Στο σεξ, το "περισσότερο" αποκτά εύκολα τη φήμη του "καλύτερου". Κάπως έτσι, μια μεγαλύτερη ποσότητα εκσπερμάτισης μπορεί να εκληφθεί ως απόδειξη ότι όλα λειτουργούν άψογα, ακόμη και ως ένδειξη υψηλής γονιμότητας. Μόνο που το ανθρώπινο σώμα δεν εκδίδει πιστοποιητικά με το μάτι. Και η ποσότητα που βλέπεις δεν σου αποκαλύπτει ούτε πόσα σπερματοζωάρια περιέχει ούτε πόσο καλά λειτουργούν.

Στην καθημερινή γλώσσα χρησιμοποιούμε συχνά τις λέξεις σπέρμα και σπερματοζωάρια σαν να σημαίνουν το ίδιο. Το σπέρμα, όμως, είναι το υγρό της εκσπερμάτισης, μέσα στο οποίο μεταφέρονται τα σπερματοζωάρια, δηλαδή τα αναπαραγωγικά κύτταρα. Περιλαμβάνει επίσης υγρά και ουσίες που υποστηρίζουν τη μεταφορά και τη λειτουργία τους.
Επομένως, μεγαλύτερος όγκος υγρού δεν σημαίνει αυτόματα περισσότερα σπερματοζωάρια. Πολύ περισσότερο, δεν εγγυάται ότι εκείνα κινούνται αποτελεσματικά ή έχουν φυσιολογική μορφολογία. Η εικόνα μπορεί να σου δημιουργήσει μια εντύπωση. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει το σπερμοδιάγραμμα.
Οι αριθμοί που έχουν πραγματικό ενδιαφέρον
Η συγκέντρωση δείχνει πόσα σπερματοζωάρια υπάρχουν σε κάθε χιλιοστόλιτρο σπέρματος. Ο συνολικός αριθμός, αντίθετα, αφορά ολόκληρη την εκσπερμάτιση και προκύπτει πολλαπλασιάζοντας τη συγκέντρωση με τον όγκο.
Ένα υποθετικό παράδειγμα ξεκαθαρίζει τη διαφορά: δείγμα δύο χιλιοστόλιτρων με 40 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά χιλιοστόλιτρο περιέχει συνολικά 80 εκατομμύρια. Δείγμα τεσσάρων χιλιοστόλιτρων με συγκέντρωση 10 εκατομμυρίων περιέχει 40 εκατομμύρια. Διπλάσια ποσότητα υγρού, αλλά μισός συνολικός αριθμός. Και πάλι, αυτοί οι υπολογισμοί δεν αρκούν για να προβλέψουν εγκυμοσύνη.

Η κινητικότητα εξετάζει πόσα σπερματοζωάρια κινούνται και πώς. Ιδιαίτερη σημασία έχει η προωθητική κίνηση, δηλαδή το να προχωρούν, αντί απλώς να κινούνται χωρίς ουσιαστική μετατόπιση. Η διαδρομή προς το ωάριο απαιτεί περισσότερα από μια παρουσία στο δείγμα.
Η μορφολογία αφορά το σχήμα και τη δομή τους, όπως η κεφαλή και η ουρά, και αξιολογείται με συγκεκριμένα εργαστηριακά κριτήρια. Ένα χαμηλό ποσοστό φυσιολογικών μορφών δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αδυναμία τεκνοποίησης. Χρειάζεται συνεκτίμηση με τα υπόλοιπα ευρήματα.
Το σπερμοδιάγραμμα δεν είναι βαθμολογία ανδρισμού
Οι επιστημονικές οδηγίες τονίζουν ότι τιμές πάνω ή κάτω από τα όρια αναφοράς δεν αποδεικνύουν από μόνες τους γονιμότητα ή υπογονιμότητα. Οι πολλαπλές σημαντικές αποκλίσεις έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από έναν μεμονωμένο αριθμό, αλλά η ερμηνεία χρειάζεται ιστορικό και ιατρική αξιολόγηση.

Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά του σπέρματος μεταβάλλονται μεταξύ διαφορετικών εκσπερματίσεων. Γι’ αυτό μπορεί να χρειαστεί επανάληψη της εξέτασης, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παθολογικά ευρήματα. Σημασία έχουν και οι συνθήκες συλλογής, καθώς ακολουθείς τις οδηγίες του εργαστηρίου και ενημερώνεις αν χάθηκε μέρος του δείγματος.
Τι κάνεις αν σε απασχολεί η γονιμότητά σου; Απευθύνεσαι σε ουρολόγο με εμπειρία στην ανδρική αναπαραγωγή. Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασικό βήμα, ενώ ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να χρειαστεί επιπλέον έλεγχος. Η διερεύνηση ενός ζευγαριού αφορά και τους δύο συντρόφους.
Ο όγκος έχει θέση στην αξιολόγηση, αλλά δεν είναι ο πρωταγωνιστής που φαντάζεσαι. Το ζητούμενο δεν είναι μια "εντυπωσιακή" εκσπερμάτιση. Είναι να γνωρίζεις τι πραγματικά συμβαίνει. Και αυτό δεν φαίνεται με μια ματιά.


