Ένα ποτό το βράδυ μπορεί πράγματι να σε κάνει να νυστάξεις πιο γρήγορα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα κοιμηθείς και καλύτερα.
Οι ειδικοί στον ύπνο εξηγούν ότι το αλκοόλ μπορεί να σε χαλαρώσει στην αρχή, αλλά στη συνέχεια χαλάει τη φυσιολογική πορεία του ύπνου και κάνει πιο πιθανό να ξυπνήσεις μέσα στη νύχτα ή να σηκωθείς το πρωί χωρίς να νιώθεις πραγματικά ξεκούραστος.
Το αλκοόλ σε "ρίχνει", αλλά δεν σου δίνει καλό ύπνο
Η Μάχα Αλατάρ, ειδικός στην ιατρική του ύπνου στο Virginia Commonwealth University, εξηγεί ότι το αλκοόλ κάνει το σώμα να χαλαρώνει και βοηθά αρκετούς ανθρώπους να αποκοιμηθούν πιο γρήγορα.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η χαλάρωση μοιάζει περισσότερο με καταστολή παρά με φυσιολογικό ύπνο.
Ο Κρίστοφερ Άλεν, επίσης γιατρός ύπνου, τονίζει ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να αποκοιμηθείς γρήγορα και στο να κοιμηθείς καλά.
Όπως εξηγεί, ο κανονικός ύπνος περιλαμβάνει διαφορετικά στάδια, ανάμεσά τους τον βαθύ ύπνο και το REM.
Το αλκοόλ μπορεί να σε κάνει να πέσεις πιο γρήγορα για ύπνο, αλλά δεν σημαίνει ότι το σώμα σου θα περάσει σωστά από αυτά τα στάδια.
Διαβάστε Επίσης
Γιατί το ποτό φαίνεται να "δουλεύει" στην αρχή
Για να κοιμηθεί ο οργανισμός, χρειάζεται να νιώθει αρκετά ασφαλής και ήρεμος.
Αν ξαπλώσεις και συνεχίζεις να σκέφτεσαι τη δουλειά, τα προβλήματα της ημέρας ή όσα είδες πριν λίγο στο κινητό σου, το σώμα μπορεί να παραμένει σε ένταση.
Το αλκοόλ μειώνει προσωρινά αυτή την ένταση.
Σε χαλαρώνει, μειώνει το άγχος και κάνει πιο εύκολο να αποκοιμηθείς.
Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετοί άνθρωποι πιστεύουν ότι τους βοηθά στον ύπνο.
Η βοήθεια όμως κρατά λίγο.
Το πρόβλημα εμφανίζεται αργότερα μέσα στη νύχτα
Ο νευρολόγος Νέιθαν Γουόκερ, που ειδικεύεται στις διαταραχές ύπνου, εξηγεί ότι όσο περνούν οι ώρες η κατασταλτική δράση του αλκοόλ μειώνεται.
Εκεί αρχίζει συχνά η διαταραχή.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι μετά από μια βραδιά με ποτό ξυπνούν στις 2 ή στις 3 τα ξημερώματα.
Ο ύπνος γίνεται πιο ελαφρύς και πιο κομμένος, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο χρόνος που περνάς σε REM και βαθύ ύπνο.
Αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να έχεις κοιμηθεί αρκετές ώρες και παρ’ όλα αυτά να ξυπνάς κουρασμένος.
Ο εγκέφαλος χρειάζεται τον βαθύ ύπνο και το REM
Τα συγκεκριμένα στάδια του ύπνου δεν είναι απλώς "έξτρα".
Ο Γουόκερ εξηγεί ότι τότε γίνεται μεγάλο μέρος της επεξεργασίας και αποθήκευσης των αναμνήσεων.
Η Αλατάρ χρησιμοποιεί μια πιο απλή εικόνα.
Όπως λέει, ο ύπνος λειτουργεί λίγο σαν "πλυντήριο πιάτων" για τον εγκέφαλο.
Κατά τη διάρκειά του, ο οργανισμός απομακρύνει ουσίες και παραπροϊόντα που έχουν συσσωρευτεί μέσα στην ημέρα.
Όταν ο ύπνος είναι συνεχώς διακοπτόμενος, αυτή η διαδικασία δεν γίνεται με τον ίδιο τρόπο.
Οι ειδικοί συνδέουν τη χρόνια έλλειψη ποιοτικού ύπνου με προβλήματα στη λειτουργία του εγκεφάλου και με αυξημένο κίνδυνο για νευρολογικές παθήσεις σε βάθος χρόνου.
Ένα ποτό είναι το ίδιο με τέσσερα;
Όχι.
Η επίδραση εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες.
