Η ήττα από τη Φινλανδία πονάει ακριβώς επειδή η πρόκριση ήταν εκεί. Η Ελλάδα προηγήθηκε 2-1, έφτασε στο 23-22 του τέταρτου σετ και αργότερα στο 13-13 του tie-break. Δεν μιλάμε δηλαδή για ένα νοκ άουτ στο οποίο η Εθνική έμεινε κοντά, πήρε δύο σετ και στο τέλος χειροκροτήθηκε επειδή "πάλεψε". Μιλάμε για παιχνίδι που μπορούσε να κερδίσει.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή που έχει συμβεί στο ελληνικό βόλεϊ τα τελευταία χρόνια. Η συζήτηση αρχίζει σιγά σιγά να μετακινείται από το "μπορούμε να σταθούμε απέναντί τους;" στο "γιατί δεν τελειώσαμε το ματς όταν το είχαμε;". Είναι πολύ διαφορετικό πράγμα.
Η Ελλάδα έδειξε ότι μπορεί να κοιτάξει ψηλότερα
Η Φινλανδία δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στο EuroVolley για να προσφέρει στην Ελλάδα έναν βολικό δρόμο προς την οκτάδα. Μπήκε στη διοργάνωση ως ομάδα του Νο16 της παγκόσμιας κατάταξης, έκανε δυνατή φάση ομίλων και με τη νίκη της επέστρεψε στα προημιτελικά Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος για πρώτη φορά από το 2013. Απέναντι σε αυτή την ομάδα, η Ελλάδα δεν προσπάθησε να κλέψει το παιχνίδι. Το έπαιξε στα ίσα.
Η πρόοδος δεν είναι ότι κέρδισε τη Σλοβενία
Το 3-1 απέναντι στη Σλοβενία ήταν φυσικά η μεγάλη νίκη του ομίλου. Μια ομάδα που βρίσκεται σταθερά στο ανώτερο επίπεδο του ευρωπαϊκού βόλεϊ, με εμπειρία από νοκ άουτ και μετάλλια, βρέθηκε απέναντι σε μια Ελλάδα που δεν είχε καμία διάθεση να παίξει τον ρόλο του outsider. Αλλά αν θέλεις να καταλάβεις πραγματικά την πρόοδο αυτής της ομάδας, ίσως είναι λάθος να κοιτάξεις μόνο εκεί.
Η Ελλάδα ξεκίνησε με δύο ήττες από Τσεχία και Ιταλία. Μετά κέρδισε τη Σλοβενία και, αντί να ξοδέψει το υπόλοιπο τουρνουά πανηγυρίζοντας τη μεγάλη έκπληξη, νίκησε και τη Σουηδία και τη Σλοβακία. Αυτό έχει μεγαλύτερη αξία από όσο φαίνεται.
Διαβάστε Επίσης
Στις διοργανώσεις αυτού του επιπέδου δεν αρκεί να φτιάξεις ένα βράδυ. Πρέπει την επόμενη ημέρα να ξαναβρείς την υποδοχή σου, να ξαναστήσεις το μπλοκ - άμυνα, να κάνεις side-out όταν ο αντίπαλος σε πιέζει με το σερβίς και να κερδίσεις έναν αγώνα στον οποίο αυτή τη φορά όλοι περιμένουν από εσένα να κερδίσεις. Η Ελλάδα το έκανε τρεις φορές συνεχόμενα και κάπου εκεί παύεις να μιλάς για έκπληξη.
Η πραγματική ψαλίδα κλείνει στους δύο τελευταίους πόντους
Στο βόλεϊ μπορείς να παίξεις πολύ καλά για 20 πόντους και να χάσεις το σετ επειδή ο αντίπαλος έπαιξε καλύτερα τους τελευταίους πέντε. Εκεί συνήθως βρίσκεται και η πραγματική απόσταση ανάμεσα σε μια καλή ομάδα και σε μια ομάδα που έχει μάθει να ζει στις μεγάλες διοργανώσεις.
Στο 23-22 του τέταρτου σετ απέναντι στη Φινλανδία, το παιχνίδι δεν χρειάζεται πια ωραίες γενικές αρχές. Χρειάζεται καθαρή πρώτη μπάλα, ο πασαδόρος να έχει επιλογές και ο ακραίος να ξέρει αν πρέπει να χτυπήσει δυνατά, να ψάξει block-out ή απλώς να κρατήσει την μπάλα ζωντανή. Χρειάζεται επίσης το σερβίς να πιέσει χωρίς να χαρίσει τον πόντο. Στο 13-13 του tie-break χρειάζεσαι ακριβώς τα ίδια, μόνο που πλέον δεν υπάρχει κανένα περιθώριο.
Εκεί έχασε η Ελλάδα και αυτό δεν είναι ούτε μικρή λεπτομέρεια ούτε λόγος για να μηδενίσουμε την πορεία της. Είναι το επόμενο βήμα της: να μετατρέψει τα 23-22 σε 25-23 και τα 13-13 σε 15-13. Κάπως έτσι γίνεται η πραγματική μετάβαση από το "τους πιέζουμε" στο "τους κερδίζουμε".
Η Ελλάδα έχει αρχίσει να παίζει βόλεϊ με περισσότερους τρόπους
Υπάρχει και ένα αγωνιστικό στοιχείο που είναι ίσως πιο σημαντικό από το ranking ή την τελική θέση. Η συγκεκριμένη Εθνική δεν δείχνει να εξαρτάται από μία μόνο επιθετική λύση.
Όταν ο Μάρκος Γαλιώτος έχει καλή πρώτη μπάλα, μπορεί να κρατήσει ενεργό το κέντρο και να χρησιμοποιήσει τους Λάμπρο Πιτακούδη και Θοδωρή Βουλκίδη. Αυτό αναγκάζει το αντίπαλο μπλοκ να περιμένει λίγο περισσότερο στο κέντρο και δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για τους ακραίους και τον διαγώνιο. Είναι πολύ πιο σημαντικό από το να πεις απλώς ότι "σκόραραν πολλοί παίκτες".
Ο πλουραλισμός στο βόλεϊ δεν μετριέται από το πόσα ονόματα βρίσκονται πάνω από τους δέκα πόντους. Μετριέται από το πόσες επιλογές πιστεύει πραγματικά ο αντίπαλος ότι μπορείς να χρησιμοποιήσεις όταν ο πασαδόρος πιάνει την μπάλα. Αν ξέρει ότι θα πας πάντα ψηλά στον διαγώνιο, έχει ήδη λύσει ένα μέρος της φάσης πριν καν γίνει η πάσα. Αν πρέπει να σεβαστεί πρώτο χρόνο, pipe, άκρο και διαγώνιο, τότε το μπλοκ αρχίζει να ανοίγει και οι συνθήκες αλλάζουν για όλους τους επιθετικούς.
Η Ελλάδα έδειξε σε αρκετά κομμάτια αυτής της διοργάνωσης ότι μπορεί να φτάσει σε αυτό το επίπεδο επιθετικής ισορροπίας. Και αυτό είναι από τα στοιχεία πάνω στα οποία μπορεί πραγματικά να χτίσει.
Εκεί που χρειάζεται το κάτι ακόμη είναι στην κακή μπάλα
Οι μεγάλες ομάδες φυσικά δεν παίζουν πάντα με τέλεια υποδοχή. Γι' αυτό είναι μεγάλες. Όταν η πρώτη μπάλα φύγει από το φιλέ και το παιχνίδι γίνει προβλέψιμο, πρέπει να μπορείς να επιβιώσεις.
Να τελειώσεις high ball απέναντι σε οργανωμένο διπλό μπλοκ ή, όταν δεν γίνεται, να μη χαρίσεις τον πόντο. Να χτυπήσεις ψηλά στα χέρια, να ψάξεις το μπλοκ - άουτ, να κρατήσεις τη φάση ζωντανή και να δώσεις στην ομάδα σου άλλη μία ευκαιρία. Σε αυτά τα σημεία η Ελλάδα έχει κάνει πρόοδο, αλλά υπάρχει ακόμη απόσταση από τις ομάδες που έχουν μάθει να διαχειρίζονται τέτοιες μπάλες σχεδόν μηχανικά.
Γιατί όταν παίζεις με ομάδες της πρώτης δεκαπεντάδας ή εικοσάδας του κόσμου, δεν πρόκειται να έχεις δέκα τέλειες υποδοχές στη σειρά. Κάποια στιγμή πρέπει να κερδίσεις και τον άσχημο πόντο. Συνήθως, μάλιστα, οι μεγάλες προκρίσεις κρίνονται ακριβώς σε αυτούς.
Η τέταρτη συνεχόμενη παρουσία έχει μεγαλύτερη σημασία απ' όσο φαίνεται
Αυτή ήταν η 18η παρουσία της Ελλάδας σε τελική φάση Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι ήταν η τέταρτη συνεχόμενη μετά το 2019, το 2021 και το 2023. Η συνέχεια αλλάζει ομάδες, ακόμη κι αν αυτό δεν φαίνεται αμέσως σε έναν πίνακα αποτελεσμάτων.
Ένας αθλητής που παίζει EuroVolley μία φορά κάθε δέκα χρόνια ζει τη διοργάνωση σαν γεγονός. Ένας αθλητής που ξέρει ότι η ομάδα του βρίσκεται σταθερά εκεί αρχίζει να την αντιμετωπίζει σαν το επίπεδο στο οποίο ανήκει. Αυτό αλλάζει σταδιακά και τη νοοτροπία με την οποία μπαίνεις απέναντι στους καλύτερους.
Σταματάς να εντυπωσιάζεσαι από τη φανέλα απέναντί σου, να θεωρείς επιτυχία το ότι πάλεψες με την Ιταλία στους 23 πόντους ή να αντιμετωπίζεις τη νίκη απέναντι στη Σλοβενία σαν κάποια παρέμβαση του μεταφυσικού. Αρχίζεις, αντίθετα, να αναρωτιέσαι πώς θα την ξανακάνεις. Κάπου εκεί δημιουργούνται πραγματικά οι ομάδες που μένουν.
Το ελληνικό βόλεϊ έζησε έναν μήνα που του είχε λείψει
Το ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι όλα αυτά δεν συνέβησαν μόνο στους Άνδρες. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, η Εθνική Γυναικών είχε ήδη κάνει τη δική της ιστορική πορεία. Νίκησε για πρώτη φορά τη Βουλγαρία σε EuroVolley, απέκλεισε με καθαρό 3-0 τη Γαλλία στους "16" και μπήκε για πρώτη φορά στην ιστορία της στα προημιτελικά της διοργάνωσης.
Η έκτη θέση ήταν η καλύτερη επίδοση που έχει πετύχει ποτέ η ομάδα σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, ξεπερνώντας την όγδοη του 1991. Και πριν προλάβει να κλείσει πραγματικά εκείνη η ιστορία, ήρθαν οι Άνδρες: η Σλοβενία, η Σουηδία, η Σλοβακία και τελικά το νοκ άουτ με τη Φινλανδία, ένα παιχνίδι που κράτησε 146 αγωνιστικά λεπτά και έφτασε μέχρι τους δύο τελευταίους πόντους του tie-break.
Για σχεδόν έναν μήνα, το ελληνικό βόλεϊ βγήκε ξανά από τον στενό κύκλο των ανθρώπων που το παρακολουθούν σταθερά και απέκτησε χώρο στην καθημερινή αθλητική συζήτηση. Όχι επειδή προέκυψε μία μεμονωμένη επιτυχία, αλλά επειδή υπήρχε συνέχεια σε αποτελέσματα, πρόσωπα και αγώνες που είχαν πραγματικό βάρος.
Μάθαμε καλύτερα τους παίκτες και τις παίκτριες, αρχίσαμε να ξέρουμε ποιος θα πάρει την πρώτη δύσκολη μπάλα, ποιος πιέζει περισσότερο από το σερβίς, ποιος κεντρικός έχει βρει ρυθμό και πώς αντιδρά η ομάδα όταν ένα σετ στραβώνει. Αυτό είναι ίσως μεγαλύτερο κέρδος απ' όσο μπορεί να μετρήσει μια τελική κατάταξη.
Το φινάλε των γυναικών μπορεί να μας "μαύρισε" επίσης με τον τραυματισμό της Αγγελοπούλου, όμως η ελληνίδα ακραία είναι βέβαιο πως θα γυρίσει πιο δυνατή από την επόμενη σεζόν.
Δεν χρειάζεται να βαφτίσουμε ξαφνικά την Ελλάδα δύναμη του ευρωπαϊκού βόλεϊ
Καλό είναι να μην πάμε και στο άλλο άκρο. Η Ελλάδα δεν έγινε μέσα σε έναν μήνα Ιταλία, Πολωνία, Γαλλία ή Σερβία. Το ελληνικό βόλεϊ εξακολουθεί να έχει προβλήματα σε υποδομές, βάθος, προβολή και στη συνολική παραγωγή παικτών που μπορούν να σταθούν στο υψηλότερο επίπεδο.
Η διαφορά είναι ότι πλέον υπάρχουν αγωνιστικές ενδείξεις πως η απόσταση μπορεί να μικρύνει, και μάλιστα όχι θεωρητικά αλλά μέσα στο γήπεδο. Όταν κερδίζεις τη Σλοβενία, όταν παίζεις κλειστά σετ με την Ιταλία, όταν φτάνεις δύο πόντους από την οκτάδα απέναντι στη Φινλανδία και όταν την ίδια περίοδο η Εθνική Γυναικών κάνει την καλύτερη πορεία της ιστορίας της, κάτι αρχίζει να κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Το δύσκολο τώρα είναι να μη μείνει εκεί.
Ο αποκλεισμός πρέπει να πονάει
Δεν χρειάζεται να κλείσουμε την ιστορία με το κλασικό "μόνο περηφάνια". Ο αποκλεισμός από τη Φινλανδία ήταν χαμένη ευκαιρία και πρέπει να αντιμετωπιστεί έτσι. Η Ελλάδα είχε 2-1, είχε 23-22 και είχε 13-13. Όταν θέλεις να μεγαλώσεις σαν ομάδα, δεν λες απλώς ότι έφτασες κοντά. Κάθεσαι και βλέπεις γιατί δεν πήρες τους δύο πόντους που έλειπαν.
Αυτό δεν μειώνει όσα προηγήθηκαν. Τα κάνει πιο χρήσιμα, γιατί το επόμενο βήμα αυτής της ομάδας δεν είναι να αποδείξει ότι μπορεί να παίξει απέναντι σε τέτοιους αντιπάλους. Το απέδειξε. Είναι να μάθει να τους τελειώνει όταν τους έχει απέναντί της στο 23-22.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο αισιόδοξο στοιχείο που άφησε αυτό το EuroVolley. Το ελληνικό βόλεϊ δεν ζητά πλέον να το χειροκροτήσουμε επειδή στάθηκε καλά. Αρχίζει να μας κάνει να απαιτούμε κάτι περισσότερο από αυτό.
Για ένα άθλημα που πέρασε αρκετά χρόνια προσπαθώντας να θυμίσει στον κόσμο ότι υπάρχει, αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό από μια όμορφη ιστορία ενός καλοκαιριού.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.
