Μία είναι ουσία, υπάρχει αθανασία αρκεί να προσπεράσουμε αυτόν τον νόμο της φυσικής

Στην επιδίωξη της αιώνιας νεότητας, υπάρχουν άτομα που επενδύουν εκατομμύρια ετησίως για να αψηφήσουν την αναπόφευκτη πορεία του χρόνου. Μπορούμε όμως πραγματικά να σταματήσουμε την κυτταρική γήρανση και να επιτύχουμε την αθανασία; Παρά τις υψηλές φιλοδοξίες ορισμένων, οι νόμοι της φυσικής αποτελούν -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- αξεπέραστο εμπόδιο.

Η θεωρία της φθοράς

Στην καρδιά της γήρανσης βρίσκεται η αδυσώπητη επίθεση της θερμικής κίνησης, κατά την οποία τα μόρια του νερού συγκρούονται με τους μοριακούς μηχανισμούς μέσα στα κύτταρά μας, φθείροντας σταδιακά την ακεραιότητά τους. Αυτή η διαδικασία, κυβερνάται από τους νόμους της θερμοδυναμικής και αποτελεί πρόκληση για την αναζήτηση της αιώνιας νεότητας.

Δύο επικρατούσες θεωρίες ρίχνουν φως στη διαδικασία της γήρανσης. Η εξελικτική βιολογία προτείνει ότι η γήρανση εξυπηρετεί έναν σκοπό: εκκαθάριση για τις νέες γενιές. Εναλλακτικά, η "θεωρία της φθοράς" υποστηρίζει ότι οι μοριακοί μηχανισμοί μέσα στο σώμα μας, που βομβαρδίζονται συνεχώς από το θερμικό χάος, υποκύπτουν αναπόφευκτα στην εντροπία, οδηγώντας σε κυτταρικές βλάβες και γήρανση.

iStock

Ο ρόλος της θερμοδυναμικής

Αυτή η αδυσώπητη θερμική κίνηση, όπως εξηγεί ο βιοφυσικός Peter Hoffmann, όχι μόνο τροφοδοτεί τους μοριακούς μηχανισμούς, αλλά συμβάλλει και στη διάσπαση των μοριακών δεσμών, φαινόμενο που αντικατοπτρίζεται στη γήρανση. Παρά το γεγονός ότι το σώμα μας διαθέτει αξιοσημείωτους μηχανισμούς επιδιόρθωσης, υπάρχουν όρια για να αναγεννητική ικανότητά του.

Ο διάσημος εμπειρογνώμονας Leonard Hayflick εισήγαγε την έννοια του "κυτταρικού ορίου Hayflick", του πεπερασμένου αριθμού των φορών που μπορεί να αντιγραφεί το ανθρώπινο DNA, προτού αρχίσει η κυτταρική γήρανση.

Ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής του Rudolf Clausius υπογραμμίζει το αναπόφευκτο της εντροπίας, κατά την οποία τα συστήματα αναπόφευκτα μεταπίπτουν από την τάξη στην αταξία. Η αρχή αυτή εφαρμόζεται στα βιολογικά συστήματα, εκδηλώνοντας τη γήρανση και τον ενδεχόμενο θάνατο.

Είναι εφικτή η επιβράδυνση της γήρανσης;

Ενώ κάποια κυτταρική βλάβη μπορεί να αντιστραφεί, η ενδογενής αλληλεπίδραση των κυττάρων θέτει προκλήσεις. Διάφοροι παράγοντες, όπως η δίαιτα και το επίπεδο δραστηριότητας, αλλά και η έκθεση σε μαγνητικά πεδία μπορεί να παίζει ρόλο σε ορισμένη έκταση, αλλά η πλήρης αντίστροφη της γήρανσης παραμένει ανέφικτη.

Ωστόσο, η γήρανση είναι μια πολύπλευρη διαδικασία που επηρεάζεται από πολυάριθμους παράγοντες, καθιστώντας απίθανη μια λύση που να ταιριάζει σε όλους.

Άτομα, όπως ο Bryan Johnson, ακολουθούν ριζοσπαστικές στρατηγικές για να αποτρέψουν τη γήρανση, αλλά η αναζήτηση της αθανασίας παραμένει άκαρπη. Αν και η πρόοδος της επιστήμης έχει επιμηκύνει τη διάρκεια ζωής του ανθρώπου, η υπέρβαση του ρεκόρ της Jeanne Calment, η οποία πέθανε το 1997 στα 122 της έτη, φαίνεται απίθανη.

iStock

Αγκαλιάζοντας τη γήρανση

Από την άλλη πλευρά, δεδομένου του μεγέθους μας, η ανθρώπινη διάρκεια ζωής υπερβαίνει ήδη κατά πολύ αυτό που λογικά θα έπρεπε να είναι. Με λίγες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, η μακροζωία συχνά αντιστοιχεί στο μέγεθος του όντος. Ένα ποντίκι ζει κατά μέσο όρο δύο χρόνια, οι ελέφαντες έως και 60 χρόνια και οι γαλάζιες φάλαινες κολυμπούν έως και 90 χρόνια. Έχοντας αυτό κατά νου, θα έπρεπε να έχουμε προσδόκιμο περίπου στα 40 χρόνια. Τα ζώα στην άγρια φύση σπάνια προλαβαίνουν να γεράσουν, επειδή πεθαίνουν ως θηράματα, από τις ασθένειες ή την πείνα πολύ πριν προλάβουν να αναπτύξουν φλεγμονές και άλλα προβλήματα κυτταρικής γήρανσης.

Οι μελέτες τονίζουν ότι η ηλικία είναι η κύρια αιτία για την ανάπτυξη μιας θανατηφόρας ασθένειας. Ο κίνδυνος θανάτου αυξάνεται όσο μεγαλώνει κανείς, αλλά και πάλι, ο κίνδυνος θανάτου είναι 100% για όλα τα έμβια όντα.

Οι άνθρωποι που ζουν σε "μπλε ζώνες", μέρη όπως η Οκινάουα της Ιαπωνίας, η Σαρδηνία της Ιταλίας, η Ικαρία της Ελλάδας, η Νικόγια της Κόστα Ρίκα, η Λόμα Λίντα της Καλιφόρνιας, τείνουν να έχουν τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων που φτάνουν τα 100 χρόνια και πάνω.

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr