Όταν η κουβέντα πηγαίνει στη σχέση ανάμεσα στο φαγητό, το ταξίδι και την ανθρώπινη εμπειρία, το όνομα του Anthony Bourdain δύσκολα απουσιάζει. Ο πρώην σεφ και συγγραφέας που εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο επιδραστικούς τηλεοπτικούς αφηγητές της εποχής του, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα σε μια ολόκληρη γενιά ταξιδιωτών, μαγείρων και θεατών.
Η επιρροή του στον κόσμο της γαστρονομίας είναι γνωστή: εστιατόρια που πέρασαν από το βλέμμα και το πιάτο του εξακολουθούν να προσελκύουν κόσμο, χρόνια μετά, χάρη στη δική του έγκριση. Λιγότερο συζητημένη, όμως, είναι η σχέση του με την μπύρα. Όχι ως προϊόν υψηλής γαστρονομίας, αλλά ως εμπειρία.
Anthony Bourdain: Γιατί η μπύρα ήταν πάντα κάτι παραπάνω
Για τον Bourdain, το αλκοόλ —όπως και το φαγητό— δεν είχε αξία για τις τεχνικές ή τις λεπτομέρειες παραγωγής του. Τον ενδιέφερε ο ρόλος του ως κοινωνική πράξη. Η ουσία βρισκόταν στο μοίρασμα, στη στιγμή, στη σύνδεση μεταξύ ανθρώπων. Εκεί ακριβώς συναντιόταν όλο του το έργο: στην ανθρώπινη ιστορία πίσω από το τραπέζι.
Δεν ήταν ποτέ λάτρης της υπερανάλυσης. Αντίθετα, πίστευε πως η μπύρα πρέπει απλώς να πίνεται και να απολαμβάνεται. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι δεν εκτιμούσε μια καλή, παγωμένη γουλιά. Σε διαφορετικές γωνιές του κόσμου, κατέγραψε μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές όπου η μπύρα έγινε αφορμή για κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Ανόι: Parts Unknown (σεζόν 8, επεισόδιο 2)
Για πολλούς, αυτή είναι η πιο εμβληματική στιγμή του Bourdain με μπύρα — κι όμως, η ίδια η μπύρα σχεδόν περνά σε δεύτερο πλάνο. Δεν υπάρχει αναφορά σε μάρκες ή τεχνικές ζυθοποίησης. Το επίκεντρο είναι το γιατί οι άνθρωποι κάθονται μαζί για να πιουν.
Σε ένα απλό νουντλάδικο στο Ανόι, ο Bourdain κάθεται σε ένα μικρό πλαστικό σκαμπό, τρώγοντας και πίνοντας μαζί με τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Barack Obama. Ανάμεσα σε μπουκιές και γουλιές, μιλούν για τη ζωή, τα ταξίδια και τη δυσκολία του να ζεις μακριά από τις απλές στιγμές. Ο Obama παραδέχεται με μια δόση νοσταλγίας πως σπάνια έχει την πολυτέλεια να "κατεβάσει μια παγωμένη μπύρα".
Το ποτό εδώ είναι ταπεινό, φθηνό και απολύτως καθημερινό. Κι όμως, λειτουργεί ως γέφυρα: δημιουργεί μια αυθεντική στιγμή σύνδεσης ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το σπίτι τους. Αυτή η σκηνή συνοψίζει ίσως καλύτερα από κάθε άλλη το πνεύμα του Bourdain.
Κολωνία: Parts Unknown (σεζόν 7, επεισόδιο 6)
Στη γερμανική Κολωνία, ο Bourdain γνωρίζει την Kölsch, μια ελαφριά, δροσερή μπύρα που ισορροπεί ανάμεσα σε ale και lager. Σερβίρεται σε μικρά ποτήρια των 0,2 λίτρων, παγωμένη και φρέσκια, με σκοπό να πίνεται συνεχόμενα και χωρίς βιασύνη.
Καθισμένος με ντόπιους, πάνω από πιάτα με σνίτσελ, συζητά για το τι σημαίνει η μπύρα για την πόλη. Πώς αντικατοπτρίζει τη φιλοξενία της, αλλά και την ιστορία της, γεμάτη μετακινήσεις πληθυσμών και πολιτισμικές ανταλλαγές.
Η μπύρα δεν κλέβει την παράσταση. Αντίθετα, λειτουργεί σαν τελεία στο τέλος της ημέρας. Δεν είναι το θέμα της συζήτησης, αλλά το μέσο που τη διευκολύνει. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι ο δημοκρατικός χαρακτήρας της: ένα ποτό που δεν ξεχωρίζει ανθρώπους, αλλά τους φέρνει στο ίδιο τραπέζι.
Πράγα: No Reservations (σεζόν 6, επεισόδιο 4)
Αν υπάρχει ένα επεισόδιο που συνδέει άμεσα τον Bourdain με την κουλτούρα της μπύρας, αυτό είναι το ταξίδι του στην Πράγα. Εκεί, βυθίζεται ολοκληρωτικά σε μια πόλη όπου —όπως παρατηρεί ο ίδιος— "η μπύρα ρέει σαν ποτάμι".
Μπύρα, γέφυρες και ατελείωτες παρέες συνθέτουν το σκηνικό. Ο Bourdain περνά ώρες σε μια ζυθοποιία έξω από την πόλη, μαθαίνοντας γιατί η Τσεχία θεωρείται η καρδιά της μπύρας. Από την ποιότητα των πρώτων υλών μέχρι τη φιλοσοφία παραγωγής, συγκρίνει την τοπική παράδοση με τη μαζική παραγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Επιστρέφοντας στην πόλη, συνεχίζει να πίνει, να τρώει και να παρατηρεί. Και όπως πάντα, αυτό που μένει δεν είναι η τεχνική, αλλά η πράξη: το να κάθεσαι με φίλους, να μοιράζεσαι χρόνο και να αφήνεις το ποτό να γίνει μέρος μιας ιστορίας που αφορά τους ανθρώπους — όχι το προϊόν.