Τότε που ένας έφηβος πέταξε πάνω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα και προσγειώθηκε στη Μόσχα

Το 1987 ο Mathias Rust έκανε την πιο παράτολμη πτήση στην ιστορία του Ψυχρού Πολέμου, προσγειώνοντας ένα Cessna στην Κόκκινη Πλατεία - χωρίς να προκαλέσει τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Γράφει: Νίκος Αγάθος 04 Ιουνίου 2019

Έχουν περάσει πάνω από 30 χρόνια, αλλά όπως και οι εικόνες από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ ή την καταστροφή του Challenger έχουν μείνει ανεξίτηλες στις μνήμες μας, έτσι συνέβη και με τις τηλεοπτικές εικόνες που έδειχναν έναν 19χρονο Γερμανό, τον Mathias Rust, ο οποίος το 1987 αποφάσισε να πετάξει 750 χλμ. με ένα νοικιασμένο Cessna από το Ελσίνκι στην καρδιά της Μόσχας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Αυτή είναι η ιστορία.

Ο Rust, τον οποίο η μητέρα του περιέγραφε ως "ένα ήσυχο αγόρι με πάθος για την αεροπλοΐα", κόλλησε σε αυτή την ιδέα ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ παρακολουθούσε τις ειδήσεις στην τηλεόραση του σπιτιού του στο Αμβούργο (στην τότε, Δυτική Γερμανία). Μετά την ανεπιτυχή συνάντηση μεταξύ των προέδρων των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ στο Ρέικιαβικ για μείωση των πυρηνικών όπλων και συμφωνία κατάπαυσης του Ψυχρού Πολέμου, ο νεαρός αποφάσισε ότι ήταν η σειρά του να κάνει κάτι. Το σχέδιό του, θεωρητικά απλό. Αποφασισμένος να αποδείξει ότι η "διαβολική αυτοκρατορία" των Σοβιετικών δεν ήταν στην πραγματικότητα τόσο κακή, σχεδίασε μια πτήση πάνω από τον πιο καλά φυλασσόμενο εναέριο χώρο του πλανήτη εκείνη την εποχή, με σκοπό να προσγειωθεί στην καρδιά της Μόσχας, θεωρώντας ότι οι Σοβιετικοί θα έδειχναν το αληθινό, φιλικό τους πρόσωπο στο τολμηρό, αλλά καθ’ όλα φιλειρηνικό εγχείρημά του.  

Ο Mathias είχε αποκτήσει άδεια πιλότου, ωστόσο η εμπειρία του δεν ξεπερνούσε τις 50 ώρες πτήσης. Παρ’ όλα αυτά, στις 13 Μαΐου 1987 είπε στους γονείς του ότι επρόκειτο να πιλοτάρει μόνος του ένα Cessna, με πρώτη στάση τα Νησιά Φερόε, δεύτερη την Ισλανδία, τρίτη τη Νορβηγία και τελευταία στάση το Ελσίνκι της Φινλανδίας. Οι γονείς του όμως υποψιάστηκαν το κρυφό σχέδιο του γιου τους και είχαν πολύ σοβαρούς λόγους να είναι ανήσυχοι. Λιγότερο από πέντε χρόνια νωρίτερα, ένα επιβατικό αεροσκάφος της Νότιας Κορέας είχε καταρριφθεί όταν προσπάθησε να πετάξει πάνω από τον Σοβιετικό εναέριο χώρο, με τους 269 επιβάτες να βρίσκουν τραγικό θάνατο. Αλλά ο νεαρός Mathias, δεν χαμπάριαζε. "Φυσικά, σκέφτηκα ότι υπήρχε η πιθανότητα να μην  επιβιώσω", είπε χρόνια αργότερα σε μια συνέντευξη που έδωσε στο BBC. "Αλλά στο τέλος αποφάσισα ότι έπρεπε να αρπάξω την ευκαιρία και να πετύχω -με τον τρόπο μου- μια ειρηνική επίλυση του Ψυχρού Πολέμου".

Τότε που ένας έφηβος πέταξε πάνω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα και προσγειώθηκε στη Μόσχα
Το τελικό σχέδιο πτήσης.

Νωρίς το πρωί της 28ης Μαΐου, ο Mathias ανέφερε ψευδώς στον πύργο ελέγχου ότι ξεκινούσε για τη Στοκχόλμη. Δυο ώρες μετά, στο αεροδρόμιο του Ελσίνκι υπήρχε έντονη ανησυχία, μιας και έβλεπαν ότι το αεροπλάνο του Rust προχωρούσε προς λάθος κατεύθυνση - στην κυριολεξία, στα "απαγορευμένα" εναέρια σύνορα της Σοβιετικής Ένωσης. Λίγο μετά εξαφανίστηκε από τα ραντάρ. Την ίδια στιγμή που στη Φινλανδία αναζητούσαν τα υποτιθέμενα συντρίμμια του Cessna, ο Mathias Rust διέσχιζε τον σοβιετικό εναέριο χώρο.

Στο επόμενο τέταρτο της ώρας, τον πλησίασε ένα MiG. Ο νεαρός Mathias τρομοκρατήθηκε, αλλά ο σοβιετικός πιλότος, αντί να τον καταρρίψει, απομακρύνθηκε και εξαφανίστηκε στα σύννεφα. Ένας συνδυασμός τύχης και ανθρώπινου λάθους, είχε κάνει τον πιλότο του σοβιετικού πολεμικού αεροσκάφους να πιστεύει ότι το Cessna ήταν "δικό" τους. Όμως, στα επίγεια επιτελεία της αεροπορικής άμυνας της ΕΣΣΔ είχε προκληθεί σύγχυση. Αλλά κανείς αξιωματικός στο κέντρο επιχειρήσεων δεν είχε τη διάθεση να πατήσει το "κουμπί" που θα έφερνε την εξόντωση του "εισβολέα". Με κάποιο θαυματουργό τρόπο, ο Rust κατάφερε να πετάξει πάνω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα και λίγες ώρες μετά, να βρεθεί στην πόρτα του Κρεμλίνου.

ΠΤΗΣΗ
Το "ιστορικό" Cessna 172 του Mathias.

Ο Mathias κατάφερε να προσγειώσει το μικρό αεροπλάνο του έξω από τον καθεδρικό ναό του Αγίου Βασιλείου, σε ένα απόμερο άκρο της Κόκκινης Πλατείας, με κύριο μέλημά του την δήλωση φιλικών και ειρηνικών προθέσεων. Στη γεμάτη κόσμο αχανή πλατεία, οι οποίοι έβλεπαν το Cessna να πετά 10 μέτρα πάνω από τα κεφάλια τους, η έξοδος του Rust υπήρξε αποθεωτική από τους Ρώσους, που είχαν συγκεντρωθεί γύρω του: "Βρίσκομαι εδώ σε μια ειρηνευτική αποστολή από τη Γερμανία", τους είπε. Μετά την πρώτη παγωμάρα, φώναξε: "Από τη Δυτική Γερμανία!".
Πολύ αργότερα, ομολόγησε σε συνεντεύξεις του:

"Δεν μπορώ ακόμα να πιστέψω ότι επέζησα. Υπολόγισα ότι είχα μόνο 50% πιθανότητα επιτυχίας".

ΠΤΗΣΗ
Η δίκη του ναερού Mathias μετά τη σύλληψή του.

Φυσικά, αστυνομία και KGB συνέλαβαν τον Mathias στο λεπτό, ο οποίος επί αρκετές ώρες μετά ανακρινόταν, με τον ίδιο να ορκίζεται ότι είχε ενεργήσει με δική του πρωτοβουλία και πως δεν είχε καμία σχέση με τις μυστικές υπηρεσίες τη Δύσης.

Δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα, αλλά υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η  ταπείνωση που υπέστη η σοβιετική άμυνα οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο οποίος βρήκε μια μεγάλη ευκαιρία να απαλλαγεί  (βλέπε καρατομήσει) από μια πλειάδα ανώτερων αξιωματούχων των σοβιετικών ενόπλων δυνάμεων, που ήταν αντίθετοι στις προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις του, την γνωστή Περεστρόικα. Την επόμενη μέρα ο υπουργός Άμυνας αναγκάστηκε να παραιτηθεί και τους επόμενους μήνες περισσότεροι από 150 αξιωματικοί που σχετίζονταν με το περιστατικό έχασαν τη δουλειά τους.

Στο δικαστήριο, ο Rust παραδέχτηκε την ενοχή του για παραβίαση των διεθνών αεροπορικών νόμων και την παράνομη διάσχιση των συνόρων της ΕΣΣΔ, με τον δικαστή να του επιβάλλει αρχικά την ποινή της τετραετούς φυλάκισης σε στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας, κάτι που μετετράπη σε απλή έκτιση ποινής σε "κανονική" φυλακή, στο Λεφόρτοβο της Μόσχας. Ευτυχώς γι’ αυτόν, η -γενική- συνθήκη ειρήνης που υπογράφηκε το επόμενο έτος μεταξύ Ρέιγκαν και Γκορμπατσόφ, τον οδήγησε σε αποφυλάκιση 14 μήνες μετά.

ΠΤΗΣΗ
Πίσω στο σπίτι, λίγο μετά την αποφυλάκιση.

Όμως, λιγότερο από ένα χρόνο μετά την επιστροφή του στο Αμβούργο, ο Rust μαχαίρωσε (ελαφρώς) έναν συνάδελφό του στο νοσοκομείο όπου εργαζόταν και επέστρεψε στη φυλακή (Δυτική Γερμανία, ακόμη), καταδικαζόμενος σε φυλάκιση 30 μηνών. Σήμερα, ο 51χρονος πια Mathias Rust, ασχολείται με την οικονομική ανάλυση, ενώ παράλληλα παραδίδει ατομικά μαθήματα γιόγκα. Σε αρκετές συνεντεύξεις δήλωσε ότι δεν μετανιώνει γι’ αυτό που έκανε, ενώ είναι πεπεισμένος ότι η συγκεκριμένη δράση του, επιτάχυνε την Περεστρόικα και την πτώση του Τείχους.

Από: Esquire ES

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Περιβάλλον

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Ευρωσκεπτικισμός, αυτή η καταστροφική δύναμη

Ή πώς πολιτικά κόμματα που δεν θέλουν την Ενωμένη Ευρώπη θριάμβευσαν στις Ευρωεκλογές.

H ιστορία πίσω από την εμβληματική φωτογραφία του Tank Man

30 χρόνια πριν, ένας νεαρός φοιτητής στάθηκε μόνος του απέναντι στην απολυταρχία του κινεζικού καθεστώτος στην Πλατεία Τιεν Αν Μεν.