Αν κοιτάξει κανείς τη μουσική σκηνή του σήμερα, θα βρει τη Dolly Parton σχεδόν παντού. Η country γνωρίζει μια νέα περίοδο άνθησης, οι γυναίκες τραγουδοποιοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και το κοινό αναζητά ξανά καλλιτέχνες που δεν μοιάζουν να έχουν κατασκευαστεί σε κάποιο αποστειρωμένο εργαστήριο. Ανθρώπους με αναγνωρίσιμη φωνή, προσωπικότητα και ατέλειες. Με άλλα λόγια, ανθρώπους σαν την Dolly.
Η είδηση του θανάτου της σε ηλικία 80 ετών σηματοδοτεί το τέλος μιας σπουδαίας ζωής, όχι όμως και την αποχώρησή της από την ποπ κουλτούρα. Γιατί η Dolly Parton δεν άφησε πίσω της μόνο τραγούδια. Άφησε έναν ολόκληρο τρόπο να στέκεται κανείς απέναντι στον κόσμο: με χιούμορ, αυτοπεποίθηση και την τόλμη να ορίζει μόνος του ποιος θέλει να είναι.
Οι ξανθές περούκες, τα στρας, τα έντονα χρώματα και η πληθωρική εικόνα της δεν έκρυβαν την πραγματική Dolly. Ήταν μέρος της. Εκείνη απέδειξε ότι η αυθεντικότητα δεν απαιτεί απαραιτήτως φυσικότητα ή λιτότητα. Μπορείς να δημιουργήσεις έναν χαρακτήρα, να τον κάνεις μεγαλύτερο από τη ζωή και, παρ’ όλα αυτά, να παραμένεις απολύτως ειλικρινής.
Αυτό το προσωπικό της οικοδόμημα άρχισε να σχηματίζεται πολύ πριν από το Nashville. Γεννημένη στο Pittman Center του Tennessee, ήταν το τέταρτο από τα 12 παιδιά μιας οικογένειας που ζούσε σε μεγάλη φτώχεια. Οι γονείς της πλήρωσαν τον γιατρό που τη βοήθησε να έρθει στον κόσμο με ένα σακί καλαμποκάλευρο. Εκείνη, ακόμη παιδί, τραγουδούσε στη βεράντα του σπιτιού κρατώντας ένα αυτοσχέδιο μικρόφωνο από τενεκεδάκι και ξύλο καπνού, φανταζόμενη ότι βρισκόταν στη σκηνή του Grand Ole Opry. Στα 13 της, η φαντασία είχε ήδη γίνει πραγματικότητα.
Η φτώχεια δεν έγινε ποτέ για εκείνη άλλοθι ή εργαλείο αυτολύπησης. Έγινε υλικό για ιστορίες. Στο "Coat of Many Colors" του 1971, ένα από τα πιο προσωπικά και αγαπημένα της τραγούδια, θυμήθηκε το παλτό που της είχε ράψει η μητέρα της από διαφορετικά κομμάτια υφάσματος. Οι συμμαθητές της το χλεύασαν. Η Dolly, όμως, το φόρεσε με υπερηφάνεια και χρόνια αργότερα μετέτρεψε εκείνη την παιδική πληγή σε ένα τραγούδι για την αξιοπρέπεια.
Ακόμη και η εμφάνισή της υπήρξε μια συνειδητή απάντηση σε όσα οι άλλοι θεωρούσαν "σωστά". Είχε παραδεχθεί ότι ως νεαρή γυναίκα εμπνεύστηκε από μια γυναίκα της περιοχής που οι κάτοικοι αντιμετώπιζαν περιφρονητικά. Εκεί όπου οι άλλοι έβλεπαν υπερβολή, η Dolly έβλεπε λάμψη, θηλυκότητα και αυτοπεποίθηση. Ο ιεροκήρυκας παππούς της την τιμωρούσε για τον τρόπο που ντυνόταν, αλλά εκείνη δεν εγκατέλειψε ποτέ την εικόνα που είχε επιλέξει για τον εαυτό της.
Με την ίδια ευφυΐα χειρίστηκε και τα στερεότυπα της μουσικής βιομηχανίας. Στο πρώτο προσωπικό της hit, το "Dumb Blonde" του 1966, τραγουδούσε ουσιαστικά ότι η εμφάνισή της δεν την έκανε ανόητη. Στο The Porter Wagoner Show έμοιαζε αρχικά να βρίσκεται στη σκιά του οικοδεσπότη, ενώ στην πραγματικότητα έγραφε τραγούδια που σύντομα θα ξεπερνούσαν σε απήχηση τα δικά του. Το "Joshua" του 1970 αποκάλυψε επίσης το ιδιαίτερο ταλέντο της να ανατρέπει τις πρώτες εντυπώσεις, αφηγούμενο την ιστορία ενός τρομακτικού ερημίτη που τελικά έκρυβε μια καλή καρδιά.
Το 1974 αποχώρησε από το πλευρό του Porter Wagoner, αποφασισμένη να απευθυνθεί σε ένα κοινό πολύ μεγαλύτερο από εκείνο της country. Τα τραγούδια της συνδύαζαν έξυπνους στίχους, ακαταμάχητες μελωδίες και μικρές ηχητικές ιδέες που έμεναν στο μυαλό. Στο "9 to 5" του 1980, ακόμη και ο ρυθμικός ήχος από τα νύχια της έγινε κομμάτι ενός ύμνου για τις εργαζόμενες γυναίκες. Στο "Jolene" πήρε μια ιστορία ζήλιας, κατά μεγάλο μέρος μυθοπλαστική όπως εξηγούσε η ίδια, και την έκανε να ακούγεται σαν η πιο οδυνηρή προσωπική εξομολόγηση.
Όταν πια εξελίχθηκε σε παγκόσμιο σύμβολο, δεν προσπάθησε να περιφρουρήσει τη φήμη της με ανασφάλεια. Δημιούργησε το Dollywood στη γενέτειρά της και είδε την εικόνα της να γίνεται ένα ολόκληρο σύμπαν. Όταν η Whitney Houston μετέτρεψε το "I Will Always Love You" σε παγκόσμιο φαινόμενο, ξεπερνώντας σε αναγνωρισιμότητα τη δική της εκτέλεση, η Dolly το υποδέχθηκε με χαρά και όχι με ανταγωνισμό.
Η πιο ουσιαστική πλευρά της κληρονομιάς της, ωστόσο, βρισκόταν μακριά από τα φώτα. Έθεσε την παιδική φιλαναγνωσία στο επίκεντρο της φιλανθρωπικής της δράσης, επηρεασμένη και από τον πατέρα της, ο οποίος δεν ήξερε να διαβάζει. Παράλληλα, παρέμεινε μία από τις ελάχιστες δημόσιες προσωπικότητες που αγαπήθηκαν τόσο από τη συντηρητική όσο και από την προοδευτική Αμερική. Απέφευγε τις κομματικές ταμπέλες, αλλά δεν δίσταζε να υπερασπιστεί τους gay, τους trans και γενικότερα τους ανθρώπους που δεν χωρούσαν εύκολα στις κοινωνικές νόρμες.
Η επιρροή της είναι ορατή στη Sabrina Carpenter, στο χιούμορ και στην αισθητική της, στην Beyonce που της έδωσε ρόλο αφηγήτριας στο "Cowboy Carter", αλλά και στη νεότερη country της Ella Langley. Κανείς τους, όμως, δεν μπορεί να γίνει η επόμενη Dolly Parton. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μάθημα που άφησε, ότι δηλαδή ο στόχος δεν είναι να γίνεις κάποιος άλλος, αλλά να δημιουργήσεις την πιο θαρραλέα εκδοχή του εαυτού σου.
Η Dolly πήρε όσα της έδωσε η ζωή, τη φτώχεια, την απόρριψη, τα στερεότυπα και μερικά κομμάτια ύφασμα και τα έραψε σε κάτι φωτεινό, πολύχρωμο και αδύνατο να ξεχαστεί. Ο κόσμος μπορεί πλέον να μοιάζει λίγο λιγότερο λαμπερός χωρίς εκείνη. Εξακολουθεί, όμως, να είναι σε μεγάλο βαθμό ο κόσμος που εκείνη βοήθησε να δημιουργηθεί.
Με πληροφορίες από The Atlantic
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.
