Τα Παράσιτα, το Joker και πώς το σύγχρονο σινεμά μιλά για τη φτώχεια

Σε ένα ημιυπόγειο, που πλημμυρίζει κάθε λίγο και λιγάκι ζει η οικογένεια των Ki-taek: ο πατέρας Kim, η μητέρα Chung-sook, ο γιος Ki-woo και η κόρη Ki-jeong. Είναι όλοι άνεργοι, κερδίζουν χρήματα με δουλειές του ποδαριού και ελπίζουν χωρίς να κάνουν κάτι ουσιαστικό σε ένα καλύτερο μέλλον. Αυτό μοιάζει να πλησιάζει επιτέλους, όταν ο γιος προσλαμβάνεται ως καθηγητής αγγλικών της μικρής κόρης μίας εύπορης οικογένειας, που ζει σε μία έπαυλη σε ένα καταπράσινο λόφο. Ο Ki-woo εισβάλλει στη ζωή τους με τον πιο απρόοπτο τρόπο, ανατρέποντας κάθε έννοια ισορροπίας, λογικής και παράνοιας.

Πάνω-κάτω αυτή είναι η υπόθεση για τα "Παράσιτα" του Bong Joon-Ho (Okja, Snowpiercer). Θα μπορούσαμε να επεκταθούμε σε περισσότερες λεπτομέρειες και περιγραφές, αλλά δεν θα το κάνουμε. Εξάλλου, ο ίδιος ο σκηνοθέτης είχε παρακαλέσει μήνες πριν κοινό και κριτικούς, όταν κυκλοφόρησε το πρώτο trailer, να αντισταθούν στα spoilers για να μην χαθεί η μαγεία και το σασπένς της ταινίας - και πόσο δίκιο έχει.

Τα "Παράσιτα" -τον περασμένο Μάιο κέρδισαν τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών- έγραψαν ιστορία στην φετινή, 92η τελετή απονομής των βραβείων Όσκαρ, αναδείχθηκαν ο μεγάλος νικητής της βραδιάς με τέσσερα χρυσά αγαλματίδια (Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Πρωτότυπου Σεναρίου) και έγιναν η πρώτη ξενόγλωσση ταινία που κερδίζει το κορυφαίο Όσκαρ της χρονιάς. Καθόλου άδικα. Οι ερμηνείες των πρωταγωνιστών είναι εξαιρετικές, αλλά ο αφηγηματικός τρόπος του Νοτιοκορεάτη σκηνοθέτη -συνυπογράφει και το σενάριο-, κλέβει την παράσταση. Μεταπηδά με δεξιοτεχνία από το ένα κινηματογραφικό είδος στο άλλο -από την κωμωδία στο δράμα και από εκεί στην περιπέτεια και στο θρίλερ ακόμα και στο splatter- για να μιλήσει για ένα από τα πιο διαχρονικά ζητήματα από καταβολής της ανθρωπότητας: τις κοινωνικές ανισότητες, την ψαλίδα μεταξύ πλουσίων και φτωχών που στις μέρες μας ανοίγει ολοένα και περισσότερο, την επικινδυνότητα της απόγνωσης που επιφέρει η φτώχεια.

Από τη μία, οι Ki-taek παρουσιάζονται ως αντιπαθείς, άξεστοι οπορτουνιστές που κάθε ευκαιρία την μεταφράζουν σε χρήμα και από την άλλη ως απόκληροι, ως θύματα ενός κόσμου που δεν τους αφήνει κανένα περιθώριο να επιβιώσουν – ή καλύτερα, τους εξωθεί στα άκρα για να κρατηθούν εν ζωή, στην παρανομία, το ψέμα, τη δημιουργία μίας επίπλαστης πραγματικότητας.

Η θεματική των "Παρασίτων" είναι συγγενής με εκείνη μίας εντελώς διαφορετικής, όσον αφορά τη φιλοσοφία της, ταινίας που έλαμψε επίσης στην οσκαρική τελετή: το Joker του Todd Philips που αποχώρησε από τη βραδιά με δύο αγαλματίδια (Α' Ανδρικό Ρόλο για τον Joaquin Phoenix και Μουσικής) τα οποία πρόσθεσε στην τροπαιοθήκη του δίπλα στον Αργυρό Λέοντα που κέρδισε στο φετινό Φεστιβάλ της Βενετίας. Εδώ, ο Phoenix μας ταξιδεύει στο σκοτεινό origin story ενός από τους πιο διάσημους villains της DC Comics και αιώνιου αντιπάλου του Batman, που εξηγεί ουσιαστικά πώς ξεκίνησαν όλα για τον παρανοϊκό κλόουν με το αιώνιο χαμόγελο.

Ο Joker του Philips είναι ένας άντρας που νοσεί ψυχικά, που μένει σε ένα μικρό διαμέρισμα με την επίσης ψυχολογικά διαταραγμένη μητέρα του, που βγάζει τα προς το ζην δύσκολα, αναγκασμένος να εργάζεται ως κλόουν, που ταπεινώνεται καθημερινά για τη διαφορετικότητά του, που ζει σε μία κοινωνία διεφθαρμένη και διαιρεμένη, που αντιλαμβάνεται ότι η συμπόνια είναι πολυτέλεια για λίγους. Το χαρακτηριστικό γέλιο του, που αποτελεί απόρροια κάποιας νευρολογικής πάθησης, είναι η μόνη του αντίδραση στην κωμική συσσώρευση δυστυχιών.

Με τον ίδιο τρόπο αντιδρούν και οι ήρωες του Bong Joon-Ho. Γελούν νευρικά χωρίς να μπορούν να σταματήσουν, όταν το τέλος διαφαίνεται να τους χτυπά δυνατά την πόρτα. Χαμογελούν αμήχανα και παραμένουν σιωπηλοί όταν ταπεινώνονται λόγω της φτώχειας τους -η άσχημη μυρωδιά που αναδύει το άπλυτο δέρμα τους- μέχρι που φτάνουν στο μη περαιτέρω και η ταπείνωση μεταμορφώνεται σε καταστροφική οργή και αυτοκαταστροφική μανία.

Δύο όμορες δυνάμεις που κυριεύουν επίσης και τον Joker, μετατρέποντάς τον από θύμα σε θύτη. 

Κάπως έτσι, το γέλιο σβήνει από τα πρόσωπα. Η τραγωδία είναι εδώ και η κάθαρση δεν προβλέπεται για κανέναν σε μία κοινωνία που μετατρέπει τη φτώχεια σε αρρώστια. Κάθε πληγή που ο ιός ανοίγει στο σώμα τους, κάνει μετάσταση στην ψυχή και το μυαλό τους και μολύνει όποιον βρεθεί στον δρόμο τους. 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr