Αν ο πρώτος καφές λειτουργεί σαν το κουμπί εκκίνησης της ημέρας, η επιστήμη εξετάζει πλέον ένα ακόμη πιο ενδιαφέρον σενάριο. Μήπως αποτελεί και μια μικρή επένδυση στη μακροζωία μας;
Αρκετές έρευνες έχουν συνδέσει τη συστηματική, αλλά μέτρια κατανάλωση καφέ με χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου και ορισμένων χρόνιων ασθενειών. Μία μεγάλη μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2018 παρακολούθησε σχεδόν 500.000 ανθρώπους για περίπου μία δεκαετία και διαπίστωσε ότι όσοι έπιναν καφέ παρουσίαζαν χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα. Η συσχέτιση καταγράφηκε τόσο στον κανονικό όσο και στον ντεκαφεϊνέ.
Διαβάστε Επίσης
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο καφές είναι κάποιο μαγικό ελιξίριο. Οι συγκεκριμένες μελέτες είναι κυρίως παρατηρητικές, δηλαδή εντοπίζουν μια σύνδεση, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι ο καφές είναι από μόνος του η αιτία μιας μεγαλύτερης ζωής.
Το μυστικό δεν κρύβεται μόνο στην καφεΐνη
Η καφεΐνη είναι το πιο διάσημο συστατικό του καφέ, όμως πιθανότατα δεν κάνει όλη τη δουλειά. Ο καφές περιέχει πολλές βιοδραστικές ουσίες, όπως αντιοξειδωτικά και πολυφαινόλες. Ανάμεσά τους βρίσκεται το χλωρογενικό οξύ, το οποίο έχει συνδεθεί με τη μείωση του οξειδωτικού στρες, την καλύτερη λειτουργία των αγγείων και τη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη.
Αυτές οι ουσίες υπάρχουν και στον ντεκαφεϊνέ, επομένως ένας καφές χωρίς καφεΐνη δεν είναι διατροφικά "άδειος". Η καφεΐνη, πάντως, φαίνεται να προσφέρει ορισμένα επιπλέον οφέλη για τον εγκέφαλο. Μία νεότερη έρευνα στο JAMA, με περισσότερους από 131.000 συμμετέχοντες και παρακολούθηση έως 43 χρόνια, συνέδεσε τη μέτρια κατανάλωση καφέ με καφεΐνη με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και ελαφρώς καλύτερες γνωστικές επιδόσεις. Η ισχυρότερη συσχέτιση εμφανίστηκε περίπου στα δύο με τρία φλιτζάνια την ημέρα.
Ανοιχτό ή σκούρο καβούρδισμα;
Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τον αγαπημένο σου καφέ μόνο και μόνο για χάρη της υγείας. Το ελαφρύ καβούρδισμα διατηρεί περισσότερη ποσότητα χλωρογενικού οξέος, ενώ κατά το πιο έντονο καβούρδισμα σχηματίζονται οι μελανοϊδίνες, ενώσεις με αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.
Με απλά λόγια, τόσο ο ανοιχτός όσο και ο σκούρος καβουρδισμένος καφές διαθέτουν χρήσιμα συστατικά. Δεν υπάρχει ένας αδιαμφισβήτητος νικητής, καθώς τα πιθανά οφέλη προκύπτουν από τον συνδυασμό των διαφορετικών ουσιών και όχι από ένα μοναδικό συστατικό.
Ο τρόπος παρασκευής έχει σημασία
Οι ειδικοί στρέφουν την προσοχή και στο φιλτράρισμα. Ο αφιλτράριστος καφές περιέχει μεγαλύτερη ποσότητα από ουσίες όπως η καφεστόλη και η καβεόλη, οι οποίες μπορεί, όταν καταναλώνονται συστηματικά, να αυξήσουν την LDL, τη λεγόμενη "κακή" χοληστερόλη.
Το χάρτινο φίλτρο συγκρατεί μεγάλο μέρος αυτών των ουσιών, γι’ αυτό ο καφές φίλτρου θεωρείται πιο φιλική επιλογή για καθημερινή κατανάλωση. Η γαλλική πρέσα προσφέρει μικρότερο βαθμό φιλτραρίσματος, ενώ ο espresso και ο ελληνικός καφές διατηρούν περισσότερα από αυτά τα φυσικά έλαια. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τους αποκλείσεις, αλλά ότι η ποσότητα και η συχνότητα παίζουν ρόλο.
Η σωστή ποσότητα και η ώρα
Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα δύο με τρία φλιτζάνια την ημέρα φαίνεται να αποτελούν τη "χρυσή τομή". Περισσότερος καφές δεν σημαίνει απαραίτητα και περισσότερα οφέλη.
Εξίσου σημαντική είναι η ώρα. Η καφεΐνη μπορεί να παραμείνει στον οργανισμό για αρκετές ώρες, εμποδίζοντας τη δράση της αδενοσίνης, μιας ουσίας που μας βοηθά να αποκοιμηθούμε. Γι’ αυτό οι ειδικοί προτείνουν ο τελευταίος καφές με καφεΐνη να καταναλώνεται νωρίς το απόγευμα, περίπου μέχρι τη μία ή τις δύο.
Το συμπέρασμα είναι αρκετά ευχάριστο για όσους δεν διανοούνται να ξεκινήσουν τη μέρα τους χωρίς καφέ. Σε λογική ποσότητα, κατά προτίμηση φιλτραρισμένος και χωρίς να θυσιάζει τον ύπνο, μπορεί να αποτελέσει μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Δεν αποτελεί εισιτήριο για τα 100, αλλά ίσως είναι μία από τις καθημερινές απολαύσεις που δεν χρειάζεται να συνοδεύονται από ενοχές.
Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το X και το Instagram.
