Υποτιμημένα κινηματογραφικά είδη που "πέθαναν" νωρίς

Ο κινηματογράφος βασίζεται ανέκαθεν στα θεμελιώδη είδη του — κωμωδία, δράμα, θρίλερ, τρόμο, δράση, υπερήρωες. Παράλληλα, όμως, υπήρχαν πάντα και πιο "λοξά" υποείδη, που κινούνταν ανάμεσα στις καθιερωμένες φόρμες και συχνά γεννιούνταν από μια συγκεκριμένη πολιτισμική στιγμή ή από μια ανάγκη έκφρασης που δεν χωρούσε αλλού.

Από τις ψυχεδελικές, εμποτισμένες με ουσίες ταινίες των ύστερων ’60s με τα εκρηκτικά visuals και τα rock soundtracks, μέχρι τα splatter films που ανέδειξαν δημιουργοί όπως ο Herschell Gordon Lewis, και αργότερα την επικράτηση του slasher με τον μασκοφόρο δολοφόνο και το αιχμηρό όπλο, ο κινηματογράφος πάντα δοκίμαζε τα όριά του.

Πέντε είδη του κινηματογράφου που έσβησαν πρόωρα

Το γεγονός όμως ότι ένα είδος λάμπει σε μια συγκεκριμένη περίοδο δεν σημαίνει ότι θα αντέξει για πάντα. Το folk horror, για παράδειγμα, δεν ξαναβρήκε ποτέ τη δύναμη των ‘70s, ενώ τα beach party movies που κατέγραψαν τη μαζική εμφάνιση της νεανικής κουλτούρας στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 ήταν καταδικασμένα να ξεθωριάσουν — δεν μπορείς να χτίζεις για πάντα καριέρα γύρω από τον Frankie Avalon.

Κάποια κινηματογραφικά είδη απλώς εξαφανίζονται, άλλοτε αθόρυβα κι άλλοτε άδοξα. Από το ιταλικό giallo μέχρι το προκλητικό nunsploitation, ακολουθούν πέντε υποτιμημένα είδη που χάθηκαν πολύ πριν εξαντλήσουν τις δυνατότητές τους.

Erotic thriller

Κάποτε, ταινίες όπως τα Basic Instinct, Fatal Attraction και Body Double κρατούσαν το κοινό σε διαρκή ένταση, συνδυάζοντας σεξουαλικό φορτίο και ψυχολογικό ρίσκο. Πολλοί σήμερα θεωρούν θετικό το ότι το είδος εξαφανίστηκε, επικαλούμενοι την υπερβολή ή το kitsch του. Ωστόσο, οι πραγματικοί λόγοι της παρακμής του είναι λιγότερο απλοί.

Στα ’80s και ’90s, το ερωτικό θρίλερ λειτουργούσε ως χώρος απαγορευμένης φαντασίωσης, όπου κάθε βλέμμα και κάθε άγγιγμα είχαν συνέπειες. Η έκρηξη του διαδικτυακού πορνό αφαίρεσε από το είδος τη δύναμη της υπονόησης, καθιστώντας το λιγότερο ελκυστικό. Σήμερα, σε μια εποχή αυξανόμενου συντηρητισμού, μοιάζει σχεδόν αδιανόητο ένα τέτοιο φιλμ να πετύχει στο mainstream. Κι όμως, ένα καλοφτιαγμένο, πραγματικά αισθησιακό ερωτικό θρίλερ θα μπορούσε ακόμη να λειτουργήσει — απλώς δεν το βλέπουμε πια.

Giallo

Λίγα είδη έχουν ταυτιστεί τόσο έντονα με μια χώρα όσο το giallo με την Ιταλία των ‘60s και ‘70s. Συνδυάζοντας μυστήριο φόνου, ωμή βία, sexploitation και στιλιστική υπερβολή, οι ταινίες αυτές όρισαν μια ολόκληρη εποχή.

Με δημιουργούς όπως ο Mario Bava και ο Dario Argento, το giallo απέκτησε νέον παλέτες, jazzy μουσικές και κατακόκκινο ψεύτικο αίμα. Ταινίες όπως τα Blood and Black Lace και Deep Red άσκησαν τεράστια επιρροή σε μεταγενέστερα έργα, από το Halloween έως το Last Night in Soho. Παρ’ όλα αυτά, το είδος εγκλωβίστηκε στη στιγμή του: γεννήθηκε πριν την πλήρη άνθιση των slashers και εξαφανίστηκε όταν τα ερωτικά θρίλερ και το exploitation άλλαξαν μορφή. Μέχρι τα τέλη των ‘80s, το giallo είχε μετατραπεί σε κινηματογραφική ανάμνηση.

Ένα πραγματικά καλό teen movie

Οι εφηβικές ταινίες σπάνια αντιμετωπίζονταν με σοβαρότητα από το ενήλικο κοινό, όμως για έναν έφηβο μια καλοφτιαγμένη ταινία αυτού του είδους μπορεί να είναι καθοριστική. Όχι πρόχειρες παραγωγές streaming, αλλά έξυπνες κωμωδίες με άποψη.

Στα ‘80s είχαμε ταινίες όπως τα Ferris Bueller’s Day Off και The Breakfast Club, αλλά και την αιχμηρή σάτιρα του Heathers. Οι δεκαετίες του ’90 και του 2000 χάρισαν διαχρονικά classics όπως τα Clueless και Mean Girls. Παρότι το είδος γέννησε άφθονο εύκολο και αδιάφορο σινεμά, οι καλύτερες στιγμές του άντεξαν στον χρόνο. Σήμερα, ωστόσο, κυριαρχούν τίτλοι που δύσκολα αφήνουν αποτύπωμα, κάνοντας την επιστροφή ενός νέου Clueless να μοιάζει σχεδόν απίθανη.

Nunsploitation

Υπάρχει κάτι διαχρονικά προκλητικό στην ιδέα των καλόγριων που συγκρούονται με την πίστη, την καταπίεση και τη σεξουαλικότητά τους. Το nunsploitation άνθισε κυρίως στα ‘60s και ‘70s, προκαλώντας και σκανδαλίζοντας εξίσου.

Άλλες ταινίες κινήθηκαν προς τον τρόμο, όπως τα Mother Joan of Angels και Alucarda, ενώ άλλες αγκάλιασαν τον ωμό ερωτισμό, όπως τα Behind Convent Walls και The Nun and the Devil. Παρότι υπήρξαν μεμονωμένες σύγχρονες απόπειρες αναβίωσης, το είδος ουσιαστικά εξαφανίστηκε όταν το σοκ έπαψε να σοκάρει. Σήμερα, κάτι αντίστοιχο με το The Devils θα προκαλούσε μαζική αγανάκτηση — κι όμως, κάποτε αυτά τα φιλμ ήταν μέρος του κινηματογραφικού διαλόγου.

Biker movies

Οι ταινίες με μηχανόβιους συνδέθηκαν άρρηκτα με την αντικουλτούρα των ‘60s. Από το The Wild One με τον Μάρλον Μπράντο μέχρι το Easy Rider του Dennis Hopper, οι μηχανές έγιναν σύμβολα ελευθερίας, εξέγερσης και σεξουαλικής έντασης.

Ταινίες όπως το Scorpio Rising του Kenneth Anger αποκάλυψαν τη σημασία της biker υποκουλτούρας, ενώ exploitation παραλλαγές —από το She-Devils on Wheels μέχρι το υπερφυσικό Psychomania— έδωσαν στο είδος πολλές διαφορετικές όψεις. Μετά τα ‘70s, όμως, οι μηχανές παραμερίστηκαν από τα γρήγορα αυτοκίνητα και τις χολιγουντιανές καταδιώξεις. Κι όμως, λίγη βρωμιά, γράσο και αντισυμβατική ενέργεια δεν έβλαψε ποτέ κανέναν — και ίσως είναι ακριβώς αυτό που λείπει σήμερα.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr