Για χρόνια, η σχέση μας με την υγεία ακολουθούσε μια γνώριμη διαδρομή: εμφανιζόταν κάποιο σύμπτωμα, κλείναμε ραντεβού με τον γιατρό και ξεκινούσε η αναζήτηση της αιτίας. Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται να αλλάξει αυτή τη σειρά, εντοπίζοντας μικρές μεταβολές στον οργανισμό προτού εμφανιστεί πόνος ή κάποιο άλλο ξεκάθαρο σημάδι.

Η νέα αυτή εποχή δεν περιορίζεται στα νοσοκομεία και στα εργαστήρια. Έξυπνα ρολόγια, αισθητήρες γλυκόζης, πιεσόμετρα, εφαρμογές κινητών και ακόμη και οδοντόβουρτσες αρχίζουν να συγκεντρώνουν δεδομένα για τη λειτουργία του σώματος. Στη συνέχεια, αλγόριθμοι αναζητούν επαναλαμβανόμενα μοτίβα που μπορεί να συνδέονται με καρδιακές αρρυθμίες, μεταβολικές διαταραχές, διαβήτη, φλεγμονές ή προβλήματα στον ύπνο.
Ένα smartwatch, για παράδειγμα, μπορεί να καταγράψει μια ασυνήθιστη μεταβολή στους καρδιακούς παλμούς ή να εμφανίσει ένδειξη πιθανής κολπικής μαρμαρυγής. Ένας αισθητήρας συνεχούς μέτρησης γλυκόζης δείχνει πώς επηρεάζονται τα επίπεδα σακχάρου από το φαγητό, την άσκηση και την ώρα της ημέρας. Ακόμη και στοιχεία όπως η ταχύτητα βάδισης, το μήκος του βήματος, η ισορροπία και η ποιότητα του ύπνου μπορούν να αποκαλύψουν αλλαγές που χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή.
Η χρησιμότητα αυτών των συσκευών δεν βρίσκεται μόνο σε μια μεμονωμένη μέτρηση. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η εικόνα που δημιουργείται με τον χρόνο. Αν, για παράδειγμα, οι παλμοί σε κατάσταση ηρεμίας παραμένουν διαφορετικοί από το συνηθισμένο, η αποκατάσταση μετά την άσκηση γίνεται σταδιακά πιο αργή ή ο ύπνος επιδεινώνεται για αρκετές εβδομάδες, τα δεδομένα μπορούν να λειτουργήσουν ως αφορμή για έναν ιατρικό έλεγχο.

Στο παιχνίδι μπαίνει πλέον και η στοματική κοιλότητα. Έξυπνες οδοντόβουρτσες και αισθητήρες αναπνοής σχεδιάζονται ώστε να αναλύουν ουσίες που υπάρχουν στην εκπνοή και μπορεί να μεταβάλλονται όταν συμβαίνει κάποια αλλαγή στον μεταβολισμό. Παράλληλα, σημάδια όπως η επίμονη κακοσμία, η ξηροστομία, η αιμορραγία των ούλων, η φθορά των δοντιών ή οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ενδέχεται να προσφέρουν πληροφορίες που ξεπερνούν τη στοματική υγεία.
Η σύνδεση της υγείας του στόματος με τη γενικότερη κατάσταση του οργανισμού είναι ήδη γνωστή. Η περιοδοντική νόσος έχει συσχετιστεί με τον διαβήτη, τις καρδιαγγειακές παθήσεις και ορισμένες φλεγμονώδεις καταστάσεις. Σημάδια μέσα στο στόμα μπορούν επίσης να οδηγήσουν στη διερεύνηση προβλημάτων όπως το έντονο στρες, ο βρουξισμός, η υπνική άπνοια ή κάποιες διατροφικές ελλείψεις.

Η ιδέα μιας οδοντόβουρτσας που θα εντοπίζει αλλαγές και θα στέλνει προειδοποιήσεις ακούγεται εντυπωσιακή, αλλά η συγκεκριμένη τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Το φαγητό, το ποτό και το κάπνισμα μπορούν να αλλάξουν τη σύσταση της αναπνοής, ενώ για πολλές τέτοιες συσκευές δεν υπάρχουν ακόμη αρκετές κλινικές μελέτες που να αποδεικνύουν την ακρίβειά τους.
Ανάλογη προσοχή χρειάζονται και οι ενδείξεις από τα smartwatches. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ενός ρολογιού καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς από ένα μόνο σημείο. Ένα συμβατικό ηλεκτροκαρδιογράφημα χρησιμοποιεί περισσότερα ηλεκτρόδια και προσφέρει πολύ πληρέστερη εικόνα. Επομένως, μια ειδοποίηση στο ρολόι είναι λόγος για έλεγχο, όχι έτοιμη διάγνωση.

Το ίδιο ισχύει για την πίεση, τον ύπνο και τη σύσταση του σώματος. Μια υψηλή μέτρηση, μια κακή νύχτα ή μια μικρή μεταβολή στο ποσοστό λίπους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα. Αν όμως οι ίδιες ενδείξεις εμφανίζονται ξανά και ξανά, αξίζει να αξιολογηθούν από έναν επαγγελματία υγείας.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μετατρέψει καθημερινές κινήσεις, όπως το περπάτημα, ο ύπνος ή το βούρτσισμα των δοντιών, σε πολύτιμες πηγές πληροφορίας. Δεν έχει φτάσει ακόμη στο σημείο να προβλέπει με βεβαιότητα κάθε ασθένεια. Μπορεί όμως να ανάψει νωρίτερα ένα προειδοποιητικό φως και να μας οδηγήσει στον γιατρό πριν το σώμα αναγκαστεί να φωνάξει.


