Είναι Κυριακή βράδυ και έχεις ήδη σχεδιάσει μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου. Από αύριο θα αρχίσεις γυμναστήριο, θα προσέχεις τη διατροφή σου, θα περιορίσεις το αλκοόλ, θα κοιμάσαι νωρίτερα και θα σταματήσεις να αναβάλλεις εκείνες τις υποχρεώσεις που σε κυνηγούν εδώ και εβδομάδες. Αυτή τη φορά, μάλιστα, είσαι απολύτως αποφασισμένος.
Μέχρι να έρθει η Τρίτη. Το περίφημο "ξεκινάω από Δευτέρα" είναι ίσως μία από τις πιο διαδεδομένες μορφές αυτοεξαπάτησης. Όχι επειδή οι άνθρωποι που το λένε δεν έχουν πραγματική επιθυμία να αλλάξουν, αλλά επειδή μετατρέπουν την αλλαγή σε ένα μελλοντικό γεγονός, αντί για μια απόφαση που μπορούν να πάρουν σήμερα.
Και κάπως έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Aναβολή, ενθουσιασμός, υπερβολικές προσδοκίες, απογοήτευση και ξανά αναβολή.
Η παγίδα της τέλειας αρχής
Στην ψυχολογία υπάρχει η έννοια του fresh start effect, δηλαδή η τάση των ανθρώπων να αισθάνονται μεγαλύτερο κίνητρο για αλλαγή όταν πλησιάζει ένα χρονικό ορόσημο. Η αρχή της εβδομάδας, η πρώτη ημέρα του μήνα ή η Πρωτοχρονιά λειτουργούν σαν συμβολικές ευκαιρίες για μια καινούργια αρχή.
Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Το πρόβλημα ξεκινά όταν πιστεύεις ότι χρειάζεσαι μια τέτοια ημερομηνία για να κινητοποιηθείς.
Σκέψου πόσες φορές έχεις αναβάλει μια προπόνηση επειδή ήταν ήδη Τετάρτη και αποφάσισες ότι είναι προτιμότερο να ξεκινήσεις "σωστά" την επόμενη εβδομάδα. Ή πόσες φορές μια κακή διατροφική επιλογή σε έκανε να εγκαταλείψεις ολόκληρο το πρόγραμμα, με τη δικαιολογία ότι θα προσπαθήσεις ξανά από Δευτέρα.
Αυτή είναι η λογική του "όλα ή τίποτα". Εάν δεν μπορείς να κάνεις κάτι τέλεια, προτιμάς να μην το κάνεις καθόλου.
Μόνο που η πραγματική πρόοδος δεν λειτουργεί έτσι.
Η συνέπεια είναι σημαντικότερη από τον ενθουσιασμό
Η μεγαλύτερη παρεξήγηση γύρω από την αυτοβελτίωση είναι ότι χρειάζεσαι τεράστιο κίνητρο για να αλλάξεις τη ζωή σου. Στην πραγματικότητα, το κίνητρο είναι ασταθές. Κάποιες ημέρες αισθάνεσαι ικανός να κατακτήσεις τον κόσμο και άλλες δυσκολεύεσαι ακόμη και να σηκωθείς από τον καναπέ.
Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η δημιουργία συνηθειών που μπορούν να επιβιώσουν ακόμη και τις ημέρες που δεν έχεις ιδιαίτερη διάθεση.
Δεν χρειάζεται να ξεκινήσεις με πέντε προπονήσεις την εβδομάδα. Μπορείς να αρχίσεις με είκοσι λεπτά περπάτημα. Δεν χρειάζεται να αλλάξεις ολόκληρη τη διατροφή σου μέσα σε ένα βράδυ. Μπορείς απλώς να βελτιώσεις το επόμενο γεύμα σου.
Και κυρίως, δεν χρειάζεται να θεωρείς μια κακή ημέρα προσωπική αποτυχία. Οι άνθρωποι που καταφέρνουν να διατηρήσουν μια αλλαγή δεν είναι απαραίτητα εκείνοι που δεν παρεκκλίνουν ποτέ από το πρόγραμμά τους. Είναι εκείνοι που επιστρέφουν σε αυτό χωρίς να περιμένουν την επόμενη ιδανική ευκαιρία.
Γιατί, τελικά, η Δευτέρα δεν έχει καμία μαγική ιδιότητα. Δεν σου προσφέρει περισσότερη πειθαρχία, περισσότερη θέληση ή καλύτερες συνθήκες. Είναι απλώς μια ημέρα της εβδομάδας.
Και αν πραγματικά θέλεις να αλλάξεις κάτι στη ζωή σου, υπάρχει μια πολύ απλή ερώτηση που αξίζει να κάνεις στον εαυτό σου: γιατί να μην ξεκινήσεις σήμερα;
Ακόμη κι αν είναι Πέμπτη απόγευμα.


