Από τον Εμμανουήλ Μπριλάκη, Ορθοπαιδικό Χειρουργό – Αθλητίατρο
Ένα Mundial δεν είναι μόνο τα γκολ, οι ανατροπές και οι πανηγυρισμοί. Είναι και ένας μικρός καθρέφτης του σύγχρονου αθλητισμού: υψηλές ταχύτητες, συνεχείς αλλαγές κατεύθυνσης, επαφές, πίεση, ταξίδια και ελάχιστος χρόνος για ξεκούραση. Και κάπου εκεί εμφανίζεται ο αντίπαλος που καμία ομάδα δεν θέλει να αντιμετωπίσει: ο τραυματισμός.
Ο τραυματισμός δεν χρειάζεται πάντα… μαρκάρισμα
Πολλοί φαντάζονται ότι ένας σοβαρός τραυματισμός συμβαίνει μόνο ύστερα από μια δυνατή σύγκρουση. Στην πραγματικότητα, αρκετές κακώσεις προκύπτουν χωρίς άμεση επαφή: σε ένα απότομο φρενάρισμα, σε μια στροφή με το πόδι "κολλημένο” στο χορτάρι, σε ένα σπριντ ή σε μια άτσαλη προσγείωση. Οι θλάσεις των οπισθίων μηριαίων, οι ενοχλήσεις στους προσαγωγούς, τα διαστρέμματα και οι κακώσεις του γόνατος είναι από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Η κόπωση δεν φαίνεται πάντα, αλλά μετράει
Ο ποδοσφαιριστής που βλέπουμε στην οθόνη μπορεί να μοιάζει ακούραστος, όμως έχει ήδη πίσω του μια απαιτητική σεζόν. Τα συνεχόμενα παιχνίδια, τα ταξίδια, η ζέστη, η υγρασία, ο λιγοστός ύπνος και η πίεση συσσωρεύονται. Η κόπωση δεν "σκίζει” από μόνη της έναν μυ, μπορεί όμως να αλλοιώσει την τεχνική της κίνησης, να καθυστερήσει την αντίδραση και να μειώσει τον έλεγχο του σώματος. Με απλά λόγια, όταν κουραζόμαστε, κινούμαστε λιγότερο καλά και αυτό αυξάνει τον κίνδυνο.
Η πρόληψη δεν είναι μία μαγική άσκηση
Η σύγχρονη αθλητική ορθοπαιδική δεν υπόσχεται ότι θα εξαφανίσει όλους τους τραυματισμούς. Μπορεί όμως να μειώσει αρκετούς από τους παράγοντες κινδύνου. Η πρόληψη ξεκινά με αξιολόγηση: προηγούμενοι τραυματισμοί, δύναμη, ευλυγισία, ισορροπία, συμμετρία και ποιότητα της κίνησης. Έπειτα ακολουθεί ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα που συνδυάζει ενδυνάμωση, νευρομυϊκό έλεγχο, σωστή τεχνική προσγείωσης, προοδευτική αύξηση της έντασης και επαρκή αποκατάσταση.
Τεχνολογία με ουσία, όχι απλώς εντυπωσιασμό
Σήμερα διαθέτουμε τη γνώση και τα εργαλεία που βοηθούν να δούμε το σώμα πιο αντικειμενικά: δυναμομέτρηση, λειτουργικά τεστ, ανάλυση τρεξίματος και προσγείωσης, παρακολούθηση του προπονητικού φορτίου και σύγχρονη απεικόνιση. Κανένα τεστ δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα ποιος θα τραυματιστεί. Μπορεί όμως να αποκαλύψει αδυναμίες ή ασυμμετρίες και να μας βοηθήσει να σχεδιάσουμε καλύτερα την προπόνηση και την επιστροφή στο γήπεδο.
Όταν συμβεί ο τραυματισμός, η σωστή διάγνωση κερδίζει χρόνο
Το "βάλε πάγο και περίμενε” δεν αρκεί πάντα. Η κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, η υπερηχογραφία ή η μαγνητική τομογραφία επιτρέπουν να εκτιμηθεί με ακρίβεια η βλάβη. Δύο τραυματισμοί που περιγράφονται απλώς ως "θλάση” μπορεί να έχουν διαφορετική βαρύτητα και διαφορετικό χρόνο αποκατάστασης. Η σωστή διάγνωση αποφεύγει τόσο την υπερβολική ανησυχία όσο και την πρόωρη επιστροφή.
Η θεραπεία γίνεται όλο και πιο εξατομικευμένη
Είναι προφανές ότι οι περισσότερες αθλητικές κακώσεις δεν χρειάζονται χειρουργείο. Χρειάζονται σωστή φόρτιση, φυσικοθεραπεία, σταδιακή ενδυνάμωση και συχνή επανεκτίμηση. Όταν όμως υπάρχουν ρήξεις συνδέσμων, τενόντων, βλάβες μηνίσκων, εξαρθρήματα ή κάταγμα, οι σύγχρονες αρθροσκοπικές και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές δεν πρέπει να καθυστερούν. Η εξέλιξη τους προσφέρει μικρότερο τραυματισμό των ιστών και απόλυτα στοχευμένη αντιμετώπιση. Το χειρουργείο είναι η σταθερή βάση μιας οργανωμένης και επιτυχημένης επιστροφής.
Επιστροφή στην άθληση: όχι μόνο "πέρασε ο χρόνος"
Παλιότερα λέγαμε συχνά "σε έξι εβδομάδες” ή "σε έξι μήνες”. Σήμερα γνωρίζουμε ότι το ημερολόγιο δεν αρκεί. Ο αθλητής πρέπει να έχει ανακτήσει δύναμη, κινητικότητα, αντοχή, αυτοπεποίθηση και έλεγχο στις κινήσεις του αθλήματος: τρέξιμο, επιτάχυνση, φρενάρισμα, αλλαγή κατεύθυνσης και άλμα. Η επιστροφή γίνεται σταδιακά, πρώτα στην καθημερινή ζωή, έπειτα στην εκγύμναση, μετά στην προπόνηση και τέλος στην πλήρη συμμετοχή σε αγωνιστική δράση.
Το μήνυμα αφορά και τους αθλητές του "Σαββατοκύριακου"
Δεν χρειάζεται να παίζουμε σε γεμάτο στάδιο για να πάρουμε το μάθημα. Ο ερασιτέχνης αθλητής συχνά περνά όλη την ημέρα καθισμένος και το βράδυ μπαίνει κατευθείαν σε ένα απαιτητικό παιχνίδι μίνι ποδοσφαίρου, μπάσκετ ή padel. Άλλοτε επιστρέφει στην άσκηση μετά από μήνες, με την ένταση που θυμάται ότι είχε παλαιότερα. Το σώμα, όμως, θυμάται λιγότερο από όσο νομίζουμε και χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί.
5 μικρές συνήθειες που κάνουν μεγάλη διαφορά
-
Μην αυξάνετε απότομα την ένταση ή τη διάρκεια της άσκησης.
-
Δώστε χώρο στο ζέσταμα, στην ενδυνάμωση και στην αποκατάσταση.
-
Μην αγνοείτε πόνο που επιμένει ή επανέρχεται στο ίδιο σημείο.
-
Επιστρέψτε μετά από τραυματισμό με μετρήσιμα κριτήρια και όχι επειδή "πέρασε ο χρόνος".
-
Θυμηθείτε ότι ο ύπνος, η ενυδάτωση και η ξεκούραση είναι μέρος της προπόνησης.
Το πιο χρήσιμο μάθημα του Mundial
Οι τραυματισμοί δεν είναι πάντα απλώς κακή τύχη και δυστυχώς δεν μπορούν όλοι να αποφευχθούν. Η σύγχρονη αθλητική ορθοπαιδική προσφέρει κάτι πιο ουσιαστικό από γρήγορες υποσχέσεις: καλύτερη πρόληψη, ακριβέστερη διάγνωση, εξατομικευμένη και πιο αποτελεσματική θεραπεία και ασφαλέστερη επιστροφή στην αγωνιστική δράση. Γιατί ο στόχος δεν είναι απλώς να ξαναμπούμε στο γήπεδο. Είναι να επιστρέψουμε έτοιμοι, δυνατοί και με εμπιστοσύνη στο σώμα μας.
Εμμανουήλ Μπριλάκης
Ορθοπαιδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής της BRILAKIS Orthopaedics, Διευθυντής της Κλινικής Σύγχρονης Αρθροσκοπικής και Ρομποτικής Ορθοπαιδικής Χειρουργικής του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών και Επιστημονικός συνεργάτης του περιοδικού Shape
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα ή ακολουθήστε τη Brilakis Orthopaedics στα social media.
Site: https://brilakisorthopaedics.gr/
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.
