Τα Παράσιτα, το Joker και πώς το σύγχρονο σινεμά μιλά για τη φτώχεια

Οι κοινωνικές ανισότητες στο επίκεντρο δύο ταινιών-highlights της φετινής χρονιάς, που σάρωσαν στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά κινηματογραφικά βραβεία.

Γράφει: Χριστίνα Φαραζή 18 Νοεμβρίου 2019

Σε ένα ημιυπόγειο, που πλημμυρίζει κάθε λίγο και λιγάκι ζει η οικογένεια των Ki-taek: ο πατέρας Kim, η μητέρα Chung-sook, ο γιος Ki-woo και η κόρη Ki-jeong. Είναι όλοι άνεργοι, κερδίζουν χρήματα με δουλειές του ποδαριού και ελπίζουν χωρίς να κάνουν κάτι ουσιαστικό σε ένα καλύτερο μέλλον. Αυτό μοιάζει να πλησιάζει επιτέλους, όταν ο γιος προσλαμβάνεται ως καθηγητής αγγλικών της μικρής κόρης μίας εύπορης οικογένειας, που ζει σε μία έπαυλη σε ένα καταπράσινο λόφο. Ο Ki-woo εισβάλλει στη ζωή τους με τον πιο απρόοπτο τρόπο, ανατρέποντας κάθε έννοια ισορροπίας, λογικής και παράνοιας.

Πάνω-κάτω αυτή είναι η υπόθεση για τα "Παράσιτα" του Bong Joon-Ho (Okja, Snowpiercer). Θα μπορούσαμε να επεκταθούμε σε περισσότερες λεπτομέρειες και περιγραφές, αλλά δεν θα το κάνουμε. Εξάλλου, ο ίδιος ο σκηνοθέτης παρακαλεί κοινό και κριτικούς να αντισταθούν στα spoilers για να μην χαθεί η μαγεία και το σασπένς της ταινίας - και πόσο δίκιο έχει.

Τα "Παράσιτα" τιμήθηκαν τον περασμένο Μάιο με τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών, εντυπωσιάζοντας με τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών, αλλά κυρίως με τον αφηγηματικό τρόπο του Νοτιοκορεάτη σκηνοθέτη -συνυπογράφει και το σενάριο-, που μεταπηδά με δεξιοτεχνία από το ένα κινηματογραφικό είδος στο άλλο -από την κωμωδία στο δράμα και από εκεί στην περιπέτεια και στο θρίλερ ακόμα και στο splatter- για να μιλήσει για ένα από τα πιο διαχρονικά ζητήματα από καταβολής της ανθρωπότητας: τις κοινωνικές ανισότητες, την ψαλίδα μεταξύ πλουσίων και φτωχών που στις μέρες μας ανοίγει ολοένα και περισσότερο, την επικινδυνότητα της απόγνωσης που επιφέρει η φτώχεια.

Τα Παράσιτα, το Joker και πώς το σύγχρονο σινεμά μιλά για τη φτώχεια

Από τη μία, οι Ki-taek παρουσιάζονται ως αντιπαθείς, άξεστοι οπορτουνιστές που κάθε ευκαιρία την μεταφράζουν σε χρήμα και από την άλλη ως απόκληροι, ως θύματα ενός κόσμου που δεν τους αφήνει κανένα περιθώριο να επιβιώσουν – ή καλύτερα, τους εξωθεί στα άκρα για να κρατηθούν εν ζωή, στην παρανομία, το ψέμα, τη δημιουργία μίας επίπλαστης πραγματικότητας.

ΠΑΡΑΣΙΤΑ

Η θεματική των "Παρασίτων" είναι συγγενής με εκείνη μίας εντελώς διαφορετικής, όσον αφορά τη φιλοσοφία της, ταινίας που κέρδισε στο αμέσως επόμενο μεγαλύτερο ευρωπαϊκό κινηματογραφικό φεστιβάλ μετά τις Κάννες, σε αυτό της Μόστρας. Ο Αργυρός Λέοντας του φετινού Φεστιβάλ της Βενετίας απονεμήθηκε στο Joker του Todd Philips με τον Joaquin Phoenix να μας ταξιδεύει στο σκοτεινό origin story ενός από τους πιο διάσημους villains της DC Comics και αιώνιου αντιπάλου του Batman, που εξηγεί ουσιαστικά πώς ξεκίνησαν όλα για τον παρανοϊκό κλόουν με το αιώνιο χαμόγελο.

Ο Joker του Philips είναι ένας άντρας που νοσεί ψυχικά, που μένει σε ένα μικρό διαμέρισμα με την επίσης ψυχολογικά διαταραγμένη μητέρα του, που βγάζει τα προς το ζην δύσκολα, αναγκασμένος να εργάζεται ως κλόουν, που ταπεινώνεται καθημερινά για τη διαφορετικότητά του, που ζει σε μία κοινωνία διεφθαρμένη και διαιρεμένη, που αντιλαμβάνεται ότι η συμπόνια είναι πολυτέλεια για λίγους. Το χαρακτηριστικό γέλιο του, που αποτελεί απόρροια κάποιας νευρολογικής πάθησης, είναι η μόνη του αντίδραση στην κωμική συσσώρευση δυστυχιών.

Τζόκερ Χόακιν Φίνιξ 3

Με τον ίδιο τρόπο αντιδρούν και οι ήρωες του Bong Joon-Ho. Γελούν νευρικά χωρίς να μπορούν να σταματήσουν, όταν το τέλος διαφαίνεται να τους χτυπά δυνατά την πόρτα. Χαμογελούν αμήχανα και παραμένουν σιωπηλοί όταν ταπεινώνονται λόγω της φτώχειας τους -η άσχημη μυρωδιά που αναδύει το άπλυτο δέρμα τους- μέχρι που φτάνουν στο μη περαιτέρω και η ταπείνωση μεταμορφώνεται σε καταστροφική οργή και αυτοκαταστροφική μανία.

ΠΑΡΑΣΙΤΑ

Δύο όμορες δυνάμεις που κυριεύουν επίσης και τον Joker, μετατρέποντάς τον από θύμα σε θύτη. 

joaquin phoenix joker

Κάπως έτσι, το γέλιο σβήνει από τα πρόσωπα. Η τραγωδία είναι εδώ και η κάθαρση δεν προβλέπεται για κανέναν σε μία κοινωνία που μετατρέπει τη φτώχεια σε αρρώστια. Κάθε πληγή που ο ιός ανοίγει στο σώμα τους, κάνει μετάσταση στην ψυχή και το μυαλό τους και μολύνει όποιον βρεθεί στον δρόμο τους. 

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Ταινίες

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Noah Baumbach γύρισε ένα love story για ένα διαζύγιο

Ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης του Marriage Story μιλά στο Esquire για τη νέα του ταινία που αναμένεται να πρωταγωνιστήσει στα φετινά Όσκαρ.

5 κορυφαίοι ρόλοι του Al Pacino

Από τον Σημαδεμένο στο Serpico, ας ετοιμαζόμαστε για το Irishman.