Αν έχεις αγοράσει έστω και ένα καλό single malt τα τελευταία χρόνια, πιθανότατα έχεις προσέξει μια μικρή φράση στην ετικέτα, Non-Chill Filtered. Για πολλούς αποτελεί σχεδόν σήμα ποιότητας. Για άλλους είναι απλώς ένας ακόμη τεχνικός όρος που χρησιμοποιούν τα αποστακτήρια για να κάνουν το προϊόν τους να φαίνεται πιο premium.
Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Το Non-Chill Filtered δεν σημαίνει ότι ένα ουίσκι είναι αυτόματα καλύτερο. Σημαίνει όμως ότι ο παραγωγός επέλεξε να μην αφαιρέσει ορισμένα φυσικά στοιχεία του αποστάγματος, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει πως το ουίσκι μπορεί να γίνει θολό όταν προστεθεί νερό ή όταν σερβιριστεί πολύ κρύο.
Για να καταλάβουμε γιατί συμβαίνει αυτό, πρέπει πρώτα να δούμε τι ακριβώς είναι το chill filtration.
Γιατί φιλτράρεται το ουίσκι;
Το ουίσκι περιέχει εκατοντάδες διαφορετικές ενώσεις. Εκτός από το αλκοόλ και το νερό, υπάρχουν λιπαρά οξέα, πρωτεΐνες, εστέρες και άλλες φυσικές ουσίες που δημιουργούνται κατά τη ζύμωση, την απόσταξη και την ωρίμανση στο βαρέλι.
Όταν ένα ουίσκι έχει σχετικά χαμηλούς αλκοολικούς βαθμούς –συνήθως γύρω στο 40% έως 46%– και τοποθετηθεί σε ψυχρή θερμοκρασία ή του προστεθεί νερό, αρκετές από αυτές τις ενώσεις παύουν να διαλύονται πλήρως. Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζεται μια γαλακτώδης θολούρα, γνωστή ως floc ή haze.
Δεν πρόκειται για αλλοίωση ούτε για ελάττωμα. Είναι απολύτως φυσικό. Ωστόσο, για δεκαετίες οι καταναλωτές συνέδεαν το θολό ποτό με κακή ποιότητα. Τα αποστακτήρια, θέλοντας να αποφύγουν αυτή την εικόνα, άρχισαν να εφαρμόζουν το λεγόμενο chill filtration. Η διαδικασία είναι σχετικά απλή. Το ουίσκι ψύχεται σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία –συνήθως μεταξύ -2°C και 4°C– και στη συνέχεια περνά από εξαιρετικά λεπτά φίλτρα που συγκρατούν αυτές τις ενώσεις πριν εμφιαλωθεί. Έτσι, ακόμη και αν κάποιος προσθέσει πάγο ή νερό, το ουίσκι παραμένει πεντακάθαρο.
Διαβάστε Επίσης
Τι χάνει όμως το ουίσκι;
Εδώ ξεκινά η μεγάλη συζήτηση. Οι υποστηρικτές του Non-Chill Filtered πιστεύουν ότι μαζί με τις ουσίες που προκαλούν τη θολούρα αφαιρούνται και στοιχεία που συμβάλλουν στο σώμα, την υφή και μέρος της αρωματικής πολυπλοκότητας του ουίσκι. Η διαφορά δεν είναι συνήθως εντυπωσιακή. Δεν θα μετατρέψει ένα μέτριο ουίσκι σε αριστούργημα ούτε το αντίστροφο.
Μπορεί όμως να κάνει ένα ουίσκι να δείχνει λίγο πιο ελαιώδες στο στόμα, να έχει μεγαλύτερη διάρκεια και μια πιο φυσική αίσθηση στον ουρανίσκο. Για τους έμπειρους δοκιμαστές, αυτές οι μικρές λεπτομέρειες είναι αρκετές ώστε να προτιμούν εμφιαλώσεις χωρίς ψυχρή διήθηση.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά σύγχρονα ανεξάρτητα εμφιαλωτήρια και αρκετά premium αποστακτήρια επιλέγουν να αναγράφουν με περηφάνια το Non-Chill Filtered στην ετικέτα.
Και δηλαδή είναι καλύτερο;
Όχι απαραίτητα. Ένα εξαιρετικό ουίσκι μπορεί να είναι chill filtered, όπως και ένα μέτριο μπορεί να είναι non-chill filtered. Η ποιότητα εξακολουθεί να εξαρτάται από την πρώτη ύλη, τη ζύμωση, την απόσταξη, το βαρέλι και τον χρόνο ωρίμασης.
Το Non-Chill Filtered είναι περισσότερο μια φιλοσοφία παραγωγής. Δείχνει ότι ο παραγωγός προτίμησε να αφήσει το απόσταγμα όσο πιο κοντά γίνεται στη φυσική του μορφή, αποδεχόμενος ακόμη και την πιθανότητα να θολώσει όταν πέσει η θερμοκρασία.
Αν δεις λοιπόν το ουίσκι σου να γίνεται ελαφρώς θολό όταν προσθέσεις λίγες σταγόνες νερό ή ένα παγάκι, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Αντιθέτως, μπορεί να είναι ένδειξη ότι μέσα στο ποτήρι σου βρίσκονται ακόμη όλα εκείνα τα φυσικά συστατικά που κάποιοι παραγωγοί επιλέγουν να διατηρούν.
Και ίσως αυτή η μικρή θολούρα να είναι η πιο ειλικρινής απόδειξη ότι το ουίσκι σου δεν έχει υποστεί περισσότερη επεξεργασία από όση πραγματικά χρειάζεται.
