Τα ξύλα είναι στη θέση τους, ο καναπές περιμένει και το σκηνικό για το πρώτο βράδυ μπροστά στο τζάκι μοιάζει έτοιμο. Υπάρχει, όμως, μια δουλειά που δεν φαίνεται στη φωτογραφία και εύκολα μεταφέρεται στο "κάποια στιγμή". Αν δεν θυμάσαι πότε έγινε τελευταία φορά η συντήρηση της καμινάδας, αξίζει να προηγηθεί του αναπτήρα.
Η βασική φροντίδα περιλαμβάνει ετήσιο έλεγχο από εξειδικευμένο επαγγελματία και καθαρισμό των επικαθίσεων. Η συχνότητα μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με τη χρήση και την κατάσταση της εγκατάστασης. Ένα τζάκι που καίει καθημερινά δεν έχει απαραίτητα τις ίδιες ανάγκες με εκείνο που ανάβει σε μερικά χειμωνιάτικα τραπέζια.
Το πρόβλημα βρίσκεται κυρίως σε όσα αφήνει πίσω της η καύση. Καθώς ο καπνός ανεβαίνει και ψύχεται, υπολείμματα μπορούν να προσκολληθούν στα εσωτερικά τοιχώματα της καμινάδας. Ανάμεσά τους είναι το κρεόζωτο, ένα σκούρο, εύφλεκτο κατάλοιπο. Όταν συσσωρεύεται, αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιάς μέσα στην καμινάδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις σχηματίζει μια σκληρή, γυαλιστερή στρώση που θυμίζει πίσσα και απαιτεί ειδική αντιμετώπιση.

Τα υγρά ή ανεπαρκώς ξεραμένα ξύλα επιβαρύνουν την κατάσταση, επειδή παράγουν περισσότερο καπνό. Αντίστοιχα, η ανεπαρκής παροχή αέρα και η κακή απομάκρυνση των καυσαερίων ευνοούν τη δημιουργία επικαθίσεων. Το ζητούμενο είναι σωστή καύση, με στεγνά ξύλα και χρήση σύμφωνα με τις οδηγίες της εγκατάστασης. Η υπερφόρτωση με ξύλα για να κρατήσει η φωτιά περισσότερο δεν αποτελεί λύση.
Υπάρχουν και ενδείξεις που δεν σηκώνουν αναβολή. Έντονη μυρωδιά καπνού ή πίσσας, καπνός που επιστρέφει στο δωμάτιο, εμφανής συσσώρευση αιθάλης και μαύρες νιφάδες που πέφτουν στην κρύα εστία είναι ενδείξεις για άμεσο έλεγχο. Το ίδιο ισχύει για φύλλα, κλαδιά ή φωλιές που μπορεί να εμποδίζουν τη δίοδο. Αν ο καπνός μπαίνει στο σπίτι, μην συνεχίζεις τη χρήση περιμένοντας να "στρώσει".

Το "εγώ το ανάβω σπάνια" επίσης δεν καταργεί την ανάγκη επιθεώρησης. Η υγρασία, η διάβρωση και οι ρωγμές μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και όταν το τζάκι παραμένει διακοσμητικό. Η αχρησία περιορίζει τα νέα κατάλοιπα καύσης, αλλά δεν προστατεύει αυτομάτως ολόκληρη την κατασκευή.
Εδώ χρειάζεται να διευκρινίσουμε ότι καθαρισμός και έλεγχος δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Ο πρώτος απομακρύνει αιθάλη και άλλα υπολείμματα, με ειδικές βούρτσες και εξοπλισμό αναρρόφησης. Ο δεύτερος αναζητά φθορές, ρωγμές, διαρροές και προβλήματα στην απομάκρυνση του καπνού. Το ότι καθάρισες τη στάχτη από την εστία δεν λέει πολλά για όσα συμβαίνουν πιο ψηλά.

Στη φροντίδα του χώρου ανήκει και ένας κατάλληλος ανιχνευτής μονοξειδίου του άνθρακα. Το συγκεκριμένο αέριο δεν προειδοποιεί με μυρωδιά, επομένως η απουσία οσμής δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας. Ο ανιχνευτής συμπληρώνει τη σωστή συντήρηση, δεν την αντικαθιστά.
Το τζάκι μπορεί να παραμείνει μία από τις πιο ευχάριστες συνήθειες του χειμώνα. Απλώς, πριν διαλέξεις τι θα πιεις μπροστά στη φωτιά, φρόντισε εκείνο το λιγότερο φωτογενές κομμάτι της προετοιμασίας. Ένα ραντεβού για έλεγχο ταιριάζει πολύ καλύτερα στο πρόγραμμα από μια δυσάρεστη έκπληξη.