Ο Κρίστοφερ Άλεν εξηγεί ότι σημαντικό ρόλο παίζουν:
η ποσότητα που πίνεις, η ανοχή σου στο αλκοόλ και το πόσο κοντά στην ώρα του ύπνου καταναλώνεις το τελευταίο ποτό.
Σε γενικές γραμμές, όσο περισσότερα πίνεις και όσο πιο κοντά στο κρεβάτι, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να χαλάσει ο ύπνος σου.
Ακόμη και ένα ποτό μπορεί να έχει κάποια επίδραση, αλλά συνήθως το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όσο αυξάνεται η ποσότητα.
Όταν το βραδινό ποτό γίνεται συνήθεια
Ένα ποτό μετά τη δουλειά μπορεί πολύ εύκολα να γίνει μέρος της καθημερινής ρουτίνας.
Δείπνο, καναπές, ποτό, ύπνος.
Με τον χρόνο, όμως, ο εγκέφαλος μπορεί να αρχίσει να συνδέει το αλκοόλ με τη διαδικασία του ύπνου.
Ο Νέιθαν Γουόκερ εξηγεί ότι άνθρωποι που πίνουν συστηματικά πριν κοιμηθούν μπορεί να αρχίσουν να δυσκολεύονται περισσότερο όταν προσπαθήσουν να κοιμηθούν χωρίς αυτό.
Για αρκετούς, η κατάσταση βελτιώνεται μέσα σε λίγες ημέρες χωρίς αλκοόλ.
Σε περιπτώσεις όμως μεγάλης και μακροχρόνιας κατανάλωσης, η αϋπνία μπορεί να κρατήσει πολύ περισσότερο και να χρειάζεται θεραπεία.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η δυσκολία στον ύπνο είναι και ένας από τους λόγους που μπορεί να δυσκολέψουν ανθρώπους οι οποίοι προσπαθούν να σταματήσουν το αλκοόλ.
Πώς να κόψεις τη σύνδεση ανάμεσα στο ποτό και τον ύπνο
Το πρώτο βήμα είναι το πιο προφανές: να μην χρησιμοποιείς το αλκοόλ σαν βοήθημα ύπνου.
Στη συνέχεια χρειάζεται να δημιουργήσεις άλλες συνήθειες που θα δίνουν στο σώμα το ίδιο μήνυμα χαλάρωσης.
Οι ειδικοί προτείνουν να μειώνεις τις οθόνες το βράδυ, να χαμηλώνεις τα φώτα και να αποφεύγεις πολύ βαριά γεύματα ακριβώς πριν κοιμηθείς.
Ένα ζεστό ντους μπορεί επίσης να βοηθήσει.
Το ίδιο και ένα δροσερό, σκοτεινό υπνοδωμάτιο.
Βρες άλλον τρόπο να χαλαρώνεις
Αφού το αλκοόλ λειτουργεί στην αρχή επειδή σε κάνει να νιώθεις πιο ήρεμος, χρειάζεται να βρεις μια πιο υγιή ρουτίνα που να πετυχαίνει κάτι παρόμοιο.
Η Αλατάρ προτείνει απλά πράγματα.
Λίγο διάβασμα.
Ένα ήρεμο podcast.
Μερικές ελαφριές διατάσεις.
Όχι επαγγελματικά emails, έντονα social media ή ειδήσεις λίγο πριν τον ύπνο.
Το ζητούμενο είναι να πέσουν οι ρυθμοί.
Πότε χρειάζεται βοήθεια
Αν έχεις σταματήσει να χρησιμοποιείς αλκοόλ για να κοιμηθείς και μετά από μερικές εβδομάδες εξακολουθείς να έχεις σημαντικό πρόβλημα, οι ειδικοί προτείνουν να μιλήσεις με γιατρό ύπνου.
Μπορεί να υπάρχει κάποια άλλη αιτία που επηρεάζει τον ύπνο σου.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει ανθρώπους που έχουν αναπτύξει αϋπνία σε σχέση με το αλκοόλ.
Το βασικό που πρέπει να θυμάσαι
Το αλκοόλ μπορεί να σε κάνει να αποκοιμηθείς πιο γρήγορα.
Δεν σημαίνει όμως ότι σου προσφέρει καλύτερο ύπνο.
Αυτό που προκαλεί στην αρχή είναι κυρίως καταστολή και χαλάρωση.
Στη συνέχεια, όμως, μπορεί να σπάσει τον ύπνο σου, να μειώσει τον βαθύ ύπνο και το REM και να σε αφήσει πιο κουρασμένο την επόμενη ημέρα.
Ένα περιστασιακό ποτό δεν είναι το ίδιο με καθημερινή χρήση πριν τον ύπνο.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν το ποτό γίνεται το εργαλείο που χρειάζεσαι κάθε βράδυ για να καταφέρεις να κοιμηθείς.
