Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και οι μελλοντικές πανδημίες

Από τα τέλη του Φεβρουαρίου, στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχουν ξεκινήσει οι διαπραγματεύσεις για μία νέα Συνθήκη για την Πρόληψη των Πανδημιών, η οποία θα προκύψει έπειτα από τη μελέτη περισσότερων από 200 προτάσεων που αφορούν την υποστήριξη της παγκόσμιας άμυνας απέναντι στα νέα παθογόνα. Αυτές οι προτάσεις έχουν υποβληθεί από επιστήμονες και φορείς οι οποίοι παρακολουθούν την πανδημία του κορονοϊού που, πλέον, έχει σκοτώσει πάνω από 6,2 εκατομμύρια ανθρώπους μέσα σε 2 χρόνια, ενώ ως χρόνος-στόχος για την υιοθέτηση της Συνθήκης από τα 193 κράτη-μέλη του ΟΗΕ έχει τεθεί ο Μάιος του 2024. 

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας πρέπει με τη συγκεκριμένη Συνθήκη να ανταποκριθεί στις κλήσεις που δέχτηκε, καθώς θεωρήθηκε ανεπαρκής όταν ξέσπασε η πανδημία του κορονοϊού όσον αφορά την εξουσία του πάνω στη  διερεύνηση των εξάρσεών της αλλά και στον συντονισμό των μέτρων για τον περιορισμό της.

Ανάμεσα στις προτάσεις που έχουν κατατεθεί βρίσκεται και η πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον για την ίδρυση ενός Παγκόσμιου Ταμείου Πρόληψης των Πανδημιών, υπό τη σκέπη της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Η Συνθήκη για την Πρόληψη των Πανδημιών

Σύμφωνα με το Reuters, από το 2005 μέχρι και σήμερα, όσον αφορά γεγονότα σχετικά με τη δημόσια υγεία που υπερβαίνουν τα κρατικά σύνορα, ισχύει ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός του ΠΟΥ, ο οποίος καθορίζει τις υποχρεώσεις των κρατών-μελών του ΟΗΕ.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δεσμευτική υποχρέωση άμεσης άντλησης συμβουλών για την αντιμετώπισή της εκάστοτε υγειονομικής κρίσης αλλά και η συμμόρφωση με τα προτεινόμενα μέτρα που αφορούν το εμπόριο και τις μετακινήσεις.

Αυτοί οι κανονισμοί, λοιπόν, παρότι θεωρούνται ακόμη λειτουργικοί για την καταπολέμηση επιδημιών όπως του Ebola, είναι, όπως αποδείχτηκε, ελλιπείς για την αντιμετώπιση μιας παγκόσμιας πανδημίας.

Στις προτάσεις που έχουν γίνει για τη νέα Συνθήκη περιλαμβάνονται, εκτός από την πρόταση της Ουάσινγκτον, ο διαμοιρασμός των δεδομένων και των ακολουθιών των γονιδιωμάτων των αναδυόμενων ιών και κανόνες που αφορούν την πιο δίκαιη διανομή των εμβολίων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ασκεί, τέλος, πίεση για την απαγόρευση της εμπορίας άγριων ζώων και τη θεσμοθέτηση κινήτρων για την αναφορά νέων ιών και μεταλλάξεων.

Τα κράτη που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις έχουν deadline μέχρι τον Αύγουστο για να καταλήξουν σε μία αρχική συμφωνία περί της Συνθήκης, η οποία συμφωνία θα υποστηριχθεί από τον Γενικό Διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Tedros Adhanom Ghebreyesus, που αναμένεται να επανεκλεγεί στη θέση του μέσα στον Μάιο.

Πώς βλέπουν τα κράτη τη Συνθήκη

Η Συνθήκη ουσιαστικά προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που, όπως είναι φυσικό, αποτελεί τον πιο μεγάλο υποστηρικτή της, ενώ χαίρει υποστήριξης από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ινδονησία, την Κένυα και άλλα κράτη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα λάβουν μέρος στις διαπραγματεύσεις, αλλά είναι ενάντιες στον δεσμευτικό χαρακτήρα της Συνθήκης. Επιφυλακτικές φαίνεται να είναι η Ινδία και η Βραζιλία, ενώ ο μεγάλος αριθμός των κρατών που συμμετέχουν αναμένεται να καταστήσει την εξασφάλιση της συμφωνίας αρκετά δύσκολη.

> Διάβασε ακόμα: Μερικά βασικά μαθήματα από το τέλος της πανδημίας του 1918

Πώς θα λειτουργήσει η νέα Συνθήκη

Η νομική φύση της Συνθήκης αναμένεται να καθοριστεί στο μέλλον. Οπότε, προς το παρόν, σύμφωνα με τη 'ζαργκόν' του ΠΟΥ, η Συνθήκη πρόκειται να αποτελέσει ένα 'εργαλείο'.

Υπάρχουν τριών ειδών τέτοια εργαλεία: Οι συστάσεις, οι κανονισμοί και οι συμβάσεις. Από αυτά, οι κανονισμοί είναι αυτομάτως δεσμευτικοί για τα κράτη-μέλη, εκτός και αν δηλώσουν τη σαφή τους αντίθεση.

> Διάβασε ακόμα: Η κοινωνία των πολιτών φιμώνεται, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία

Κάτι που αναμένεται να διασαφηνιστεί είναι και το πώς θα 'κουμπώσει' ο Διεθνής Υγειονομικός Κανονισμός του 2005 με τη νέα Συνθήκη για την Πρόληψη των Πανδημιών.

Το πιο πιθανό είναι να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Οι ήδη υπάρχοντες κανόνες να εφαρμόζονται σε τοπικές εξάρσεις και η Συνθήκη να ενεργοποιείται μόνο στις περιπτώσεις που ο ΠΟΥ ανακοινώνει μία πανδημία - κάτι που προς το παρόν δεν είναι υποχρεωμένος να κάνει.

Τέλος, μένει να καθοριστεί το αν οι διαπραγματευτές θα συμπεριλάβουν μέτρα συμμόρφωσης, π.χ. κυρώσεις.

 

Ακολούθησε το Esquire στο Facebook, το Twitter και το Instagram.

 

 

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr