Στα 25 σου μπορούσες να ξενυχτήσεις, να φας ό,τι ήθελες και να επιστρέψεις στο γυμναστήριο έπειτα από δύο εβδομάδες απουσίας χωρίς να αισθανθείς ιδιαίτερη διαφορά. Μετά τα 35, αρχίζεις να αντιλαμβάνεσαι ότι το σώμα δεν ανταποκρίνεται πάντοτε με την ίδια ευκολία. Η αποκατάσταση μπορεί να απαιτεί περισσότερο χρόνο, οι υποχρεώσεις αυξάνονται και η φροντίδα της υγείας συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα.
Το πραγματικό πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι ότι μεγαλώνεις. Είναι ότι αρκετοί σημαντικοί παράγοντες κινδύνου δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα. Μπορεί να έχεις αυξημένη αρτηριακή πίεση ή χοληστερόλη και να συνεχίζεις την καθημερινότητά σου χωρίς να υποψιάζεσαι τίποτα. Γι' αυτό η πρόληψη δεν πρέπει να αρχίζει όταν εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα.
Οι βασικοί έλεγχοι που αξίζει να γνωρίζεις
Αρτηριακή πίεση. Η υπέρταση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και συχνά εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα. Η μέτρηση της πίεσης συνιστάται σε όλους τους ενήλικες. Μετά τα 40 ή νωρίτερα όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου, ο ετήσιος έλεγχος αποτελεί μια λογική προσέγγιση. Αν βρεθούν αυξημένες τιμές, χρειάζεται επιβεβαίωση με μετρήσεις εκτός ιατρείου.
Χοληστερόλη και λιπίδια. Μια εξέταση αίματος μπορεί να προσδιορίσει την ολική χοληστερόλη, την LDL, την HDL και τα τριγλυκερίδια. Τα αποτελέσματα αξιολογούνται μαζί με την ηλικία, το κάπνισμα, την πίεση και το οικογενειακό ιστορικό. Ιδιαίτερα αν υπάρχει ιστορικό πρόωρου εμφράγματος στην οικογένεια, ο έλεγχος αποκτά μεγαλύτερη σημασία ακόμη και πριν από τα 40.
Σάκχαρο και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να αναπτύσσεται σταδιακά, χωρίς εντυπωσιακές προειδοποιήσεις. Οι διεθνείς οδηγίες συστήνουν προσυμπτωματικό έλεγχο από τα 35 σε ενήλικες με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία. Η γλυκόζη νηστείας και η HbA1c μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό προδιαβήτη ή διαβήτη.
Ανάλογα με το προσωπικό ιστορικό, ο γιατρός μπορεί επίσης να ζητήσει έλεγχο νεφρικής ή ηπατικής λειτουργίας. Δεν χρειάζονται, όμως, όλοι οι υγιείς άνδρες τις ίδιες αιματολογικές εξετάσεις κάθε χρόνο.
Διαβάστε Επίσης
Προστάτης, έντερο και ορμόνες: Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή
Έλεγχος προστάτη. Η εξέταση PSA δεν είναι απαραίτητη σε κάθε άνδρα μόλις συμπληρώσει τα 35. Οι ευρωπαϊκές ουρολογικές οδηγίες προτείνουν εξατομικευμένη συζήτηση για έγκαιρο έλεγχο περίπου από τα 50, ή νωρίτερα σε άνδρες με αυξημένο κίνδυνο, όπως ισχυρό οικογενειακό ιστορικό. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο τα πιθανά οφέλη όσο και τον κίνδυνο άσκοπων εξετάσεων και θεραπειών.
Καρκίνος του παχέος εντέρου. Για τους ανθρώπους μέσου κινδύνου, αρκετές διεθνείς οδηγίες τοποθετούν την έναρξη προληπτικού ελέγχου στα 45. Οι διαθέσιμες επιλογές περιλαμβάνουν εξετάσεις κοπράνων και κολονοσκόπηση. Οικογενειακό ιστορικό ή ύποπτα συμπτώματα μπορεί να απαιτούν διερεύνηση σε μικρότερη ηλικία.
Τεστοστερόνη και σεξουαλική υγεία. Η κόπωση, η μειωμένη libido ή οι αλλαγές στη στύση δεν σημαίνουν αυτομάτως χαμηλή τεστοστερόνη. Αν επιμένουν, αξίζει ιατρική αξιολόγηση, ενδεχομένως με πρωινές ορμονικές μετρήσεις. Δεν υπάρχει λόγος για εξέταση τεστοστερόνης ρουτίνας σε κάθε άνδρα χωρίς συμπτώματα. Αντίστοιχα, ο έλεγχος για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα καθορίζεται από το ιστορικό και τις πιθανές εκθέσεις.
Το σημαντικότερο είναι να αντιληφθείς ότι η πρόληψη δεν σημαίνει να κάνεις όσο περισσότερες εξετάσεις μπορείς. Σημαίνει να γνωρίζεις το οικογενειακό σου ιστορικό, να παρακολουθείς τους σημαντικούς δείκτες υγείας και να συζητάς με έναν γιατρό ποιους ελέγχους χρειάζεσαι πραγματικά.
Γιατί μετά τα 35, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να δείχνεις νεότερος. Είναι να φροντίζεις τον εαυτό σου ώστε να παραμένεις υγιής για όσο το δυνατόν περισσότερα χρόνια.
