Πόση άσκηση χρειάζεται για να προστατευτείς κατά του καρκίνου

Η άσκηση συνοδεύεται από πολλά γνωστά οφέλη. Υπάρχει όμως και ένα που δεν αποτυπώνεται στο σώμα ούτε γίνεται άμεσα αντιληπτό μετά την προπόνηση: η τακτική σωματική δραστηριότητα φαίνεται πως ενεργοποιεί μηχανισμούς που βοηθούν τον οργανισμό να αμύνεται απέναντι στον καρκίνο.

Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι όσοι παραμένουν σωματικά δραστήριοι μειώνουν έως και κατά 26% την πιθανότητα εμφάνισης 13 διαφορετικών μορφών καρκίνου. Το όφελος αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο όταν η άσκηση γίνεται σε μέτρια ή υψηλή ένταση. Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο International Journal of Cancer, οι ερευνητές προσπάθησαν να προσδιορίσουν με ακρίβεια πόση καθημερινή άσκηση αρκεί για να αρχίσει να μειώνεται ο κίνδυνος.

Πόση άσκηση χρειάζεται πραγματικά για προστασία από τον καρκίνο

Η απάντηση ήταν απλή και ίσως απροσδόκητη: μόλις 10 λεπτά την ημέρα.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, ακόμα και τόσο σύντομη διάρκεια άσκησης μπορεί να προκαλέσει σημαντικές βιολογικές αλλαγές που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας. Οι λεπτομέρειες έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 30 άνδρες και γυναίκες ηλικίας από 50 έως 78 ετών, όλοι με αυξημένο σωματικό βάρος ή παχυσαρκία. Οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν ένα σύντομο αλλά απαιτητικό τεστ ποδηλασίας διάρκειας περίπου 10 λεπτών.

Μετά την ολοκλήρωση της άσκησης, λήφθηκαν δείγματα αίματος τα οποία αναλύθηκαν για 249 διαφορετικές πρωτεΐνες. Από αυτές, 13 παρουσίασαν αύξηση μετά την προπόνηση. Ανάμεσά τους ήταν και η ιντερλευκίνη-6, μια ουσία που σχετίζεται με την επιδιόρθωση βλαβών στο DNA. Παράλληλα, αυξήθηκαν και άλλα μόρια που συνδέονται με τη μείωση της φλεγμονής, τη σωστή λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων και τη βελτίωση του μεταβολισμού.

Η σύνδεση με τον καρκίνο έγινε πιο ξεκάθαρη όταν οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το συγκεκριμένο αίμα σε εργαστηριακές δοκιμές με καρκινικά κύτταρα παχέος εντέρου. Τα αποτελέσματα έδειξαν εκτεταμένες γενετικές μεταβολές: πάνω από 1.300 γονίδια άλλαξαν τον τρόπο λειτουργίας τους, κυρίως σε διαδικασίες που αφορούν την επιδιόρθωση του DNA, την παραγωγή ενέργειας και τον έλεγχο της ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι 10 λεπτά έντονης άσκησης αρκούν για να ενισχύσουν μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA και να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου. Σημαντικό σημείο: η ένταση παίζει καθοριστικό ρόλο. Μια χαλαρή βόλτα δεν προσφέρει το ίδιο αποτέλεσμα.

Πώς σχετίζεται η άσκηση με την πρόληψη του καρκίνου

Η προστατευτική δράση της άσκησης φαίνεται να λειτουργεί μέσω πολλών διαφορετικών μηχανισμών.

Όπως έδειξε η μελέτη, η φυσική δραστηριότητα ενισχύει διαδικασίες που επιδιορθώνουν μεταλλάξεις ικανές να μετατρέψουν ένα φυσιολογικό κύτταρο σε καρκινικό. "Η επιδιόρθωση του DNA παίζει κρίσιμο ρόλο στην επιβράδυνση της εξέλιξης του καρκίνου του παχέος εντέρου", εξηγεί ο Anton Bilchik, MD, PhD, χειρουργικός ογκολόγος και διευθυντής του Προγράμματος Γαστρεντερικών και Ηπατοχολικών Παθήσεων στο Providence Saint John’s Cancer Institute. "Παράλληλα, η άσκηση μπορεί να ενισχύσει την άμυνα του οργανισμού, ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα ή καθυστερώντας την εξέλιξη της νόσου".

Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας είναι η μείωση της φλεγμονής. Η χρόνια φλεγμονή, όταν διαρκεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα, μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε υγιή κύτταρα και να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτο κυτταρικό πολλαπλασιασμό. "Οτιδήποτε συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής, όπως η άσκηση, μειώνει αντίστοιχα και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου", τονίζει ο Bilchik.

Αν και η συγκεκριμένη έρευνα επικεντρώθηκε στον καρκίνο του παχέος εντέρου, οι ειδικοί θεωρούν ότι τα συμπεράσματα μπορούν να ισχύουν και για άλλες μορφές καρκίνου. "Συνήθως ξεκινάμε από τους πιο συχνούς καρκίνους, γιατί είναι ευκολότερο να μετρηθούν τα αποτελέσματα", αναφέρει ο Eduardo Vilar Sanchez, MD, PhD, καθηγητής Κλινικής Πρόληψης Καρκίνου στο MD Anderson Cancer Center του Πανεπιστημίου του Τέξας. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου, εξαιρουμένου του καρκίνου του δέρματος, αποτελεί τον τρίτο συχνότερο καρκίνο σε άνδρες και γυναίκες στις ΗΠΑ, με ανησυχητική αύξηση και σε άτομα κάτω των 30 ετών.

Τι ισχύει για την προπόνηση δύναμης

Η μελέτη βασίστηκε αποκλειστικά σε μια συγκεκριμένη μορφή έντονης αερόβιας άσκησης, γεγονός που δεν επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα για την προπόνηση με βάρη. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Sanchez, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι και αυτή μπορεί να προσφέρει αντίστοιχα οφέλη.

Η προπόνηση δύναμης έχει συνδεθεί εδώ και χρόνια με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Στοιχεία από το National Foundation for Cancer Research δείχνουν ότι όσοι γυμνάζονται με βάρη δύο φορές την εβδομάδα μειώνουν τον σχετικό κίνδυνο κατά 31%. Παράλληλα, η ενδυνάμωση συμβάλλει στην πρόληψη παθήσεων που σχετίζονται με τη γήρανση, όπως οι καρδιαγγειακές νόσοι και η άνοια.

Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα παραμένει σαφές: κάθε μορφή άσκησης έχει αξία. "Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, και ειδικά η άσκηση, μπορούν να συμβάλουν τόσο στην πρόληψη του καρκίνου όσο και στη βελτίωση της πορείας της νόσου μετά τη διάγνωση", σημειώνει ο Bilchik.

Ο Sanchez συμφωνεί και υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερες μελέτες με πρακτική εφαρμογή. "Χρειαζόμαστε έρευνες με ξεκάθαρες παρεμβάσεις, ώστε να μπορούμε να δίνουμε σαφείς και εφαρμόσιμες οδηγίες στο κοινό".

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr