Δεν χρειάζεται να αγοράσεις μια Porsche, να παρατήσεις τη δουλειά σου ή να αποφασίσεις ξαφνικά ότι θέλεις να γίνεις μουσικός για να περάσεις κρίση ηλικίας. Μερικές φορές αρκεί ένα συνηθισμένο βράδυ Τρίτης, όταν επιστρέφεις από τη δουλειά, κάθεσαι στον καναπέ και συνειδητοποιείς ότι η ζωή σου μοιάζει περισσότερο με μια ακολουθία υποχρεώσεων παρά με εκείνο το συναρπαστικό μέλλον που φανταζόσουν στα 25 σου.
Για αρκετούς άντρες, αυτή η σκέψη εμφανίζεται πριν ακόμη συμπληρώσουν τα 40. Δεν συνοδεύεται απαραίτητα από κατάθλιψη ή κάποια θεαματική αλλαγή συμπεριφοράς. Μπορεί να εκδηλώνεται ως μια επίμονη δυσαρέσκεια, μια αίσθηση ότι ο χρόνος περνά γρηγορότερα από τις φιλοδοξίες τους ή μια ανεξήγητη επιθυμία να αλλάξουν κάτι, χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς τι.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η επιστήμη δεν θεωρεί την περίφημη κρίση μέσης ηλικίας αναπόφευκτο στάδιο της ανθρώπινης ανάπτυξης.
Διαβάστε Επίσης
Γιατί τα 35 μοιάζουν με την πρώτη μεγάλη απογραφή της ζωής
Στα 20, το μέλλον μοιάζει σχεδόν απεριόριστο. Μπορείς να αλλάξεις επάγγελμα, να μετακομίσεις σε άλλη χώρα, να ερωτευτείς, να αποτύχεις και να προσπαθήσεις ξανά. Η αίσθηση ότι υπάρχει άφθονος χρόνος λειτουργεί σαν ένα αόρατο δίχτυ ασφαλείας.
Μετά τα 35, όμως, η σχέση με τον χρόνο αλλάζει. Οι επαγγελματικές επιλογές αποκτούν μεγαλύτερο βάρος, οι οικονομικές υποχρεώσεις πολλαπλασιάζονται και οι προσωπικές σχέσεις απαιτούν διαφορετικό επίπεδο δέσμευσης. Ταυτόχρονα, οι πρώτες αισθητές αλλαγές στη φυσική κατάσταση μπορεί να υπενθυμίζουν ότι το σώμα δεν ανταποκρίνεται πάντοτε όπως στα 25.
Εκεί εμφανίζεται μια ιδιαίτερα ενοχλητική ερώτηση: "Αυτή είναι τελικά η ζωή που επέλεξα;". Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι ο άντρας έχει αποτύχει. Συχνά συμβαίνει το αντίθετο. Μπορεί να διαθέτει μια αξιοπρεπή καριέρα, οικογένεια, οικονομική σταθερότητα και όλα όσα θεωρούσε κάποτε σημαντικά. Κι όμως, να αισθάνεται ότι κάτι λείπει.
Η σύγκριση ανάμεσα στις νεανικές προσδοκίες και τη σημερινή πραγματικότητα μπορεί να γίνει ιδιαίτερα σκληρή, ειδικά σε μια εποχή όπου τα social media παρουσιάζουν την επιτυχία των άλλων σαν μια αδιάκοπη παρέλαση κατακτήσεων.
Τι λέει η ψυχολογία και πώς ξεπερνιέται αυτή η περίοδος
Η ψυχολόγος Margie Lachman, που έχει μελετήσει τη μέση ηλικία, επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη κρίση δεν αφορά τους πάντες. Σε δεδομένα της αμερικανικής έρευνας MIDUS, περίπου το 25% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι είχε βιώσει μια τέτοια εμπειρία, συχνά όμως εξαιτίας γεγονότων που θα μπορούσαν να συμβούν σε οποιαδήποτε ηλικία, όπως ένα διαζύγιο, η ανεργία ή μια ασθένεια.
Αντίστοιχα, επιστημονική ανασκόπηση του 2020 αμφισβήτησε την ιδέα ότι η ευτυχία ακολουθεί υποχρεωτικά μια καμπύλη που φτάνει στο χαμηλότερο σημείο της στη μέση ηλικία. Οι άνθρωποι δεν ακολουθούν όλοι την ίδια συναισθηματική διαδρομή. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι προσωπικές υπαρξιακές ανησυχίες είναι φανταστικές.
Για έναν άντρα που πλησιάζει τα 40, ίσως η σημαντικότερη αλλαγή είναι να σταματήσει να αντιμετωπίζει τη ζωή ως έναν διαγωνισμό με συγκεκριμένες προθεσμίες. Δεν υπάρχει ηλικία στην οποία οφείλεις να έχεις αποκτήσει το ιδανικό σπίτι, την τέλεια δουλειά ή όλες τις απαντήσεις.
Η επανεξέταση των προσωπικών προτεραιοτήτων, η αναζήτηση νέων ενδιαφερόντων και η αποδοχή ότι ορισμένες παλιές φιλοδοξίες δεν εκφράζουν πλέον τον άνθρωπο που έχεις γίνει μπορούν να αποδειχθούν ουσιαστικές κινήσεις. Αν, αντίθετα, η δυσαρέσκεια γίνεται επίμονη και επηρεάζει την καθημερινότητα, η συζήτηση με έναν ειδικό ψυχικής υγείας έχει πραγματική αξία.
Ίσως, τελικά, αυτό που ονομάζουμε κρίση ηλικίας να μην είναι πάντοτε κρίση. Ίσως να είναι η πρώτη φορά που ένας άντρας συνειδητοποιεί ότι δεν χρειάζεται να συνεχίσει να ζει σύμφωνα με τις προσδοκίες που είχε όταν ήταν κάποιος άλλος.
Και αυτή η συνειδητοποίηση, αντί να σηματοδοτεί την αρχή της παρακμής, μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας πολύ πιο συνειδητής ζωής.
