Ένας άνδρας μπορεί να περάσει μία ώρα διαβάζοντας ένα μεγάλο δημοσιογραφικό θέμα, μια τεχνική ανάλυση ή τις τελευταίες εξελίξεις για την αγαπημένη του ομάδα και, αν τον ρωτήσεις, να απαντήσει ότι "δεν διαβάζει". Κάπου εδώ τίθεται το ζήτημα, όχι μόνο του πόσο διαβάζουν οι άνδρες, αλλά και του τι θεωρούν ανάγνωση.
Κατά καιρούς επανέρχεται η άποψη ότι οι άνδρες έχουν εγκαταλείψει τα βιβλία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πράγματι μια διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα, όχι όμως τόσο μεγάλη ώστε να στηρίζει αυτή την απόλυτη εικόνα.
Διαβάστε Επίσης
Έρευνα του Pew Research Center στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 71% των ανδρών είχε διαβάσει τουλάχιστον μέρος ενός βιβλίου μέσα στους προηγούμενους 12 μήνες, έναντι 78% των γυναικών. Στα έντυπα βιβλία τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 60% και 68%, ενώ μικρότερη διαφορά καταγράφηκε στα ηλεκτρονικά βιβλία και στα audiobooks.
Οι αριθμοί αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και δεν μπορούν να περιγράψουν αυτομάτως τι συμβαίνει σε κάθε χώρα. Η μεξικανική έρευνα MOLEC του 2025, για παράδειγμα, εξέτασε ένα πολύ ευρύτερο φάσμα υλικού, όπως βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες, κόμικς, ιστοσελίδες, blogs και αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα. Όταν η έννοια της ανάγνωσης διευρύνεται, η συνολική εικόνα μεταξύ ανδρών και γυναικών γίνεται αρκετά πιο κοντινή, με τους άνδρες να εμφανίζουν μεγαλύτερη προτίμηση στις εφημερίδες και στο περιεχόμενο του διαδικτύου.
Τι εννοούμε όταν λέμε "διάβασμα";
Για πολλά χρόνια, ο "πραγματικός αναγνώστης" ταυτίστηκε με κάποιον που κρατά ένα μυθιστόρημα εκατοντάδων σελίδων. Ένα μεγάλο ρεπορτάζ, μια βιογραφία, ένα εξειδικευμένο forum ή ένα αναλυτικό κείμενο για την ιστορία και την τεχνολογία σπάνια αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί αρκετοί άνδρες δεν θεωρούν τον εαυτό τους αναγνώστη, παρότι καταναλώνουν καθημερινά μεγάλες ποσότητες γραπτού περιεχομένου. Η σχέση τους με την ανάγνωση φαίνεται συχνά περισσότερο πρακτική και προσανατολισμένη στην ενημέρωση, στην εργασία ή σε ένα συγκεκριμένο ενδιαφέρον.
Υπάρχει, βέβαια, και ένας πολύ πιο ισχυρός αντίπαλος που λέγεται κινητό. Ένα βιβλίο απαιτεί να μείνεις συγκεντρωμένος σε μία ιστορία χωρίς ειδοποιήσεις, likes και ατελείωτα βίντεο που διαδέχονται αυτόματα το ένα το άλλο. Η ανάγνωση δεν προσφέρει κάθε λίγα δευτερόλεπτα μια γρήγορη ανταμοιβή και αυτό την κάνει δυσκολότερη σε μια εποχή όπου η προσοχή μας διασπάται συνεχώς.
Το πρόβλημα ξεκινά συχνά πολύ πριν από την ενηλικίωση. Όταν ένας έφηβος γνωρίζει τα βιβλία αποκλειστικά μέσα από υποχρεωτικά σχολικά κείμενα, εξετάσεις και εργασίες, είναι εύκολο να τα συνδέσει με αγγαρεία. Αν, παράλληλα, δεν βλέπει άλλους άνδρες να διαβάζουν για ευχαρίστηση, το βιβλίο δύσκολα γίνεται μέρος της ταυτότητάς του.
Δεν χρειάζεται κάθε βιβλίο να σε κάνει πιο επιτυχημένο
Ένα ακόμη λάθος είναι ότι η ανάγνωση προωθείται συχνά στους άνδρες ως εργαλείο αυτοβελτίωσης. "Διάβασε για να γίνεις καλύτερος ηγέτης", "μάθε ποια βιβλία προτιμούν οι εκατομμυριούχοι" ή "ανάπτυξε πειθαρχία". Το μήνυμα είναι ότι, ακόμη και στον ελεύθερο χρόνο σου πρέπει να παραμένεις παραγωγικός.
Ένα βιβλίο, όμως, δεν χρειάζεται να αυξήσει την απόδοσή σου ούτε να αλλάξει τη ζωή σου. Μπορεί να είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα στις διακοπές, η βιογραφία ενός αθλητή, ένα κόμικ ή είκοσι σελίδες ιστορίας πριν από τον ύπνο. Όλα μετράνε.
Ίσως, λοιπόν, οι άνδρες να μη χρειάζονται άλλη μία λίστα με τα "βιβλία που πρέπει να έχουν διαβάσει μέχρι τα 30". Χρειάζονται απλώς να βρουν εκείνο που θα θέλουν πραγματικά να ανοίξουν ξανά την επόμενη ημέρα, χωρίς εξετάσεις, στόχους και κανέναν να τους αξιολογεί.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.
