Το τέλος μιας τεράστιας καριέρας δεν είναι μόνο θέμα ηλικίας. Είναι κυρίως θέμα ρόλου. Κάποια στιγμή ο παίκτης που για δεκαπέντε χρόνια καθόριζε τα πάντα δεν μπορεί πλέον να κάνει όλα όσα έκανε, και τότε η ομάδα πρέπει να αποφασίσει τι ακριβώς θέλει να κρατήσει από εκείνον.
Η Αργεντινή το έκανε με τον Λιονέλ Μέσι. Η Πορτογαλία δεν έχει καταφέρει ακόμη να λύσει με την ίδια καθαρότητα το αντίστοιχο πρόβλημα με τον Κριστιάνο Ρονάλντο. Γι’ αυτό και, ενώ ο ένας ετοιμάζεται για το οργανωμένο αντίο του απέναντι στο Μπενίν στις 6 Οκτωβρίου στο Μπουένος Άιρες, ο άλλος έφυγε από την αποστολή της χώρας του αφήνοντας πίσω μια υπόσχεση ότι κάποια στιγμή θα εξηγήσει "την αλήθεια" για όσα συνέβησαν.
Η Αργεντινή έμαθε να παίζει με τον σημερινό Μέσι
Το μεγαλύτερο λάθος που μπορείς να κάνεις με έναν γερασμένο superstar είναι να απαιτείς από αυτόν να αναπαράγει την καλύτερη εκδοχή του εαυτού του. Ο Λιονέλ Σκαλόνι δεν το έκανε ποτέ πραγματικά με τον Μέσι. Αντί να απαιτεί από έναν παίκτη 35, 37 ή 39 ετών να καλύπτει χώρους σαν να βρίσκεται ακόμη στο 2011, έφτιαξε σταδιακά ένα οικοσύστημα που προστάτευε την ενέργειά του και μεγιστοποιούσε όσα παρέμεναν σχεδόν αμετάβλητα: την πρώτη επαφή, την τελευταία πάσα, την εκτέλεση και την ικανότητα να διαβάζει μια άμυνα πριν από όλους τους άλλους.
Ο Ροντρίγκο Ντε Πολ αποτέλεσε ίσως το καλύτερο παράδειγμα. Έτρεχε, κάλυπτε τη δεξιά πλευρά, έδινε στον Μέσι κοντινή γραμμή πάσας και αναλάμβανε μεγάλο μέρος της έντασης χωρίς την μπάλα. Ο Χουλιάν Άλβαρες πρόσθεσε πίεση στην πρώτη γραμμή, κινήσεις στην πλάτη των στόπερ και τρεξίματα που ο Μέσι δεν χρειαζόταν πλέον να κάνει. Η ίδια η FIFA έχει περιγράψει τον Ντε Πολ ως παίκτη που ουσιαστικά κρατά συνδεδεμένο το σύστημα γύρω από τον αρχηγό, ενώ ο ρόλος του Άλβαρες στην πίεση υπήρξε εξίσου σημαντικός.
Αυτό δεν είναι "ειδική μεταχείριση" με την αρνητική έννοια. Είναι τακτική. Αν έχεις έναν παίκτη που μπορεί ακόμη να αποφασίσει ένα νοκ άουτ παιχνίδι με δύο επαφές, δεν του ζητάς να ξοδέψει δέκα σπριντ κυνηγώντας τον αντίπαλο αριστερό μπακ.
Διαβάστε Επίσης
Το αποτέλεσμα ήταν δύο Copa América, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 και ακόμη ένας τελικός Μουντιάλ το 2026, όπου η Αργεντινή έχασε 1-0 από την Ισπανία. Ο Μέσι αποχώρησε από την εθνική έχοντας φτάσει ξανά μέχρι την τελευταία ημέρα ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου και τώρα επιστρέφει μόνο για το αντίο.
Η Πορτογαλία καθυστέρησε πολύ περισσότερο να κάνει την ίδια κουβέντα
Με τον Ρονάλντο, το θέμα δεν ήταν ποτέ αν εξακολουθεί να μπορεί να σκοράρει. Στα 41 του έχει 146 γκολ σε 234 συμμετοχές με την Πορτογαλία, αριθμούς που έχουν ξεφύγει από το φυσιολογικό ακόμη και για τα standards μιας ιστορικής καριέρας.
Το θέμα είναι τι χρειάζεται να θυσιάσει μια σύγχρονη επίθεση για να παραμένει ο Ρονάλντο ο σταθερός της άξονας.
Ο σημερινός Ρονάλντο είναι πολύ περισσότερο καθαρός παίκτης περιοχής. Θέλει να βρίσκεται ανάμεσα στους στόπερ, να επιτίθεται στη σέντρα, να ψάχνει το δεύτερο δοκάρι και να τελειώνει τη φάση. Εξακολουθεί να είναι εξαιρετικός σε αρκετά από αυτά. Δεν μπορεί όμως να δώσει την ίδια πίεση, τη συνεχή κίνηση έξω από την περιοχή ή τις επαναλαμβανόμενες αλλαγές θέσης που μπορεί να προσφέρει ένας νεότερος φορ όπως ο Γκονσάλο Ράμος.
Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή δεν είναι απλώς "Ρονάλντο ή όχι Ρονάλντο". Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να κινηθούν ο Ζοάο Φέλιξ, ο Ραφαέλ Λεάο, ο Πέδρο Νέτο, ο Μπρούνο Φερνάντες και ο Βιτίνια γύρω από τον επιθετικό.
Ο Ζόρζε Ζεσούς φαίνεται αποφασισμένος να αντιμετωπίσει αυτή την απόφαση ως καθαρά ποδοσφαιρική. Άφησε τον Ρονάλντο στον πάγκο στη νίκη απέναντι στη Νορβηγία και παραδέχθηκε αργότερα ότι ο αρχηγός του δεν ήταν ευχαριστημένος με την επιλογή, χωρίς πάντως να υποστηρίξει ότι είχε αρνηθεί να προπονηθεί. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Ρονάλντο αποχώρησε από την αποστολή μετά από επικοινωνία με τον πρόεδρο της ομοσπονδίας, Πέδρο Προένσα.
Το 4-2 στη Δανία έκανε τα πράγματα ακόμη πιο άβολα
Το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα για τη συζήτηση γύρω από τον Ρονάλντο δεν ήταν να χάσει η Πορτογαλία χωρίς εκείνον. Ήταν αυτό που συνέβη τελικά: να κερδίσει.
Χωρίς τον αρχηγό της, η Πορτογαλία νίκησε 4-2 τη Δανία, με γκολ από τους Ζοάο Κανσέλο, Γκονσάλο Ράμος, Βιτίνια και Ζοάο Φέλιξ. Δεν αποδεικνύει ότι η ομάδα είναι καλύτερη χωρίς τον Ρονάλντο - ένα παιχνίδι δεν αποδεικνύει κάτι τέτοιο. Αποδεικνύει όμως ότι ο Ζεσούς έχει πραγματικές εναλλακτικές και ότι μπορεί πλέον να παίρνει αποφάσεις χωρίς να αντιμετωπίζει τη θέση του σέντερ φορ ως κλειδωμένη.
Και εδώ βρίσκεται ίσως ο πυρήνας ολόκληρης της ιστορίας. Ο Ρονάλντο πέρασε την καριέρα του επιβάλλοντας στον χρόνο τους δικούς του κανόνες. Έγινε διαφορετικός επιθετικός όταν έχασε μέρος της έκρηξής του, μετακινήθηκε περισσότερο μέσα στην περιοχή και συνέχισε να σκοράρει όταν άλλοι παίκτες της ηλικίας του είχαν ήδη σταματήσει.
Κάποια στιγμή, όμως, η προσαρμογή δεν αφορά μόνο τον ίδιο. Αφορά και την ομάδα.
Ο τελευταίος παραλληλισμός τους είναι ότι δεν μοιάζουν καθόλου
Ο Μέσι δεν είχε λιγότερη ειδική μεταχείριση από τον Ρονάλντο. Είχε απλώς μια εθνική ομάδα που κατάφερε να κάνει αυτή τη μεταχείριση λειτουργική. Ο Σκαλόνι έχτισε γύρω από τις αδυναμίες του σημερινού Μέσι χωρίς να μειώσει την επιρροή των δυνατών του σημείων, και η Αργεντινή πληρώθηκε με τρόπαια.
Η Πορτογαλία άργησε περισσότερο να ξεχωρίσει τον σεβασμό προς τον μεγαλύτερο παίκτη της ιστορίας της από την υποχρέωση να τον ξεκινά σε κάθε μεγάλο παιχνίδι.
Ο Ρονάλντο μπορεί ακόμη να επιστρέψει. Μπορεί ακόμη να πάρει το αντίο που ταιριάζει σε 234 διεθνείς συμμετοχές και μια σχέση 23 ετών με την εθνική του. Τίποτα από όσα συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες δεν σημαίνει ότι το τελευταίο του παιχνίδι με την Πορτογαλία έχει ήδη παιχτεί.
Αλλά η αντίθεση με τον Μέσι είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθεί. Ο Αργεντινός φτάνει στην τελευταία του βραδιά με ολόκληρη την εθνική ομάδα οργανωμένη γύρω από την ιδέα ενός αποχαιρετισμού.
Ο Ρονάλντο φτάνει στο ίδιο σημείο προσπαθώντας ακόμη να ξεκαθαρίσει ποιος είναι ο ρόλος του πριν από το αντίο.
Και ύστερα από σχεδόν δύο δεκαετίες στις οποίες συγκρίναμε τα γκολ, τις Χρυσές Μπάλες και τα Champions League τους, ίσως η τελευταία πραγματικά ενδιαφέρουσα σύγκριση να είναι τελικά αυτή: όχι ποιος έμεινε καλύτερος μέχρι το τέλος, αλλά ποιος βρήκε πρώτος έναν τρόπο να αποδεχτεί ότι το τέλος απαιτεί διαφορετικό ποδόσφαιρο.
