Τι απέγινε, άραγε, ο Garry Kasparov;

Οι παλαιότεροι από εμάς συσχετίζουμε τον Garry Kasparov με την παιδική ηλικία ή την εφηβεία μας, ενθυμούμενοι τις συγκρούσεις του με τον Anatoli Karpov πάνω από ένα σκάκι. Οι συγκλονιστικές -ατελείωτες- ώρες (στην πραγματικότητα μήνες) μάχης των δυο Ρώσων σκακιστών στα πλαίσια των παγκοσμίων πρωταθλημάτων σκακιού ξεπερνούσαν τον κλειστό κύκλο του "αθλήματος" δημιουργώντας φανατικούς οπαδούς σε όλο τον πλανήτη -είχαν δεν είχαν σχέση με το σκάκι. Και είναι γεγονός, ότι τόσο ο Karpov όσο και ο δώδεκα χρόνια νεότερός του Kasparov είναι σκακιστές που όμοιοί τους δεν ξαναβγήκαν μέχρι σήμερα.

Ο τελικός πρωταθλήματος του 1984 ήταν ανεπιφύλακτα, το πιο συναρπαστικό ματς σκακιού στην Ιστορία. Ο υπερασπιστής του τίτλου Karpov ξεκίνησε με καλούς οιωνούς: 4-0 υπέρ του. Όμως ο νεαρός Kasparov πήρε σερί τις επόμενες 17 παρτίδες και φαινόταν ότι θα στεφθεί πρώτη φορά πρωταθλητής. Όμως, οι δυο σκακιστές ήταν τρομερά εξαντλημένοι, έπειτα από μάχες που διαρκούσαν κοντά στους 6 μήνες! Κάποια στιγμή, ο πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Σκακιού και διαιτητής του αγώνα, Florencio Campomanes, ζητά να σταματήσει η διεξαγωγή του τελικού, επειδή έθετε σε κίνδυνο τη ζωή των σκακιστών. Ο Karpov είχε χάσει 10 κιλά και υποχρεώθηκε να νοσηλευθεί για μερικές μέρες. Ο Kasparov, σε λίγο καλύτερη φυσική κατάσταση, δεν ήθελε με τίποτε να διακοπεί ο αγώνας, μιας και προηγείτο στο σκορ. Μετά από εκατέρωθεν αντεγκλήσεις και σοβαρές αμφισβητήσεις της απόφασης του προέδρου από τον Kasparov, οι δυο σκακιστές υποχώρησαν. Αυτή ήταν η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα αναμέτρηση για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα η οποία διακόπηκε χωρίς αποτέλεσμα.

Χάνεις μόνο όταν σταματήσεις να αγωνίζεσαι

Η δεύτερη συνάντηση Karpov-Kasparov ήταν στη Μόσχα, την επόμενη χρονιά. Ήταν ένας αγώνας που χρειάστηκαν 24 παιχνίδια και κάτι λιγότερο από 5 μήνες, με τον Kasparov να κερδίζει τον τίτλο με 13-11 -πρώτη φορά παγκόσμιος πρωταθλητής σε ηλικία είκοσι ετών!  Μάλιστα, η νίκη του στο 16ο παιχνίδι έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα αριστουργήματα όλων των εποχών στην ιστορία του σκακιού.

Ο ανταγωνισμός μεταξύ Kasparov και Karpov είχε προεκτάσεις και εκτός σκακιέρας. Ο καθένας ήταν σύμβολο ενός διαφορετικού τρόπου κατανόησης της ζωής και του κόσμου, με τον Karpov να εκπροσωπεί το σοβιετικό ιδεώδες (κομμουνιστής, μέλος του Σοβιετικού Κοινοβουλίου και πρόεδρος του Σοβιετικού Ταμείου για την Ειρήνη), ενώ ο Kasparov, τον οποίο ονόμασαν "ο Υιός της Αλλαγής", ήταν σύμβολο της Περεστρόικα του Γκορμπατσόφ και του Γέλτσιν. Με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το 1991, ο Kasparov ίδρυσε και ένα πολιτικό κόμμα με την ονομασία Δημοκρατικό Κόμμα της Ρωσίας, το οποίο ήταν γέννημα-θρέμμα της φιλελεύθερης φιλοσοφίας του προέδρου Γιέλτσιν.

Άσχετα με τις πολιτικές του φιλοδοξίες, ο Kasparov διατήρησε τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή μέχρι το 1995, και παρ’ όλο που μετά από εκείνη τη χρονιά και έως το 2005 -που αποχώρησε από το άθλημα- περιοριζόταν μόνο σε μερικά τουρνουά (πάντα νικητής), παρέμεινε στην Ιστορία ως ο καλύτερος, ευφυέστερος και πιο υπομονετικός σκακιστής στον κόσμο.

Για όσους από εσάς είστε αρκετά νέοι και δεν έχετε ποτέ παρακολουθήσει κάποια από τις τιτάνιες συγκρούσεις Karpov και Kasparov, σίγουρα θα έχετε ακούσει για την επική αναμέτρηση του Kasparov εναντίον του Deep Thought, ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή της IMB (αρχική ονομασία Deep Blue), ο οποίος μπορούσε να παίζει σκάκι. Στις 11 Μαΐου 1997, ο υπολογιστής νίκησε τον παγκόσμιο πρωταθλητή στην 26η  παρτίδα, με τον Kasparov να κατηγορεί την IBM ότι το μηχάνημα έκλεβε (!) απαιτώντας επανάληψη του αγώνα. Η εταιρεία αρνήθηκε και απέσυρε τον υπολογιστή αποσυναρμολογώντας τον εντελώς.

Η αλήθεια είναι ότι επειδή ο Kasparov είχε αντιμετωπίσει το Deep Thought την προηγούμενη χρονιά και το είχε συντρίψει, η ΙΒΜ εξέλιξε το λογισμικό και μάλιστα, όπως ισχυρίστηκε ο Kasparov, στον δεύτερο αγώνα, πίσω από τις κινήσεις του υπολογιστή κρύβονταν άνθρωποι σκακιστές, κάτι που ήταν ενάντια στους κανόνες του αγώνα.

Στο σκάκι υπάρχουν σαφείς κανόνες και προβλέψιμα αποτελέσματα. Στη ρωσική πολιτική συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο

Το 2005 ο Kasparov αποσύρεται οριστικά από το σκάκι και ξεκινά καριέρα στην πολιτική με καθαρά ακτιβιστικές διαθέσεις, δημιουργώντας μια κίνηση με την ονομασία Ενωμένο Μέτωπο Πολιτών, με έντονες τακτικές διαμαρτυρίας και ιδεολογικά μανιφέστα οξείας αντίθεσης ενάντια στο σύστημα διακυβέρνσης του Πούτιν. 

Στις 14 Απριλίου 2007 συνελήφθη για πρώτη φορά και κρατήθηκε για 10 ώρες από την αστυνομία της Μόσχας, κάτι που συνέβη αρκετές ακόμη φορές, δίχως να σταματά τις δηλώσεις του εναντίον του Πούτιν. Η πιο πρόσφατη περίπτωση (2012) αφορά σε μια διαμαρτυρία του Kasparov εναντίον του Ρώσου προέδρου, εξαιτίας της καταδίκης των μελών του φεμινιστικού πανκ συγκροτήματος Pussy Riot.

Τις ημέρες που βρισκόταν υπό κράτηση, πολλοί φίλοι τον αγνόησαν, αλλά όχι ο πρώην -αιώνιος- αντίπαλός του: ο Karpov τον επισκέφθηκε τουλάχιστον μια φορά. Σήμερα, Kasparov και Karpov έχουν κάνει ειρήνη. Δεν είναι φίλοι, απλά υπάρχει ανάμεσά τους αμοιβαίος σεβασμός. Κάτι που δεν είναι γνωστό είναι ότι οι δύο σκακιστές, όταν ήταν στο αποκορύφωμα της εχθρότητάς τους, δώρισαν το 1986 από κοινού 650.000 δολάρια στο ίδρυμα βοήθειας προς το θύματα του Τσερνομπίλ.

Από τον Ιούνιο του 2013 ο Garry Kasparov ζει -σε εθελοντική εξορία- στις ΗΠΑ και έχει πλέον κροατική ιθαγένεια. Στα 56 του πια, παίζει πού και πού σκάκι, γράφει, διαβάζει και υπερασπίζεται με πάθος τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έλαβε και ειδικό βραβείο από τον ΟΗΕ για την ακτιβιστική του δράση προς όφελος των ελευθεριών στη Ρωσία.

Το 2014 προσπάθησε να διεκδικήσει την προεδρεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Σκακιστών, αλλά έχασε από τον Ρώσο δισεκατομμυριούχο Kirsan Ilyumzhinov.

O Ρώσος δισεκατομμυριούχος Kirsan Ilyumzhinov.

Ο Kasparov δήλωσε μετά την ψηφοφορία ότι αυτή είχε χειραγωγηθεί και κατηγόρησε τον Ilyumzhinov ότι πήρε το αξίωμα επειδή ήταν στενός φίλος και συνεργάτης του Πούτιν.
Ο ίδιος ομολογεί ότι είναι πάντα σε εγρήγορση: "Δεν ασχολούμαι πια με τους Ρώσους, ούτε καν ταξιδεύω με την Aeroflot".

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr