Από τον Μέσι στον Χάαλαντ: Το μάτε κατακτά τα ποδοσφαιρικά αποδυτήρια

Ο Έρλινγκ Χάαλαντ βρήκε κάτι ακόμη να κάνει ανάμεσα στα γκολ και επειδή μια νέα συνήθεια του Νορβηγού δύσκολα περνά απαρατήρητη, το χαρακτηριστικό κυπελλάκι με το μεταλλικό καλαμάκι απέκτησε ακόμη έναν διάσημο πρεσβευτή. Πρόκειται για το περιβόητο μάτε.

Πριν, πάντως, σπεύσεις να του αποδώσεις τις επιδόσεις του Νορβηγού σταρ στην αντίπαλη περιοχή, αξίζει να γνωρίσεις τι ακριβώς περιέχει. Και γιατί τόσοι ποδοσφαιριστές μοιάζουν να μην το αποχωρίζονται ποτέ.

Ο επιθετικός της Μάντσεστερ Σίτι ευχαρίστησε τους Έντσο Φερνάντες, Χουλιάν Άλβαρες και Χερόνιμο Ρούλι που του γνώρισαν το ρόφημα. Μπήκε έτσι σε μια μεγάλη παρέα, στην οποία συναντάς τον Λιονέλ Μέσι, τον Λουίς Σουάρες, τον Εμιλιάνο Μαρτίνες και τον Ντάργουιν Νούνιες, αλλά και τον Κριστιάνο Ρονάλντο και τον Αντουάν Γκριεζμάν.

Τι είναι, τελικά, αυτό που πίνουν όλοι οι ποδοσφαιριστές;

Το μάτε παρασκευάζεται με αποξηραμένα φύλλα του φυτού yerba mate, τα οποία εκχυλίζονται σε ζεστό νερό. Έχει καφεΐνη και χαρακτηριστική, πικρή, φυτική γεύση, που δεν κερδίζει απαραίτητα τον πρωτάρη από την πρώτη γουλιά.

Παραδοσιακά σερβίρεται σε δοχείο από αποξηραμένη, κούφια κολοκύθα, αν και υπάρχουν ξύλινες, γυάλινες και μεταλλικές εκδοχές. Το μεταλλικό καλαμάκι ονομάζεται "bombilla" και διαθέτει φίλτρο, ώστε τα φύλλα να παραμένουν στο δοχείο.

Οι ρίζες του συνδέονται με τους Γκουαρανί, αυτόχθονες πληθυσμούς της Νότιας Αμερικής. Στην Αργεντινή, την Ουρουγουάη, την Παραγουάη και περιοχές της Βραζιλίας αποτελεί εδώ και γενιές μέρος της καθημερινότητας. Το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο το ανακαλύπτει σταδιακά, ενώ οι άνθρωποι εκεί μεγάλωσαν μαζί του.

Ο Σεμπαστιάν Βιέρα, πρώην διεθνής τερματοφύλακας της Ουρουγουάης, θυμάται ότι δεν του άρεσε όταν του το πρόσφερε ο πατέρας του. Αργότερα, τα δικά του παιδιά αντέδρασαν περίπου το ίδιο: πολύ ζεστό, πολύ πικρό. Η εξοικείωση, όπως περιγράφει, έρχεται με τον χρόνο. Μαζί της έρχεται συχνά και η αγάπη για όλη τη διαδικασία.

Από τα αποδυτήρια μέχρι το δωμάτιο του Μέσι

Για να καταλάβεις τη θέση του μάτε στο ποδόσφαιρο της Νότιας Αμερικής, αρκεί ένα νούμερο. Η αποστολή της Αργεντινής πήρε μαζί της στο Μουντιάλ του Κατάρ το 2022 περίπου 240 κιλά φύλλων. Προφανώς, ο ανεφοδιασμός δεν ήταν λεπτομέρεια που θα άφηναν στην τύχη.

Στο Copa America του 2024, το μάτε είχε ξανά σταθερή παρουσία. Ο Μέσι και ο Ροντρίγκο Ντε Πολ είχαν μάλιστα καθιερώσει καθημερινό ραντεβού στις 9.30 το πρωί, στο δωμάτιο του πρώτου, για να το απολαύσουν.

Το ρόφημα συνοδεύει διαδρομές με το πούλμαν, συζητήσεις στο ξενοδοχείο και στιγμές πριν από την προπόνηση. Παραδοσιακά, το ίδιο δοχείο περνά από άνθρωπο σε άνθρωπο, αν και η πανδημία έκανε αρκετούς πιο επιφυλακτικούς με το κοινό καλαμάκι.

Στην Ευρώπη, οι μεταγραφές μετέφεραν μαζί με τους παίκτες και τις συνήθειές τους. Ο Έρικ Ντάιερ είχε παραδεχθεί ήδη από το 2018 ότι άρχισε να πίνει μάτε με τους Αργεντινούς της Τότεναμ. Ο Χάαλαντ είναι απλώς η πιο πρόσφατη ηχηρή προσθήκη.

Έχει θέση και στην αθλητική διατροφή;

Το μάτε περιέχει αντιοξειδωτικές ενώσεις, αλλά το συστατικό με την πιο ξεκάθαρα τεκμηριωμένη σχέση με την αθλητική απόδοση είναι η καφεΐνη. Υπό κατάλληλες συνθήκες, μπορεί να βοηθήσει την αντοχή, την εγρήγορση και τη συγκέντρωση. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε φλιτζάνι μάτε αποτελεί ένα μετρημένο αθλητικό συμπλήρωμα ή εγγυάται καλύτερη προπόνηση. Η ποσότητα καφεΐνης εξαρτάται από την παρασκευή και την ποσότητα που καταναλώνεις.

Ο αθλητικός διατροφολόγος Χοσέ Μπλέσα, που έχει συνεργαστεί με τον Ρονάλντο στην Αλ Νασρ, επισημαίνει επίσης ότι η συνήθεια μπορεί να βοηθά τους ποδοσφαιριστές να καταναλώνουν περισσότερα υγρά. Παράλληλα, τους συμβουλεύει να αποφεύγουν το μάτε το βράδυ, επειδή η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο. Για έναν αθλητή, άλλωστε, η ξεκούραση δεν είναι κάτι που αξίζει να θυσιάζεται για λίγη επιπλέον διέγερση.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Yerba Mate της Αργεντινής, το ρόφημα υπάρχει σε περισσότερα από εννέα στα δέκα νοικοκυριά της χώρας. Έχει τη δική του εθνική ημέρα, εξειδικευμένους γευσιγνώστες και γεύση που έχει περάσει μέχρι σε παγωτά και πατατάκια. Στην Ουρουγουάη, η μασκότ της εθνικής ομάδας στο Μουντιάλ του 2022 ήταν ένα θερμός σε ανθρώπινο μέγεθος. Δύσκολα βρίσκεις πιο σαφή δήλωση αγάπης.

Εκεί βρίσκεται και μεγάλο μέρος της γοητείας του. Το μάτε προσφέρει μια αφορμή να καθίσεις, να μιλήσεις, να μοιραστείς λίγο χρόνο. Για έναν ποδοσφαιριστή που ζει μακριά από την πατρίδα του, μπορεί να είναι και μια μικρή καθημερινή επιστροφή στο σπίτι.

Το να πιεις ό,τι πίνει ο Χάαλαντ δεν θα σου δώσει το τελείωμά του. Μπορεί, όμως, να σου γνωρίσει μια συνήθεια που έχει περισσότερη ιστορία και περισσότερη παρέα απ’ όση χωράει, φαινομενικά, σε ένα μικρό κυπελλάκι.

Με πληροφορίες από The Athletic