Η θρυλική αεροπειρατεία της πτήσης TWA 847 Αθήνα-Ρώμη, 38 χρόνια μετά

38 χρόνια πέρασαν από όταν ξεκίνησε ο εφιάλτης για 145 επιβάτες, κατά κύριο λόγο Αμερικανούς  και 8 μέλη πληρώματος που πραγματοποιούσαν την πτήση TWA 847 Αθήνα-Ρώμη. Ανάμεσά στους 15 Έλληνες πολίτες ήταν και η θρυλική φωνή των Aphrodite's Child, Ντέμης Ρούσσος, με τη σύντροφό του, Pamela Smith. Στις 14 Ιουνίου του 1985 δύο Λιβανέζοι τρομοκράτες, λίγο μετά την απογείωση του αεροπλάνου από το Ελληνικό στις 10:00, σηκώθηκαν από τις θέσεις τους και απείλησαν το πιλοτήριο με χειροβομβίδα και τους επιβάτες με πιστόλι. Το μήνυμα του πιλότου στο Κέντρο Ελέγχου λίγο αργότερα ήταν σαφές: "Έγινε αεροπειρατεία".

Τα όπλα των δύο Λιβανέζων φαίνεται ότι πέρασαν στο αεροπλάνο πολύ πριν αυτό βρεθεί στην Αθήνα. Από το Κάιρο είχε σχεδιαστεί η αεροπειρατεία με συγκεκριμένους στόχους. Οι τρομοκράτες ζητούσαν δικαίωση για τις στρατιωτικές ενέργειες των Ισραηλινών στην πατρίδα τους. Συγκεκριμένα, ανάμεσα στα αιτήματά τους ήταν η απελευθέρωση όλων των Λιβανέζων σιιτών μουσουλμάνων που κρατούνταν στο Ισραήλ, η διεθνής καταδίκη των στρατιωτικών ενεργειών του Ισραήλ αλλά και η υποστήριξη που παρείχαν σε αυτές οι Αμερικανοί και τέλος η καταδίκη για την έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου στις 8 Μαρτίου 1985, κατά την οποία σκοτώθηκαν 80 άτομα.

1 ώρα και 30 λεπτά από την απογείωση, ο πιλότος John Testrake προσγείωσε το αεροπλάνο στη Βηρυτό για ανεφοδιασμό. Ήταν η πρώτη στάση ενός θρίλερ 17 ημερών που μόλις είχε ξεκινήσει με πρωταγωνιστή -άθελά του- τον ίδιο.

> Διάβασε ακόμη: O Vangelis κατέκτησε τον Παράδεισο με τα πλήκτρα του

Στην πρωτεύουσα του Λιβάνου απελευθερώνονται 17 γυναίκες και 2 παιδιά. Σε κάθε στάση του αεροπλάνου θα ανέβαιναν κι άλλοι επίδοξοι τρομοκράτες που έβλεπαν ότι η αεροπειρατεία κυλά ομαλά. 6 ώρες αργότερα λαμβάνει χώρα η δεύτερη στάση, στο Αλγέρι. Εκεί απελευθερώνονται άλλα 20 γυναικόπαιδα και οι Αλγερινοί ανακοινώνουν τα αιτήματά τους. Στο μεταξύ, η διεθνής κοινότητα προσπαθούσε να βρει συμβιβαστικές λύσεις, για να τελειώσει το μαρτύριο.

Στις 11:30, το αεροσκάφος προσγειώθηκε στη Βηρυτό για ανεφοδιασμό και οι αεροπειρατές απελευθέρωσαν 17 γυναίκες και δύο παιδιά. Το κέντρο ελέγχου του αεροδρομίου έδωσε άδεια προσγείωσης, μόνο όταν οι αεροπειρατές απείλησαν ότι θα ανατινάξουν το αεροπλάνο με τις χειροβομβίδες που είχαν απασφαλίσει. Τα ξημερώματα του Σαββάτου, 15 Ιουνίου η πτήση θα έφτανε και πάλι στη Βηρυτό, όμως ήδη θα έχει συμβεί το πρώτο τραγικό γεγονός.

Ο Αμερικανός ναυτικός Robert Stethem αφού χτυπήθηκε βάναυσα, πυροβολήθηκε στο κεφάλι και έπεφτε νεκρός. Οι δράστες, όταν ρωτήθηκαν γιατί δολοφόνησαν αθώο πολίτη, αποκρίθηκαν ότι και οι Αμερικανοί είχαν προηγουμένως σκοτώσει πολλούς αθώους Λιβανέζους.

Η ιστορία της αεροσυνοδού Uli Derickson που θυμίζει Oskar Schindler και έγινε ταινία

Έγινε αμέσως αντιληπτό ότι οι τρομοκράτες δεν έπαιζαν. Το μίσος τους τόσο απέναντι στους Αμερικανούςς, όσο κυρίως απέναντι στους Εβραίους ήταν τεράστιο και άρχισαν να ψάχνουν ένα-ένα τα διαβατήρια των επιβατών. Η ιστορία της αεροσυνοδού Uli Derickson, έγινε αργότερα ταινία (The Taking of Flight 847: The Uli Derickson Story). Η νεαρή υπάλληλος της TWA, σαν άλλος Oskar Schindler, αρνήθηκε να αναγνωρίσει τους Εβραίους πολίτες, οδηγώντας στη διάσωση πολλών εξ' αυτών. Εντούτοις, πέντε άνδρες με εβραϊκά ονόματα κατευθύνθηκαν σε φυλακές στη Βηρυτό. 

