Πανδημία, κλιματική αλλαγή και διπλωματία

iStock

Ο κορονοϊός είναι η πρώτη πραγματικά παγκόσμια έκτακτη υγειονομική κατάσταση. Αν και οι προηγούμενες πανδημίες κατέστρεψαν περιοχές, συχνά χρειάστηκαν μήνες ή και χρόνια να εξαπλωθούν και είχαν μικρή επίδραση αλλού. Ο νέος κορονοϊός εξαπλώθηκε ταχύτερα και πιο μακριά, επηρεάζοντας κάθε πληθυσμό πάνω στη γη. Οι μολύνσεις και οι αριθμοί των θανάτων από τη Γουχάν μέχρι το Σάο Πάολο, κυριαρχούν στα βραδινά δελτία ειδήσεων σε κάθε χώρα.

Μία περίπλοκη πρόκληση

Αλλά οι όποιες ελπίδες ότι αυτή η ιστορική κρίση -η πρώτη παγκόσμια απειλή στην ανθρώπινη υγεία- θα κινητοποιούσε την παγκόσμια αλληλεγγύη, γρήγορα εξανεμίστηκαν καθώς η αγωνία για την πανδημία, ενίσχυσε την έννοια του έθνους-πρώτα. Όλα τα κράτη έγιναν εσωστρεφή. Η προστασία των δικών τους πολιτών ξεπέρασε όλες τις άλλες ανησυχίες, και πολλαπλασιάστηκε η ξενοφοβία. Η ρητορική κατά της παγκοσμιοποίησης εντάθηκε καθώς εκτοξεύθηκε η οικονομική ανισότητα. Αντί να καλλιεργηθεί η παγκόσμια συνεργασία, η πανδημία προκάλεσε συρρίκνωση των εξωτερικών πολιτικών, σε ουσία και εμβέλεια. Οι γεωπολιτικές αντιπαλότητες βάθυναν και η πολυμερής συνεργασία και οι θεσμοί επλήγησαν από την διάχυτη διάδοση της έννοιας του έθνους πρώτα από όλα.

> Διάβασε ακόμη: Αντιεμβολιαστές, μία αλλόκοτη περίπτωση

Η κλιματική αλλαγή είναι μια ακόμη μεγαλύτερη και πιο περίπλοκη παγκόσμια πρόκληση. Αλλά η πολιτική δυναμική αντιμετώπισης της, είναι προφανώς διαφορετική. Ενώ η νοοτροπία του έθνους πάνω από όλα ήταν μια εύλογη απάντηση σε μια απειλή που θα μπορούσε να περιοριστεί με την ύψωση φραγμών και μείωση των επαφών με το εξωτερικό, είναι βαθιά αντιπαραγωγική όταν πρόκειται για την άμβλυνση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Από τη φύση της, αυτή η εργασία απαιτεί συντονισμένη διεθνή δράση. Η διπλωματία, αποδυναμωμένη και υποβαθμισμένη στο παρασκήνιο στη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης, πρέπει να αναζωογονηθεί για να διασφαλίσει μια απαραίτητη -και δίκαιη- μετάβαση προς έναν κόσμο ουδέτερο από άνθρακα.

Esquire IT

Εάν η πανδημία ήταν μια δοκιμαστική πορεία προς την αντιμετώπιση μιας κολοσσιαίας παγκόσμιας πρόκλησης όπως η κλιματική αλλαγή, οι εξελίξεις μέχρι στιγμής δεν ήταν ενθαρρυντικές. Η στενόμυαλη εθνοκεντρική νοοτροπία έχει σκληρύνει, οι γεωπολιτικές αντιπαλότητες έχουν αυξηθεί, το χάσμα Βορρά-Νότου έχει βαθύνει, και το πολυμερές σύστημα έχει επιδείξει ανησυχητικά ρήγματα και αδυναμίες. Ακόμη και αν τα χειρότερα της πανδημίας είναι πίσω μας, η κληρονομιά της έχει επηρεάσει σημαντικά τις προσπάθειες επιβράδυνσης της κλιματικής αλλαγής. Εκτός από αυτές τις τάσεις, αυτό περιλαμβάνει επίσης την πρόκληση της διαχείρισης της πολυμερούς διπλωματίας στη διάρκεια μιας υγειονομικής κρίσης, την επιπολαιότητα πολλών πτυχών της εικονικής διπλωματίας και μιας σκηνής των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, γεμάτα με θεωρίες συνωμοσίας και fake news.

Ωστόσο, πολλά από αυτά τα αρνητικά φαινόμενα ίσως είναι μοναδικά στον εγγενή αμυντικό αγώνα εναντίον μιας πανδημίας. Μια προσέγγιση βασισμένη στο κρατά τους εντός ασφαλείς και τους εκτός, εκεί που είναι, από την ίδια της τη φύση καλλιέργεια τον εθνικών εγωισμό. Η υπερθέρμανση του πλανήτη αντιθέτως, επιβάλει την αντίθετη λογική. Κανένα κράτος δεν μπορεί να είναι ασφαλές εκτός και αν όλοι οι παράγοντες δράσουν από κοινού. Αυτή η βασική αλληλεγγύη, που απορρέει από τη φύση της απειλής, θα πρέπει να ωθήσει τις κυβερνήσεις να μετακινηθούν πέραν της νοοτροπίας το έθνος-πρώτα, που έχει χαρακτηρίσει τη διαχείριση της πανδημίας.

Μεγαλύτερος σύμμαχος, η επιστήμη

Η μετατροπή αυτού του θεμελιώδους κοινού ενδιαφέροντος σε ένα φιλόδοξο σχέδιο για την κλιματική δράση, θα πρέπει να αποτελέσει την βασική προτεραιότητα των πολιτικών ηγετών στα επόμενα χρόνια.

Ο μεγαλύτερος σύμμαχος τους θα είναι η επιστήμη. Η πανδημία κατέδειξε τις επαναστατικές δυνατότητες κινητοποίησης της επιστημονικής τεχνογνωσίας. Δεν θα υπάρξουν εμβόλια για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ωστόσο, παρόμοιες ολοκληρωμένες προσπάθειες μπορούν να παράγουν τεχνολογικές λύσεις που, μαζί με υπεύθυνες οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές, μπορούν να πραγματοποιήσουν τη μετάβαση προς έναν πλανήτη ουδέτερο από άνθρακα. Χωρίς αμφιβολία, η πρόοδος θα απαιτήσει ακόμη εκτεταμένες αλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης και στο lifestyle μας. Αλλά εάν ο αγώνας εναντίον του κορονοϊού έχει να μας μάθει κάτι, είναι ότι οι κοινωνίες είναι πολύ πιο ικανές να προσαρμοστούν και να καινοτομήσουν από ό,τι νομίζαμε στο παρελθόν.

Από: Capital.gr

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr