Γιατί η εξαντλητική προπόνηση κάνει κακό στα παιδιά

Παιδιά, γονείς και προπονητές πιστεύουν πως η βελτίωση στα σπορ έρχεται με την εξαντλητική προπόνηση. Ίσως όμως δεν είναι αλήθεια αυτό. Ας δούμε τιο ακριβώς ισχύει.

Γράφει: Παύλος Κρούστης 17 Σεπτεμβρίου 2024

Περίπου το ένα τρίτο των παιδιών σχολικής ηλικίας επικεντρώνονται σε ένα μόνο άθλημα, ακολουθώντας εντατικά, ετήσια προγράμματα προπόνησης, συχνά συμμετέχοντας σε πολλαπλές ομάδες. Και αρχίζουν να επικεντρώνονται σε αυτό από πολύ μικρή ηλικία, μεταξύ 10 και 12 ετών, όπως αναφέρει ο Neeru Jayanthi, γιατρός στο Emory Sports Medicine στην Ατλάντα.

Ο παιδικός αθλητισμός δεν ήταν πάντα έτσι. "Αυτό που κάποτε αποτελούσε διασκέδαση με τους φίλους, έχει γίνει πλέον 'πόσο καλός μπορείς να γίνεις και πόσο γρήγορα'", λέει ο Jayanthi. Πριν από περίπου δύο δεκαετίες, ήταν από τους πρώτους ερευνητές που μιλούσαν για τον κίνδυνο σε σχέση με αυτό που αποκαλεί ο ίδιος "εξειδίκευση στον παιδικό αθλητισμό".

Το κόστος

Σήμερα, η επιστήμη δείχνει ότι αυτή η τάση έχει κόστος. Η υπερβολική προπόνηση χωρίς παύσεις συσχετίζεται με αυξημένα ποσοστά εξάντλησης και τραυματισμών στα παιδιά. Οι αθλητικοί γιατροί και άλλοι ειδικοί συμφωνούν ότι τα παιδιά δεν έχουν την νευρομυϊκή ωριμότητα, ούτε την φυσική ανάπτυξη για να επαναλαμβάνουν μια κίνηση ξανά και ξανά, και ότι το να τα ωθείς να το κάνουν μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία τους, σωματικά και ψυχικά.

Πόση προπόνηση είναι αρκετή;

Ο Tiger Woods άρχισε το γκολφ σε ηλικία δύο ετών. Η Serena Williams έπιασε για πρώτη φορά ρακέτα όταν ήταν τεσσάρων ετών. Αυτές οι ιστορίες διάσημων αθλητών που ξεκίνησαν από μικρή ηλικία έχουν καλλιεργήσει την αντίληψη ότι για να επιτύχεις, πρέπει να αρχίσεις νωρίς και να προπονηθείς σκληρά.

ΜπάσκετiStock

Ο κανόνας των 10.000 ωρών, που έγινε γνωστός από τον Malcolm Gladwell στο βιβλίο του "Outliers", ενίσχυσε αυτή την πεποίθηση, λέει ο Jayanthi. Όμως, η έρευνα δείχνει το αντίθετο. Μια ανάλυση του 2019 που εξέτασε 22 μελέτες δεν βρήκε καμία απόδειξη ότι η εξειδίκευση σε ένα άθλημα από μικρή ηλικία προωθεί την επιτυχία στην ενηλικίωση. Στην πραγματικότητα, οι αθλητές που ασχολήθηκαν με τρία αθλήματα σε ηλικία 11, 13 και 15 ετών είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να φτάσουν σε εθνικό επίπεδο σε σύγκριση με εκείνους που εστιάστηκαν σε ένα μόνο άθλημα.

Πώς βλάπτει η εξειδίκευση τα παιδιά

Τα παιδιά δεν είναι μικρογραφίες ενηλίκων. Ο εγκέφαλός τους δεν έχει αναπτύξει ακόμη τον πλήρη έλεγχο των μυών τους και τα σώματά τους δεν είναι αρκετά ισχυρά για να αντέξουν την επαναλαμβανόμενη κίνηση, λέει η Matzkin. Αυτό τα καθιστά ευάλωτα σε τραυματισμούς από υπερβολική χρήση, όπως οι κακώσεις και τα κατάγματα από πίεση.

"Μπορούμε να τα επιστρέψουμε στο γήπεδο, μπορούμε να τα θεραπεύσουμε, αλλά δεν μπορούμε να αποτρέψουμε τις συνέπειες σε 15 ή 20 χρόνια", λέει η Matzkin. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η συμμετοχή σε ένα μόνο άθλημα αυξάνει την πιθανότητα τραυματισμών. Μια μελέτη του 2015 βρήκε ότι οι αθλητές που εστιάζουν σε ένα μόνο άθλημα είχαν τετραπλάσιες πιθανότητες να αναπτύξουν τραυματισμούς στα γόνατα.

ΚολύμβησηiStock

Διατηρώντας τη διασκέδαση στο παιχνίδι

Η προπόνηση σε πολλαπλά αθλήματα όχι μόνο ενεργοποιεί διαφορετικές μυϊκές ομάδες, αλλά βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν τον απαραίτητο νευρομυϊκό έλεγχο και προλαμβάνει την εξάντληση, προσφέροντάς τους μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ διασκέδασης και προπόνησης.

Για τους περισσότερους νέους αθλητές, οι ειδικοί συμφωνούν: "Η εξειδίκευση πριν από τα δεκατέσσερα δεν είναι η καλύτερη επιλογή", λέει ο Jayanthi. "Πρέπει να κάνετε αυτό που ξέρετε ότι είναι καλύτερο για το παιδί σας".

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr

Πώς το bushido των σαμουράι θα σε κάνει καλύτερο άντρα

Οι σαμουράι ζούσαν με την ιδέα ότι η τιμή είναι πάνω από όλα. Σήμερα, αυτό σημαίνει να στέκεσαι σταθερά στις αξίες σου, ακόμα κι αν είναι δύσκολο ή αμφιλεγόμενο.

Γραφει Κωστας Χρηστου

Τι είναι το φαινόμενο Breaking Bad-Γιατί η επιστήμη ασχολείται με την σειρά

Το "Breaking Bad effect" περιγράφει πώς μια σοβαρή διάγνωση μπορεί να επηρεάσει βαθιά τη συμπεριφορά και τις επιλογές ενός ανθρώπου, σύμφωνα με επιστημονικά ευρήματα.

Γραφει Τιμος Σαλαμες

Τι πρέπει να έχει ένα σακίδιο έκτακτης ανάγκης σύμφωνα με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό

Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός εξηγεί τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα σακίδιο έκτακτης ανάγκης: από τρόφιμα και νερό μέχρι φάρμακα, φακό και βασικά έγγραφα. Ένας πρακτικός οδηγός προετοιμασίας.

Ξέρεις και εσύ κοπέλες που έχουν κολλητούς τους πρώην τους;

Τα βάλαμε κάτω και γράψαμε για μια από τις μεγαλύτερες βλακείες που έχουμε ακούσει στις σχέσεις.

Πώς η κλασική μουσική εκτοξεύει την απόδοση στο γυμναστήριο

Άσε τον Bad Bunny στην άκρη και βάλε στο Spotify τους μεγάλους δασκάλους. Και θα βρεις διαφορά.

Ο Charles Leclerc μπορεί να παντρεύτηκε αλλά δεν ξέχασε την Ferrari

Αν υπάρχει κάτι που ξεχώρισε στο γάμο του, ήταν το αμάξι της εξόδου. Μια Ferrari Testa Rosa του 1957.