Το παγωτό στην Ελλάδα δεν ήταν πότε μόνο παγωμένη κρέμα

Η υπόθεση παγωτό στην Ελλάδα δεν είναι τόσο απλή όσο φαντάζεσαι. Για άλλους συνδεδεμένο με τις καλοκαιρινές τους αναμνήσεις, για κάποιους απαραίτητο επιδόρπιο, για μερικούς αληθινός εθισμός, έχει διαγράψει μια σχεδόν ιστορική πορεία.

Γράφει: Μπάμπης Δούκας 01 Αυγούστου 2019

Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, το πρώτο παγωτό στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Αθήνα παρασκευάστηκε το 1835, όταν η σύζυγος του Βαυαρού αντιβασιλέα Ιωσήφ Λουδοβίκου Κόμη του Άρμανσπεργκ, ανέθεσε σε ένα ζαχαροπλάστη που λεγόταν Κάλβος να φτιάξει κάποιο γλύκισμα για τους καλεσμένους μιας δεξίωσής της. Ο τελευταίος, προφανώς παρασυρμένος από τη φιλοδοξία του, της πρότεινε να φτιάξει παγωτό.

Στην οικία του πρωθυπουργικού ζεύγους στην αρχή της οδού Πειραιώς οι καλεσμένοι αρχικά ενθουσιάστηκαν, αλλά μετά έπαθαν όλοι τροφική δηλητηρίαση εξαιτίας των χημικών χρωμάτων που ο Κάλβος είχε χρησιμοποιήσει.

Το παγωτό στην Ελλάδα δεν ήταν πότε μόνο παγωμένη κρέμα

H φήμη του παγωτού ωστόσο κατά κάποιον τρόπο αποκαταστάθηκε γύρω στο 1841, όταν στο καφενείο που διατηρούσε ο ζαχαροπλάστης Καρδαμάνης μεταξύ των οδών Αιόλου και Αγίου Μάρκου ουσιαστικά ξεκίνησε να πωλείται, ενώ στην εξάπλωσή του βοήθησαν και αρκετοί Επτανήσιοι που από τη δεκαετία του 1850 και έπειτα είχαν μάθει από τους Ιταλούς την τέχνη και τη μετέφεραν και στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Η πραγματική όμως επανάσταση του παγωτού στην Ελλάδα έγινε όταν το 1936 άνοιξε το πρώτο εργοστάσιο.

Η πραγματική όμως επανάσταση του παγωτού στην Ελλάδα έγινε όταν το 1936 άνοιξε το πρώτο εργοστάσιο που παρασκεύασε τυποποιημένο, που ήταν της ΕΒΓΑ (υπάρχουν όμως αναφορές ότι η πρώτη γαλακτοβιομηχανία που ασχολήθηκε με το θέμα άνοιξε το 1934 στο Βοτανικό), ενώ το μεγάλο hit ήταν η ευρεσιτεχνία που άκουγε στο όνομα "παγωτό ξυλάκι". Μόνο τυχαίο δεν είναι άλλωστε το γεγονός ότι οι παγωτατζήδες που έβγαιναν με το τροχήλατο καροτσάκι αρχικά αποκαλούνταν "εβγατζήδες".

Ακολούθησαν αργότερα κι άλλες βιομηχανίες με εξειδίκευση στο τυποποιημένο παγωτό, όπως η περίφημη Άστυ, ενώ επωνυμίες όπως οι Κρι Κρι, Βόρειος Πόλος, Κρόνος, Όλυμπος, Ταΰγετος και Άσσος έκαναν λίγο αργότερα την εμφάνισή τους με παγωτά κρέμα και κασάτα.

Στη σύγχρονη εποχή

παγωτοΟι δεκαετίες πέρασαν και παγωτά όπως το Σικάγο έκαναν την εμφάνισή τους και στην ελληνική αγορά, πριν έρθουν τα ’80s και ανάμεσα σε πολλά άλλα καθιερώσουν και τα τυποποιημένα παγωτά σχεδόν όπως τα γνωρίζουμε σήμερα. Ποιος άλλωστε δεν είχε φάει το Κοκταίηλ, που αρχικά λεγόταν Rocket, ή τον πύραυλο Texas, που διαφήμιζε ο Χάρρυ Κλυνν, ή ακόμα και το άκρως επιτυχημένο στο νεανικό κοινό των ’90s Laky Cup; Βέβαια, αυτά δεν ήταν αρκετά για να κρατήσουν το κοινό κι έτσι το gelato (το ιταλικό παγωτό, που μαζί με το αμερικανικού τύπου είναι εκείνα που κυριαρχούν στην ελληνική αγορά) μπήκε μέσω των τζελατεριών και αυτό στη ζωή μας, όπως και παρακλάδια του όπως το frozen yogurt, που έκανε μια μικρή έκρηξη, αλλά "ηρέμησε" σχετικά γρήγορα.

Στο σήμερα μπορεί κάποιος να πει με σιγουριά ότι θα φας ποιοτικό παγωτό από εταιρείες όπως η Kayak, αλλά και από μικρές γωνιές, όπως είναι το Le Greche της οδού Μητροπόλεως, ή ακόμα και στο old fashioned ζαχαροπλαστείο Χαρά στην Πατησίων ή και στην Τούλα του Παγκρατίου με το παγωτό μουστάρδα (δεν έχει γεύση μουστάρδας παρά μόνο το χρώμα της και φτιάχνεται με 40 συστατικά) ή στο Ninnolo της Κηφισιάς αλλά και στο new entry Κόκκιον στην οδό Πρωτογένους. Καθένα με διαφορετικές κατευθύνσεις, αλλά όλα κρατούν ψηλά τον πήχη του παγωτού στην Αθήνα.

παγωτο

  • Ο πρώτος παγωτατζής της ιστορίας λεγόταν Francesco Procopio Cutò και είχε καταγωγή από τη Σικελία. Όταν μικρός έπαιζε με το χιόνι και το ανακάτεψε με χυμό φρούτων και μέλι, ουσιαστικά έφτιαξε το πρώτο σορμπέ της ιστορίας. Το 1686 άνοιξε στο Παρίσι το Café Procope, το οποίο υπάρχει ακόμη.
  • Το πρώτο παγωτό πύραυλος της ιστορίας καταγράφεται το 1904 στο Σεντ Λούις. Δημιουργός του ήταν ο Ernest Hamwi, που δίπλωσε μια βάφλα και τη συνόδευσε με μια μπάλα παγωτό. Φυσικά οι πωλήσεις του δημιουργήματός του εκτοξεύτηκαν αμέσως.
  • H πρώτη παγωτομηχανή της ιστορίας φέρεται να δημιουργήθηκε από τη Nancy M. Johnson, μια νοικοκυρά από τη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ. H Johnson χρησιμοποίησε μια χειροκίνητη συσκευή με λαβή, που μάλιστα μπορούσε να παρασκευάσει δύο διαφορετικές γεύσεις. Η ίδια η Nancy δεν πίστεψε στην κατασκευή της και πούλησε πολύ φτηνά την πατέντα.

Οι τάσεις

Αρχικά το πρώτο κύμα που όρισε τις τάσεις ήταν τα κλασικά παγωτατζίδικα, που όμως ακολουθούσαν την αμερικανική σχολή (πιο λιπαρό παγωτό από το gelato, καθώς φτιάχνεται από κρέμα γάλακτος και το 50% του όγκου του είναι αέρας) και διέθεταν τεράστια γκάμα γεύσεων, κάποιες φορές σε υπερβολικό βαθμό. Αυτά τα διαδέχτηκαν οι τζελατερίες, στις οποίες γινόταν και γίνεται ακόμη εξαιρετική δουλειά.

παγωτο

Η τάση είναι σήμερα τα πιο healthy παγωτά, με λιγότερες επιβλαβείς ουσίες, λιπαρά και ζάχαρη. Εσχάτως μεγάλη ζήτηση παρουσιάζουν τα gluten-free παγωτά που διατίθενται τόσο σε ζαχαροπλαστεία και παγωτατζίδικα όσο και συσκευασμένα, ενώ κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και μ’ εκείνα που περιέχουν διάφορα superfoods. Παρά τη μικρή περίοδο κατά την οποία βρίσκεται στην αγορά, το κατάμαυρο παγωτό κατόρθωσε να γίνει κι αυτό viral. Παρότι στη μαγειρική το σκούρο χρώμα επιτυγχάνεται με τη χρήση μελανιού σουπιάς, κάτι τέτοιο δε θα μπορούσε να ισχύει για το έδεσμα που λάνσαρε η εταιρεία Κρι Κρι.

Τη δουλειά εδώ την κάνει ο ενεργός φυτικός άνθρακας που υπάρχει στα συστατικά του. Και δεν είναι η πρώτη φορά που το στοιχείο αυτό συναντιέται με το παγωτό: Ενάμιση αιώνα πριν στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ ο Robert McCay Green, αναμειγνύοντας παγωτό με διοξείδιο του άνθρακα, δημιούργησε το ice cream soda.

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Φαγητό

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Το cast του Once Upon a Time in Hollywood διδάσκει πάλι στυλ

Οι πρωταγωνιστές του Quentin Tarantino εντυπωσίασαν στην βρετανική πρεμιέρα της ταινίας.

Η ιστορία του Pacha, του πιο θρυλικού club της Ίμπιζα

Μία νύχτα τον Ιούνιο του 1973 το νησί άλλαξε για πάντα.