Οι κορυφαίες ταινίες και σειρές για την Αρχαία Ρώμη

Μερικές επιλογές σε καθαρά επικό και πασχαλινό mood: Από το Spartacus μέχρι το Rome του ΗΒΟ.

Γράφει: Γιώργος Ρομπόλας 17 Απριλίου 2020

Τι δουλειά έχουν οι ταινίες και οι σειρές εποχής για την Αρχαία Ρώμη την περίοδο του Πάσχα; Την τελευταία φορά που κοιτάξαμε στις γραφές, η μοναδική συμβολή των Ρωμαίων στο δράμα του Ιησού Χριστού ήταν εκείνο το περιβόητο "νίπτω τας χείρας μου" του Ρωμαίου επίτροπου της Ιουδαίας, Πόντιου Πιλάτου. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι η άνοδος του χριστιανισμού είναι άμεσα συνδεδεμένη με την πιο ισχυρή αυτοκρατορία που γνώρισε ποτέ η Μεσόγειος.

Έτσι, με τα χρόνια στήθηκε μία τηλεοπτική παράδοση που απαιτεί -φανατικά και στο repeat- ταινίες και σειρές που έχουν να κάνουν με τα χρόνια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Άλλες καλές, άλλες κακές και μερικές πραγματικά απαράδεκτες. Ας δούμε, όμως, μερικά από τα κορυφαία δείγματα του sword and sandal, ένός είδους που κάποτε μεσουρανούσε στο Χόλιγουντ και τα τελευταία χρόνια κάνει ξανά την εμφάνισή τους. Είναι άλλωστε Μεγάλη Εβδομάδα και η παράδοση το απαιτεί.

Spartacus (1960)

Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά και με τρία ονόματα ή μάλλον τρία ιερά τέρατα του σινεμά: Stanley Kubrick, Kirk Douglas, Dalton Trumbo. Εκείνο που θα μπορούσε να μοιάζει με μία sword and sandal σαπουνόπερα μετατρέπεται σε φιλμ-δυναμίτη αφιερωμένο στον θρυλικό επαναστάτη που όρθωσε το ανάστημά του ενάντια στη στυγνή και καταπιεστική εξουσία της Ρώμης. Μέχρι σήμερα, παραμένει ένα από τα κορυφαία ιστορικά δράματα όλων των εποχών - με τη σκηνή, δια χειρός του κυνηγημένου για τα αριστερά φρονήματα Trumbo, όπου όλοι σκλάβοι αναφωνούν "Εγώ, είμαι o Σπάρτακος" να προκαλεί ανατριχίλες 60 χρόνια μετά.

Cleopatra (1963)

Μία φανταχτερή υπερπαραγωγή που έσπασε κάθε ρεκόρ κόστους (σ.σ: γονατίζοντας οικονομικά την 20th Century Fox), γεμάτη πυραμίδες, λεγεωνάριους, φανταχτερές στολές, παρελάσεις και ό,τι άλλο μπορεί να βάλει κανείς με τη φαντασία του. Μήπως, όμως, το love story ανάμεσα στη Βασίλισσα της Αιγύπτου και τον Ρωμαίο στρατηγό μοιάζει λίγο γλυκερό στις μέρες μας; Επιφανειακά, ναι, στο βάθος όμως οι ερμηνείες των Elizabeth Taylor και -κυρίως- του Richard Burton στον ρόλο του Μάρκου Αντώνιου αποζημιώνουν και με το παραπάνω. O τελευταίος πείθει απόλυτα ότι θα έχανε τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης και μίας ολόκληρης αυτοκρατορίας, για τα μάτια μίας γυναίκας· της Κλεοπάτρας.

Masada (1981)

Ένα ξεχασμένο διαμάντι ή "Ένα μυθιστόρημα για την τηλεόραση"όπως είχε διαφημιστεί από το ίδιο το δίκτυο ABC με τον Peter O' Toole στον πρωταγωνιστικό ρόλο του Ρωμαίου στρατηγού. Το σκηνικό για μία μοναδική ιστορία αυταπάρνησης και ακραίων συναισθημάτων στήνεται γύρω από το οχυρό Μασάντα· εκεί όπου οι Εβραίοι επαναστάτες δεν πρόκειται να παραδώσουν τα όπλα τους ό,τι μα ό,τι και αν συμβεί.

Ben-Hur (1959)

Η αρχετυπική ταινία για την Αρχαία Ρώμη και ένα φιλμ που παίζει φανατικά στο repeat της ελληνικής τηλεόρασης εδώ και δεκαετίες. O Charlton Heston στον μάλλον διασημότερο ρόλο της καριέρας του, πολλά/πάρα πολλά εκατομμύρια εισπράξεων, εμπορική επιτυχία που το μόνο το Όσα παίρνει ο άνεμος είχε ξεπεράσει, 11 συνολικά Oscars και η σκηνή της αρματοδρομίας να αποτελεί σήμα-κατατεθέν του sword and sandal είδους. 

Quo Vadis (1951)

Η παλιότερη ταινία της λίστας μπορεί να μοιάζει πολυκαιρισμένη, παραμένει όμως ένα κομψοτέχνημα για το πώς μπορούν τα ιστορικά και τα μυθιστορηματικά στοιχεία να πλεχτούν σε ένα δυνατό storyline - με τις απαραίτητες πάντα αστοχίες του εμπορικού σινεμά. Οι διωγμοί των πρώτων Χριστιανών από τους Ρωμαίους βρίσκονται σε πρώτο πλάνο καθιστώντας το φιλμ ιδανικό για το Πάσχα ενώ η εκπληκτική ερμηνεία του Sir Peter Ustinov ως Αυτοκράτορας Νέρωνας που προσπαθεί να πραγματοποιήσει τα παρανοϊκά σχέδια του παραμένει απόλυτο must-see.

Rome (2005-2007)

Θα μπορούσε να γυρίσει το HBO κάτι λιγότερο από ένα αριστούργημα; Η ευρωπαϊκή παραγωγή που δίδαξε πώς ακριβώς πρέπει να γυρίζονται οι δραματικές σειρές εποχής είναι η επιτομή του τηλεοπτικού υπερθεάματος: Γεμάτο δολοπλοκίες πιο αιχμηρές και από του GoΤ, επικές σκηνές δράσεις μικρές σε "όγκο" κομπάρσων αλλά τεράστιες σε ένταση και χαρακτήρες που τυραννιούνται από ένοχα πάθη καθώς τσακίζονται πάνω στα βράχια της ιστορίας και των μηχανορραφιών της ρωμαϊκής πολιτικής σκηνής.

I, Claudius (1976)

Ένα mini series του BBC βασισμένο στο ομώνυμο κείμενο του σπουδαίου Robert Graves, το ίσως δηλαδή κορυφαίο ιστορικό μυθιστόρημα που γράφτηκε ποτέ για τη Ρώμη - σήμερα, όχι άδικα, θεωρούνται κλασικά, τόσο η σειρά όσο και το βιβλίο. Όσο για τη δράση του; Είναι καθαρά θεατρική και εκτυλίσσεται μέσα σε τέσσερις τοίχους. Καταφέρνει, όμως, να δώσει σάρκα και οστά σε χαρακτήρες τόσο γοητευτικά μοχθηρούς, έτσι ώστε πολλές σύγχρονες και πανάκριβες τηλεοπτικές παραγωγές να μοιάζουν με νηπιαγωγείο μπροστά του.

Gladiator (2000)

Και για το τέλος, κάτι τελείως διαφορετικό: Ένα blockbuster δια χειρός του μετρ του είδους Ridley Scott και η ταινία που (ξανα)άνοιξε τον δρόμο στις επικές υπερπαραγωγές πριν καν εμφανιστεί το Lord of the Rings. Ναι, το σενάριο γίνεται σχεδόν σαχλό σε κάποιες φάσεις, πάντα όμως θα έχουμε μαζί μας (α) τα ξεσπάσματα του Russell Crow (β) την εξαιρετική ερμηνεία του νεαρού τότε Joaquin Phoenix στον ρόλο του Κόμμοδου, του τρελού Αυτοκράτορα και (γ) την πρώτη μάχη ενάντια στις βάρβαρες γερμανικές φυλές ή αλλιώς τη μάλλον πιο πειστική και εντυπωσιακή σκηνή μάχης σώμα με σώμα που κατέγραψε ποτέ κινηματογραφικό φιλμ.

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Μουσική

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

"Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ": Η ιστορία πίσω από τη σκηνή του Σταυρού

H αδυναμία στο ποτό και το τσιγάρο, οι ατελείωτες ώρες πάνω στον σταυρό και η εξομολόγηση του πρωταγωνιστή της ταινίας του Franco Zeffirelli.

Τι θα δούμε το Πάσχα στην Cosmote TV

Η πολυβραβευμένη "Ευτυχία" του Άγγελου Φραντζή έρχεται στο σπίτι μας την Κυριακή του Πάσχα.