Είμαστε οικολόγοι για να σώσουμε τον πλανήτη ή τον εαυτό μας;

Ιδού η απορία: έχει νόημα να κηρύσσουμε πόλεμο ενάντια στα καλαμάκια την ίδια ώρα που μεγάλα κράτη σφυρίζουν αδιάφορα;

Γράφει: Αργύρης Κούρσαλης 05 Ιουνίου 2019

"Life in plastic, it's fantastic” τραγουδούσαν οι Aqua στο Barbie Girl το 1997. Σήμερα όμως ο στίχος αυτός μοιάζει περισσότερο τρομακτικός παρά διασκεδαστικός. Τα συναισθήματά μας άλλαξαν όταν είδαμε εκείνη τη χελώνα να αργοπεθαίνει από το καλαμάκι που είχε σφηνωθεί στη μύτη της και τη νεκρή φάλαινα που είχε ξεβραστεί στις ακτές της Ινδονησίας, νεκρή από τις πλαστικές σακούλες που βρέθηκαν στο στομάχι της.

Το πλαστικό είναι αισίως το τέταρτο βασίλειο του πλανήτη

Ακόμα χειρότερα, οι ερευνητές μας προειδοποιούν ότι μέχρι το 2050 οι θάλασσες θα έχουν μετατραπεί επί της ουσίας σε σούπες γεμάτες πλαστικά. Θα υπάρχουν περισσότερα μπουκάλια από ότι ψάρια. Το πλαστικό είναι παντού και μας προκαλεί εφιάλτες. Εκείνο το υλικό που κάποτε συμβόλιζε την τεχνολογική πρόοδο του σύγχρονου κόσμου, σήμερα έχει μεταμορφωθεί σε ένα σύμβολο της οικολογικής καταστροφής που συντελείται.

Είμαστε οικολόγοι για να σώσουμε τον πλανήτη ή τον εαυτό μας;

Ύστερα από το βασίλειο των ζώων, των λαχανικών και των ορυκτών, το πλαστικό είναι αισίως κι επισήμως το τέταρτο βασίλειο του πλανήτη. "Ο πλανήτης είναι εντάξει. Οι άνθρωποι την έχουν γαμήσει" λέει ο διάσημος stand-up comedian, George Carlin. Μερικές εβδομάδες πριν, η Alexandria Ocasio-Cortez, η Αμερικανίδα πολιτικός με τους εκατομμύρια followers στα social media, έθεσε ένα πολύ σκληρό δίλημμα στο ακροατήριό της: "Υπάρχει επιστημονική ομοφωνία ως προς το ότι τα παιδιά μας θα ζήσουν πολύ πιο δύσκολα από εμάς. Αυτό οδηγεί τους νέους ανθρώπους να αναρωτηθούν εύλογα: είναι ή όχι εντάξει να κάνουμε παιδιά;".

Τι κάνουμε όμως για όλα αυτά; Ψηφίζουμε πολιτικούς που θα μας φέρουν το Green New Deal ενώ χρησιμοποιούμε όσο περισσότερο πλαστικό μπορούμε.

Η δήλωση της πολιτικού θεωρήθηκε από άλλους δραστική κι από άλλους υπερβολική. Σε κάθε περίπτωση πάντως τα πρώτα σημάδια της "Αποκάλυψης" έχουν κάνει την εμφάνισή τους. Στις πλούσιες χώρες του πλανήτη, εδώ και δεκαετίες, υπάρχει μία δημογραφική αναστροφή -η υπογεννητικότητα καλπάζει ενώ έρευνες κάνουν λόγο για αδύναμο σπέρμα από μεγάλες μερίδες του πληθυσμού. Όσον αφορά στο ζωικό βασίλειο, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ζούμε την έκτη μαζική εξαφάνιση ειδών στην ιστορία του πλανήτη. Η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι γεγονός κι εμείς δείχνουμε ανήμποροι να διαχειριστούμε όλες αυτές τις καταστροφές.

Οικολογία πλαστικό 4

Τι κάνουμε όμως για όλα αυτά; Ψηφίζουμε πολιτικούς που θα μας φέρουν το Green New Deal ενώ χρησιμοποιούμε όσο περισσότερο πλαστικό μπορούμε, συντελώντας με τον τρόπο μας στην εξαφάνιση ζώων από την Γη. Για να πνίξουμε τις τύψεις μας τρώμε βιολογικά γιαούρτια αντί για μπριζόλες με τοξίνες, αποφεύγουμε τη γενετικά τροποποιημένη σόγια, φτιάχνουμε μόνοι μας σαπούνια και αγοράζουμε ποδήλατα. Είναι όμως λίγο δύσκολο να σώσουμε τον πλανήτη στη βάση μίας λογικής που θέλει την ποδηλασία πόλης περισσότερο ιερό καθήκον από την τεκνοποίηση.

Κακά τα ψέματα, το να χρησιμοποιούμε καλαμάκια από μακαρόνι αντί για πλαστικά καλαμάκια δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα ως δια μαγείας. "Μας είναι πιο εύκολα να φανταστούμε το τέλος του πλανήτη παρά το τέλος του καπιταλισμού" έχει σημειώσει δεικτικά, για τον τρόπο που λειτουργούν οι κοινωνίες μας, ο πολιτικός στοχαστής, Fredric Jameson. Το να δαιμονοποιούμε τον "άνθρωπο" είναι το νέο trend όσων δηλώνουν όχι απλά ευαίσθητοι ως προς το περιβάλλον αλλά φανατικοί πολέμιοι του ανθρώπινου είδους που καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμά του.

Οικολογία Πλαστικό καλαμάκια

Πέντε χώρες είναι υπεύθυνες για το 60% της μόλυνσης από πλαστικό στον πλανήτη

Ως συνήθως οι άνθρωποι χωριζόμαστε σε ομάδες. Αντί να αποδεχθούμε το γκρίζο της ύπαρξής μας, επιλέγουμε να βλέπουμε τα πράγματα ασπρόμαυρο. Σε ποια ομάδα ανήκεις; Οφείλεις να ανήκεις σε μία ομάδα. Άλλωστε δεν παίζει πάντα ρόλο η ουσία: υπάρχουν άνθρωποι που έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούν χαρτί τουαλέτες για να μην πληγώσουν, όπως λένε, κι άλλο τα δάση του Αμαζονίου αλλά την ίδια στιγμή καβαλούν το SUV τους για να διανύσουν μία απόσταση 300 μέτρων ώστε να αγοράσουν γάλα. Το σχήμα είναι οξύμωρο και, καμιά φορά, καταντά και υποκριτικό.

"Στην περίπτωση του πλαστικού, καλύτερα να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας στις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην επαγγελματική αλιεία παρά στα καλαμάκια που χρησιμοποιούμε, μιας κι αυτά αποτελούν λιγότερο από το 10% της μόλυνσης των θαλασσών ενώ τα πλαστικά δίχτυα ευθύνονται για περισσότερο από το 50% αντίστοιχα" δηλώνει ο Alex Trembath, διευθυντής του οργανισμού Breakthrough, ο οποίος καταπιάνεται με τα προβλήματα του περιβάλλοντος.

Οικολογία Πλαστικό 5

Σύμφωνα με τον Trembath πρέπει να βρούμε τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος κι όχι να φανατιζόμαστε ενάντια σε μικρές καθημερινές αφορμές -όπως τα καλαμάκια. Από τα 8,8 εκ. τόνους πλαστικού που πέφτουν κάθε χρόνο στους ωκεανού, περισσότεροι από τους μισούς προέρχονται από πέντε χώρες: Κίνα, Ινδονησία, Φιλιππίνες, Ταϊλάνδη και Βιετνάμ είναι υπεύθυνες για το 60% της μόλυνσης. Αναπτυσσόμενα κράτη δηλαδή που δεν σέβονται τους διεθνείς κανονισμούς -κάτι που δυστυχώς ισχύει και για τις Η.Π.Α του Donald Trump- και δεν διαθέτουν τα κατάλληλα νομικά πλαίσια και τεχνολογία για να ανακυκλώσουν όλο αυτό το πλαστικό. Ή, πολύ πιθανόν, δεν τους ενδιαφέρει να το κάνουν. Σε κάθε περίπτωση, τα καλαμάκια για τα cocktails δείχνουν ασήμαντο πρόβλημα μπροστά σε αυτό.

Αν γίνουν οι κατάλληλες κινήσεις οι ωκεανοί μπορούν να είναι καθαροί από πλαστικό κατά 94% μέχρι το 2040.

Μήπως όμως οι πρωτοπόροι της εποχής μας αποδειχθούν οι σωτήρες της Γης; Αν κρίνουμε από τα ενδιαφέροντά τους, δυστυχώς όχι. Ο Elon Musk δείχνει απασχολημένος με την κατάκτηση του Άρη κι όχι με τη σωτηρία του πλανήτη μας, την ίδια ώρα που η Silicon Valley βλέπει neon οράματα γεμάτα από ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη.

Χελώνα Οικολογία Πλαστικό

Ευτυχώς, βέβαια, υπάρχει φως στο τούνελ: Ιάπωνες επιστήμονες ανακάλυψαν, όχι πολύ καιρό πριν, ένα ένζυμο που "τρώει" το πλαστικό. Έτσι, αν γίνουν οι κατάλληλες κινήσεις, όπως αυτές που προτείνει ο Boyan Slat, διευθυντής της Clean Ocean, οι ωκεανοί μπορούν να είναι μέχρι το 2040 κατά 94% καθαροί από πλαστικό.

Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως οι φανατικοί οικολόγοι μισούν το δέντρο, χάνοντας το δάσος -ή με πιο απλά λόγια ρίχνουν όλες τις δυνάμεις τους στην καταπολέμηση των αφορμών κι όχι των αιτιών. Μας συστήνουν να κάνουμε ένα σωρό αλλαγές στην καθημερινή μας ζωής (με αρκετούς από αυτούς να φτάνουν σε επίπεδα φοβία ενάντια στην τεχνολογία που θυμίζουν την κοινότητα των Άμις στις Η.Π.Α), αντί να μας επιστήσουν την προσοχή στο πραγματικό πρόβλημα: στην επιδεικτική κι επικίνδυνη αδιαφορία των μεγάλων κρατών και των πολυεθνικών. Δυστυχώς, όλα δείχνουν πως πολύ συχνά δηλώνουμε οικολόγοι όχι για να σώσουμε τον πλανήτη αλλά για να σώσουμε τον εαυτό μας από τις τύψεις.

Από: Esquire IT

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Περιβάλλον

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Mo Salah κάνει καλύτερη μία ολόκληρη κοινωνία

Ο Αιγύπτιος σούπερ σταρ της Λίβερπουλ και η αύρα του ντριμπλάρουν τον ρατσισμό και την Ισλαμοφοβία, στέλνοντας την μπάλα στα δίχτυα της ξενοφοβίας και της ρητορική μίσους.

H ιστορία πίσω από την εμβληματική φωτογραφία του Tank Man

30 χρόνια πριν, ένας νεαρός φοιτητής στάθηκε μόνος του απέναντι στην απολυταρχία του κινεζικού καθεστώτος στην Πλατεία Τιεν Αν Μεν.