Η διαδρομή Λίβανος - Αλγέρι θα επαναλαμβανόταν και την επόμενη μέρα. Το πρωί της 15ης Ιουνίου απελευθερώθηκαν άλλοι 19 όμηροι, και η συμφωνία προέβλεπε ότι ανάμεσά τους θα ήταν και όλοι οι Έλληνες πολίτες. Αντάλλαγμα; Ο τρίτος συνεργός της αεροπειρατείας Ali Atwa που συνελήφθη στο αεροδρόμιο το πρωί της προηγούμενης μέρας.

Γενέθλια με τους αεροπειρατές για το Ντέμη Ρούσσο

Το οξύμωρο ήταν πως ο Ντέμης Ρούσσος, η Pamela Smith και ο ελληνοαμερικανός φοιτητής Άρθουρ Ταργκοντσίδης δεν κατέβηκαν ποτέ από το αεροπλάνο κατά την "ανταλλαγή". Τη 15η Ιουνίου, ημέρα των 39ων γενεθλίων του Ρούσσου, οι Λιβανέζοι του ζήτησαν να τους τραγουδήσει και τον κέρασαν τούρτα. Το φοβερό σκηνικό έκανε γνωστό ο ίδιος ο τραγουδιστής σε συνέντευξή του αργότερα, για να συμπληρώσει ότι οι αεροπειρατές του φάνηκαν πάρα πολύ καλοί άνθρωποι και πως θα ήθελε να επιστρέψει στον Λίβανο κάποια στιγμή για να τραγουδήσει υπέρ της ειρήνης.

Την Κυριακή 16 Ιουνίου το αεροσκάφος έφτασε για τρίτη φορά στην πρωτεύουσα των τρομοκρατών. Οι όμηροι μεταφέρθηκαν σε διαφορετικές τοποθεσίες στη Βηρυτό και πλέον η διαπραγμάτευση άρχισε να λαμβάνει καθαρά πολιτικό χαρακτήρα. Ο ηγέτης της Amal και Υπουργός Δικαιοσύνης του Λιβάνου, Nabih Berri -που μέχρι και σήμερα πρωταγωνιστεί στην πολιτική σκηνή του Λιβάνου- ανέλαβε τη διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ.

Η ελληνική πλευρά κίνησε τις διαδικασίες για την άμεση απελευθέρωση του ερμηνευτή, της συντρόφου του και του ελληνοαμερικανού φοιτητή, όπως προέβλεπε η συμφωνία μεταξύ του Atwa και της κυβέρνησης Παπανδρέου. Εντέλει οι τρεις του αφέθηκαν ελεύθεροι στις 18 Ιουνίου. Δώδεκα δηλαδή ημέρες πριν από τους υπόλοιπους. Πάντως οι ΗΠΑ φάνηκαν να ενοχλούνται από τη στάση της Αθήνας στο ζήτημα. Τόσο από τον ανεπαρκή έλεγχο στο αεροδρόμιο, όσο και από τις συνομιλίες με τους τρομοκράτες που τους διευκόλυναν το δρόμο.

> Διάβασε ακόμη: Οι μεγαλύτερες θεωρίες συνωμοσίας για την 11η Σεπτεμβρίου

Στις 30 Ιουνίου όλοι οι όμηροι αφέθηκαν ελεύθεροι και οι τρομοκράτες φάνηκε να την "γλιτώνουν". Δύο χρόνια αργότερα ο "εγκέφαλος" της αεροπειρατείας, Mohammed Ali Hammadi, συνελήφθη στη Φρανκφούρτη έχοντας πάνω του εκρηκτικά. Άμεσα όμως δύο Γερμανοί πολίτες απήχθησαν στο Λίβανο.

Ήταν η τελευταία προσπάθεια των τρομοκρατών να εμποδίσουν την έκδοση του Mohammed Ali Hammadi στις ΗΠΑ. Πράγματι, η έκδοση απετράπη, όμως ο Λιβανέζος δικάστηκε στη Δυτική Γερμανία και τιμωρήθηκε με ισόβια κάθειρξη για να αφεθεί ελεύθερος 19 χρόνια αργότερα, το 2005. Παρά τα ρεπορτάζ ότι σκοτώθηκε από τη CIA, 5 χρόνια αργότερα, ο Hammadi θεωρείται μέχρι και σήμερα ένας από τους σημαντικότερους καταζητούμενους του FBI. 

Το 2019 στη Μύκονο συνελήφθη ένας εκ των πιο σημαντικών συνεργατών του σε έναν τυπικό διαβατηριακό έλεγχο. Ο Λιβανέζος επέβαινε σε κρουαζιερόπλοιο στο νησί, όμως τα στοιχεία του "χτύπησαν κόκκινο" στις ελληνικές αρχές, καθώς οι Γερμανοί τον αναζητούσαν χρόνια, με αποτέλεσμα να συλληφθεί. Αυτό ήταν και το τελευταίο -μέχρι τώρα- επεισόδιο του θρίλερ που ξεκίνησε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, 37 χρόνια πριν, στις 14 Ιουνίου του 1985.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr