT είναι μια ορμόνη που προέρχεται από την τεστοστερόνη και έχει σχέση με την ανδρογενετική αλωπεκία.
Ο δερματολόγος Τζέιμς Κίλγκουρ, ιδρυτής και CEO της KilgourMD, εξηγεί ότι σε άτομα με γενετική προδιάθεση η DHT μπορεί να επηρεάσει ορισμένους θύλακες της τρίχας. Με τον χρόνο, οι τρίχες γίνονται πιο λεπτές και μικρότερες, μέχρι που η αραίωση γίνεται εμφανής.
Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα ότι αν η κρεατίνη αυξάνει την DHT, τότε πιθανότατα προκαλεί και τριχόπτωση.
Μόνο που αυτό είναι ένα αρκετά μεγάλο άλμα.
Η αύξηση της DHT δεν σημαίνει ότι πέφτουν τα μαλλιά
Ο Κεν Άντερσον, χειρουργός αποκατάστασης μαλλιών και adjunct clinical professor δερματολογίας στο Emory University School of Medicine, σημειώνει ότι η μελέτη του 2009 έδειξε απλώς μια αύξηση στην DHT.
Δεν έδειξε ότι οι συμμετέχοντες έχασαν μαλλιά.
Μάλιστα, τα επίπεδα της ορμόνης παρέμειναν μέσα στα φυσιολογικά όρια.
Αυτό είναι σημαντικό, επειδή η DHT υπάρχει φυσιολογικά στον οργανισμό των ανδρών. Το γεγονός ότι ένας άνθρωπος έχει υψηλότερη DHT δεν σημαίνει από μόνο του ότι θα εμφανίσει αραίωση.
Πολύ μεγαλύτερο ρόλο παίζει το αν οι θύλακες των μαλλιών του είναι γενετικά ευαίσθητοι στη συγκεκριμένη ορμόνη.
Η ανδρικού τύπου τριχόπτωση, άλλωστε, δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα. Η κληρονομικότητα, η ηλικία και η ευαισθησία των θυλάκων έχουν πολύ μεγάλη σημασία.
Και υπάρχει ακόμη μία λεπτομέρεια που συχνά χάνεται όταν γίνεται συζήτηση για τη συγκεκριμένη έρευνα.
Οι ερευνητές του 2009 δεν μέτρησαν καθόλου την τριχόπτωση.
Δεν εξέτασαν την πυκνότητα των μαλλιών, το πάχος της τρίχας ή αλλαγές στη γραμμή των μαλλιών. Μέτρησαν μόνο τα επίπεδα ορμονών.
Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη μελέτη ήταν αρκετή για να δημιουργήσει μια φήμη που κράτησε για περισσότερο από μία δεκαετία.
Τι έδειξε η νεότερη έρευνα
Η εικόνα έγινε αρκετά πιο ξεκάθαρη το 2025, όταν δημοσιεύτηκε μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη που εξέτασε άμεσα το θέμα των μαλλιών.
Στην έρευνα συμμετείχαν αρχικά 45 άνδρες ηλικίας 18 έως 40 ετών που έκαναν προπόνηση με αντιστάσεις. Τελικά, 38 από αυτούς ολοκλήρωσαν τη διαδικασία.
Η μία ομάδα έπαιρνε 5 γραμμάρια κρεατίνης καθημερινά, ενώ η άλλη έπαιρνε placebo.
Μετά από 12 εβδομάδες, οι ερευνητές δεν εντόπισαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες ούτε στα επίπεδα της DHT ούτε σε μετρήσεις που αφορούσαν άμεσα τα μαλλιά.
Εξετάστηκαν στοιχεία όπως η πυκνότητα, ο αριθμός των follicular units και το πάχος των τριχών.
Δεν βρέθηκε κάτι που να δείχνει ότι η καθημερινή χρήση κρεατίνης είχε αρνητική επίδραση.
Σύμφωνα με τον Άντερσον, η συγκεκριμένη έρευνα δεν μπορεί φυσικά να αποδείξει τι θα συμβεί σε κάθε άνθρωπο μετά από πολλά χρόνια χρήσης. Είναι όμως πολύ πιο χρήσιμη για το συγκεκριμένο ερώτημα σε σχέση με τη μελέτη του 2009, ακριβώς επειδή αυτή τη φορά εξετάστηκαν τα ίδια τα μαλλιά.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, όπως τονίζει, δεν υπάρχουν ισχυρές κλινικές ενδείξεις ότι η κρεατίνη προκαλεί ή επιταχύνει την τριχόπτωση.
Χρειάζονται περισσότερες μελέτες;
Ναι.
Η έρευνα του 2025 είναι καθησυχαστική, αλλά δεν αποτελεί την τελευταία λέξη πάνω στο θέμα.
Θα είχε ενδιαφέρον να γίνουν μελλοντικές μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας και με περισσότερους συμμετέχοντες. Ιδιαίτερα χρήσιμο θα ήταν να εξεταστούν άνδρες που έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζουν ανδρογενετική αλωπεκία ή έχουν έντονο οικογενειακό ιστορικό.
Μέχρι σήμερα, πάντως, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι κάποιος που παίρνει κρεατίνη πρέπει να περιμένει ότι θα αρχίσει να χάνει τα μαλλιά του εξαιτίας της.
Γιατί πολλοί πιστεύουν ότι η κρεατίνη τους προκαλεί αραίωση
Υπάρχει και μια αρκετά απλή εξήγηση για το γιατί η συγκεκριμένη φήμη επιμένει.
Η κρεατίνη χρησιμοποιείται κυρίως από άνδρες που γυμνάζονται συστηματικά και βρίσκονται συχνά στα 20, στα 30 ή στα 40 τους.
Ακριβώς σε αυτές τις ηλικίες αρχίζει επίσης να γίνεται πιο εμφανής η γενετική ανδρικού τύπου τριχόπτωση σε πολλούς άνδρες.
Έτσι, κάποιος μπορεί να ξεκινήσει κρεατίνη στα 28 και λίγους μήνες αργότερα να παρατηρήσει ότι οι κρόταφοί του έχουν αρχίσει να υποχωρούν. Είναι εύκολο να συνδέσει τα δύο γεγονότα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το ένα προκάλεσε το άλλο.
Όπως εξηγεί ο Κίλγκουρ, αν κάποιος παρατηρεί σταδιακή αραίωση στην κορυφή του κεφαλιού ή υποχώρηση της γραμμής στους κροτάφους, ειδικά όταν υπάρχει παρόμοιο ιστορικό στην οικογένεια, η πιθανότερη εξήγηση είναι η ανδρογενετική αλωπεκία.
Όχι απαραίτητα η κρεατίνη.
Πρέπει να σταματήσεις την κρεατίνη αν φοβάσαι για τα μαλλιά σου;
Με βάση όσα γνωρίζουμε σήμερα, δεν υπάρχει λόγος να σταματήσεις την κρεατίνη μόνο και μόνο από φόβο ότι θα σου προκαλέσει τριχόπτωση.
Αν τη χρησιμοποιείς ήδη και βλέπεις οφέλη στην προπόνησή σου, τα σημερινά επιστημονικά στοιχεία δεν υποστηρίζουν ότι πρέπει να την εγκαταλείψεις για να προστατεύσεις τα μαλλιά σου.
Αν, από την άλλη, αρχίσεις να παρατηρείς αραίωση, είναι καλύτερο να μην προσπαθήσεις να βρεις μόνος σου την αιτία. Ένας δερματολόγος ή ειδικός στην τριχόπτωση μπορεί να εξετάσει αν πρόκειται για ανδρογενετική αλωπεκία ή για κάποια άλλη κατάσταση.
Ο Άντερσον λέει ότι βλέπει συχνά άνδρες με ανδρικού τύπου τριχόπτωση οι οποίοι παράλληλα χρησιμοποιούν κρεατίνη και δεν τους συμβουλεύει να τη διακόψουν.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να αναγνωριστεί η τριχόπτωση εγκαίρως και, εφόσον χρειάζεται, να εξεταστούν οι θεραπείες που έχουν αποδειχθεί ότι μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξή της.
Το βασικό συμπέρασμα είναι αρκετά απλό: η κρεατίνη και η τριχόπτωση έχουν συνδεθεί πολύ περισσότερο μέσα από μια παλιά φήμη παρά μέσα από ισχυρά επιστημονικά στοιχεία. Μέχρι να υπάρξουν νεότερα δεδομένα, δεν φαίνεται να υπάρχει λόγος να επιλέξεις ανάμεσα στα gains σου και στα μαλλιά σου.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
