Φτάνεις πρώτος στο γραφείο, φεύγεις τελευταίος και είσαι εκείνος που θα σηκώσει το τηλέφωνο ακόμη κι όταν έχει τελειώσει το ωράριο. Οι συνάδελφοί σου σε εμπιστεύονται, ο προϊστάμενός σου επαινεί την εργατικότητά σου και όταν προκύπτει μια δύσκολη κατάσταση, όλοι γνωρίζουν σε ποιον πρέπει να απευθυνθούν. Σε εσένα.
Κι όμως, όταν έρχεται η ώρα των προαγωγών, το όνομά σου δεν βρίσκεται απαραίτητα στην κορυφή της λίστας. Αντίθετα, μπορεί να δεις έναν συνάδελφο με λιγότερες εργατοώρες ή μικρότερη εμπειρία να ανεβαίνει στην επαγγελματική ιεραρχία.
Καλώς ήρθες σε αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε "σύνδρομο του καλού υπαλλήλου". Δεν πρόκειται για επιστημονική διάγνωση, αλλά για μια εργασιακή παγίδα. Tην πεποίθηση ότι όσο περισσότερο δουλεύεις, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να ανταμειφθείς. Μόνο που η πραγματικότητα δεν λειτουργεί πάντα έτσι.
Η παγίδα του να είσαι αναντικατάστατος
Το να είσαι εξαιρετικός στη δουλειά σου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η εταιρεία στην οποία εργάζεσαι σε θεωρεί έτοιμο για μια υψηλότερη θέση.
Υπάρχει, μάλιστα, ένα ενδιαφέρον παράδοξο. Όσο περισσότερο εξαρτάται μια ομάδα από εσένα για την καθημερινή της λειτουργία, τόσο δυσκολότερη μπορεί να φαίνεται η μετακίνησή σου σε διαφορετικό ρόλο.
Σκέψου το. Αν είσαι ο μοναδικός άνθρωπος που γνωρίζει πώς λειτουργούν συγκεκριμένες διαδικασίες, που επιλύει διαρκώς προβλήματα και που αναλαμβάνει κάθε έκτακτη υποχρέωση, η αποχώρησή σου από τη συγκεκριμένη θέση δημιουργεί ένα σημαντικό κενό. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις κρατούν σκόπιμα πίσω τους καλύτερους εργαζομένους τους. Σημαίνει, όμως, ότι η χρησιμότητα στην παρούσα θέση και οι προοπτικές εξέλιξης δεν ταυτίζονται πάντοτε.
Διαβάστε Επίσης
Το Harvard Business Review έχει επισημάνει αυτή τη διάκριση, υποστηρίζοντας ότι ο επαγγελματίας χρειάζεται να επιδιώκει να είναι πολύτιμος για έναν οργανισμό και όχι απαραίτητα αναντικατάστατος σε μία συγκεκριμένη λειτουργία.
Παράλληλα, έρευνα των Alan Benson, Danielle Li και Kelly Shue, που δημοσιεύτηκε στο Quarterly Journal of Economics το 2019, ανέδειξε μια άλλη πλευρά του προβλήματος. Πολλές επιχειρήσεις δίνουν υπερβολική βαρύτητα στην απόδοση ενός εργαζομένου όταν αποφασίζουν να τον προαγάγουν, ακόμη κι όταν οι δεξιότητες της νέας θέσης είναι εντελώς διαφορετικές.
Με απλά λόγια, το να είσαι εξαιρετικός στη δουλειά που κάνεις σήμερα δεν εγγυάται ότι διαθέτεις τις δεξιότητες που απαιτεί η δουλειά του αύριο.
Διαβάστε Επίσης
Γιατί πρέπει να σταματήσεις να αποδεικνύεις διαρκώς την αξία σου
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη στην επαγγελματική ζωή είναι να πιστεύεις ότι η σκληρή δουλειά θα μιλήσει από μόνη της.
Η απόδοση έχει σημασία. Το ίδιο, όμως, ισχύει για την πρωτοβουλία, τη στρατηγική σκέψη, την ικανότητα συνεργασίας και την αποτελεσματική επικοινωνία. Αν περνάς ολόκληρη την ημέρα σου διεκπεραιώνοντας υποχρεώσεις, ενδέχεται να μη σου απομένει χρόνος για να αναπτύξεις τις δεξιότητες που θα σε οδηγήσουν στο επόμενο επαγγελματικό επίπεδο.
Εξίσου σημαντικό είναι να μάθεις να θέτεις όρια. Το να λες "ναι" σε κάθε πρόσθετη εργασία δεν αποτελεί πάντοτε απόδειξη φιλοδοξίας. Ορισμένες φορές σημαίνει απλώς ότι επιβαρύνεσαι με περισσότερες ευθύνες, χωρίς αντίστοιχη αναγνώριση ή ανταμοιβή.
Αν επιθυμείς μια προαγωγή, χρειάζεται να το επικοινωνήσεις ξεκάθαρα. Ζήτησε να μάθεις ποιες δεξιότητες απαιτούνται, πώς αξιολογείται η εξέλιξη και ποια συγκεκριμένα βήματα μπορούν να σε οδηγήσουν εκεί. Φρόντισε επίσης να αναδεικνύεις τα αποτελέσματα της εργασίας σου, όχι μόνο τον χρόνο που αφιερώνεις σε αυτήν.
Και αν οι απαντήσεις που λαμβάνεις παραμένουν αόριστες, ίσως πρέπει να αναρωτηθείς κατά πόσο ο συγκεκριμένος εργοδότης μπορεί πραγματικά να σου προσφέρει τις ευκαιρίες που αναζητάς.
Γιατί η επαγγελματική εξέλιξη δεν είναι αποκλειστικά ζήτημα προσωπικής προσπάθειας. Εξαρτάται επίσης από τις διαθέσιμες θέσεις, τις αποφάσεις της διοίκησης και την κουλτούρα του οργανισμού.
Στο τέλος της ημέρας, ο στόχος δεν είναι να γίνεις ο άνθρωπος χωρίς τον οποίο δεν μπορεί να λειτουργήσει το γραφείο. Είναι να αποκτήσεις τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες να αποφασίζεις εσύ πού θέλεις να βρίσκεται η καριέρα σου.
