Υπάρχει άραγε Πάσχα χωρίς τη γιαγιά μου;

Τώρα που φτάνω στα 33 —αν και ακόμα λέω ότι είμαι 32 μέχρι τη μέρα των γενεθλίων μου— καταλαβαίνω ότι πράγματα που θεωρούσα δεδομένα στη ζωή τελικά δεν είναι έτσι ακριβώς. Για παράδειγμα, κάποτε ήταν δεδομένο ότι δεν θα χρειαζόμουν τρεις μέρες αποθεραπεία αν έβγαινα και έπινα τέσσερις μπύρες ή ότι, αν καθόμουν κάπου, δεν θα πονούσε τόσο έντονα η μέση μου και το γόνατό μου. Με τον ίδιο τρόπο θεωρούσα δεδομένο και το πώς περνούσα τις γιορτές με την οικογένειά μου. Ίσως λίγο περισσότερο εκείνες του Πάσχα.

Για μένα, από τότε που ήμουν πιτσιρίκι, το Πάσχα πήγαινε μαζί με εκδρομή στο χωριό, στην Προσύμνη Αργολίδας, λίγο έξω από το Άργος — όχι από το Ναύπλιο. Από Μεγάλη Τρίτη ή Τετάρτη, ο πατέρας μου μας φόρτωνε όλους στο αυτοκίνητο· θα έπεφτε και κανένα νηστίσιμο μπινελίκι στην εθνική οδό, σε ένα δίωρο ταξίδι όπου άκουγες τα πάντα μέσα στο αμάξι. Στο τέλος της διαδρομής σε περίμεναν οι αγκαλιές του παππού Γιάννη και, φυσικά, της αρχόντισσας του σπιτιού: της γιαγιάς Αθανασίας.

Το Πάσχα δεν είναι ίδιο χωρίς τη γιαγιά

Η γιαγιά μου ήταν η κλασική ελληνίδα γιαγιά. Ό,τι στερεότυπο έχεις ακούσει, τα είχε όλα. Και σαν παιδί, αυτό σε έκανε απόλυτα ευτυχισμένο. Δεν σηκωνόσουν από το τραπέζι αν δεν είχες σκάσει από το φαγητό, σου έβαζε στο μικρό σου χέρι χαρτζιλίκι για να μην σε δει κανείς — "να πιεις έναν καφέ με τους φίλους σου"— και ένιωθες πως η αγκαλιά της μπορούσε να χωρέσει όλο τον κόσμο.

Το σπίτι, όλες τις μέρες του Πάσχα, μύριζε λιχουδιές πριν καν ανοίξεις την πόρτα. Είχε ήδη κανονίσει με τον γιο της και πατέρα μου τι θα χρειαστεί για το γιορτινό τραπέζι, οπότε όταν φτάναμε κάναμε και μισή ώρα να τα κουβαλήσουμε μέσα. Όταν ήμουν μικρός, έπρεπε να πάω μαζί της στην εκκλησία για να ακούσω όλα τα Ευαγγέλια. Μεγαλώνοντας, το έκοψα — και ίσως την στεναχωρούσα. Το έχω μετανιώσει. Αλλά έτσι είναι οι γιαγιάδες: θα αφήσουν πίσω αυτό που θέλουν, για να είναι καλά το εγγόνι.

Μετά την Ανάσταση, το σπίτι γέμιζε συγγενείς. Με κάποιους είχες πράγματα να πεις, με άλλους όχι. Αλλά μόνο και μόνο που έβλεπε δύο και τρεις γενιές να κάθονται μαζί στο ίδιο τραπέζι, τη γέμιζε χαρά. Ακόμα και σε μεγαλύτερη ηλικία τα θεωρούσα όλα αυτά δεδομένα — και έκανα λάθος. Πίστευα πως αυτό θα κρατούσε για πάντα, πως κάθε Πάσχα θα τρώμε όλοι μαζί. Δυστυχώς, δεν είναι έτσι.

Κατάλαβα πως το Πάσχα —και γενικά οι γιορτές— δεν είναι οι ίδιες οι μέρες, αλλά οι άνθρωποι με τους οποίους τις μοιράζεσαι. Όλες αυτές οι στιγμές με συγγενείς που άλλοτε σε νευρίαζαν και άλλοτε σε έκαναν να γελάς ήταν η ουσία που έκανε τις γιορτές ξεχωριστές. Και στο κέντρο όλων ήταν η γιαγιά μου, που είχε το μοναδικό ταλέντο να τα κρατά όλα ενωμένα.

Τώρα που η Αθανασία έχει φύγει, το Πάσχα δεν θυμίζει τίποτα από όλα αυτά. Οι γιορτές είναι πιο ήσυχες — και όχι με την καλή έννοια. Έχεις συνεχώς την αίσθηση ότι κάτι λείπει, χωρίς να μπορείς να το ορίσεις. Ακόμα μαζευόμαστε με τους συγγενείς και κρατάμε τα έθιμα, αλλά κάτι δεν "κουμπώνει" όπως πριν.

Ίσως γιατί ποτέ δεν είχε να κάνει με το Πάσχα. Είχε να κάνει με εκείνη.

Η γιαγιά σε έκανε να νιώθεις πως όλα είναι στη θέση τους. Ότι τίποτα δεν λείπει από το τραπέζι — ίσα ίσα, υπάρχει πάντα κάτι παραπάνω.

Τώρα λείπει εκείνη. Προσπαθείς να σκέφτεσαι ότι έτσι είναι η ζωή, ότι έκανε τον κύκλο της, ότι έζησε 90 χρόνια — και έτσι πρέπει να γίνεται.

Υπάρχει, με λίγα λόγια, Πάσχα χωρίς τη γιαγιά μου. Απλώς δεν είναι το ίδιο.

Και μάλλον δεν θα είναι ποτέ ξανά το ίδιο.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr