Το zakuski είναι η πραγματική γοητεία της ρωσικής κουζίνας
Όπως το ούζο με μεζέ. Αλλά πληθωρικότερο, πιο έντονο και με άφθονη βότκα.
Ας ξεκινήσουμε από δύο διαπιστώσεις. Η πρώτη αφορά τη συνήθεια των Ρώσων (και όχι μόνο αυτών) να ψάχνουν αφορμές για να πιουν βότκα οποιαδήποτε στιγμή, σε οποιαδήποτε περίσταση. Η δεύτερη, ότι δεν έχεις ακούσει ποτέ ξανά στη ζωή σου τη λέξη zakuski.
Η τελευταία προέρχεται από το ρήμα "Закусить" (ζάκουσιτ) που σε ελεύθερη μετάφραση ερμηνεύεται ως "παίρνω ένα σνακ". Και γι' αυτό ακριβώς πρόκειται: Για την τελετουργία του απεριτίφ, δηλαδή κάποιο ελαφρύ ποτό ή cocktail που ανοίγει την όρεξη πλαισιωμένο από μικρές μερίδες φαγητού. Κάτι σαν τη δική μας συνήθεια να πίνουμε ούζο ή τσίπουρο με μεζέ, ενδεχομένως πριν το φαγητό (ή ακόμη και να αντικαθιστούμε κάποιο γεύμα με αυτό).

Στο zakuski λοιπόν, το οποίο ξεκίνησε από τη Σοβιετική Ένωση αλλά έχει επεκταθεί σχεδόν σε όλες τις σλαβικές χώρες, κάθε γουλιά βότκας ή των πολύ δημοφιλών στη Ρωσία κονιάκ και μπράντι, συνοδεύεται και από μία μπουκιά. Πρωταγωνιστικό ρόλο στο τραπέζι εδώ, έχουν ζεστά και κρύα σνακ που εκτείνονται αρκετά σε εύρος. Μπορεί να περιέχουν κρέας ή ψάρι, σαλάτες και ζωμούς, πίκλες και μικρά πιροσκί κ.α. Πολλοί το παρομοιάζουν με το σκανδιναβικό smörgåsbord, το οποίο μοιάζει πολύ περισσότερο όμως με κυρίως γεύμα και περιλαμβάνει open sandwiches. Το σύγχρονο, εκλεπτυσμένο zakuski έχει τις ρίζες στον 19ο αιώνα, όταν στην αυτοκρατορική Ρωσία εργαζόντουσαν αρκετοί αξιόλογοι Γάλλοι σεφ, που εξέλιξαν την παλιά ρωσική παράδοση που ήθελε πριν το φαγητό να σερβίρονται σνακ (κυρίως τυριά) και ένα ποτό (συνήθως σφηνάκι βότκα) για να ανοίξει η όρεξη. Η όλη διαδικασία γινόταν σε ένα μικρό χώρο ακριβώς δίπλα από την τραπεζαρία.
Σήμερα, η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί ακόμη και να αντικαταστήσει ένα γεύμα ενώ μία παραλλαγή της υπάρχει και για το τσάι (κάτι που είναι εξίσου σημαντικό για τους Ρώσους). Η σειρά σερβιρίσματος των πιάτων στις μέρες μας ακολουθεί ένα pattern, ξεκινώντας από κρύα ορεκτικά με ψάρι και θαλασσινά για να καταλήξει σε ζεστά, με κρέας.

Σε περίπτωση που το zakuski αντικαταστήσει κάποιο κυρίως γεύμα, τότε πάντοτε ακολουθεί στο φινάλε του γλυκό και καφές. Μία ακόμη σημαντική λεπτομέρεια είναι πως παρά το μικρό τους μέγεθος, δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη παρασκευή και τις λεπτομέρειες των σνακ. Συχνά, από το zakuski δε λείπει και η σαλάτα Ολιβιέ (салат Оливье), που είναι η αυθεντική εκδοχή της γνωστής ανά την υφήλιο ρωσικής σαλάτας αλλά και τα μπλίνι (блины, πιτάκια σαν τηγανίτες που συνοδεύονται από ρέγγα και άλλα καπνιστά ψάρια). Περίοπτη θέση κατέχει επίσης και το ψωμί. Πιο συγκεκριμένα, το μποροντίνσκι (бородинский). Μαύρο και με ζύμη που περιέχει μελάσα και η οποία αλληλεπιδρά με τις ισχυρές και λιπαρές γεύσεις της ρωσικής κουζίνας. Και ασφαλώς με τη βότκα.

Η όλη φάση έχει επηρεάσει τα τελευταία χρόνια και τη ρωσική εστιατορική σκηνή, με zakuski restaurants να κάνουν όλο και συχνότερα την εμφάνισή τους στις πιο εμπορικές πόλεις της αχανούς χώρας, αλλά και έξω από αυτή (για παράδειγμα, ένα από τα πιο δημοφιλή εστιατόρια στο Πόρτλαντ των ΗΠΑ είναι το Kachka, που ακολουθεί αυτό ακριβώς το στυλ). Σαν να λέμε δηλαδή tapas bar α λα ρωσικά.
Ναζνταρόβια λοιπόν που θα έλεγαν κι οι Ρώσοι.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για πολιτικές εξελίξεις, συνεντεύξεις διασήμων, συμβουλές για αντρική μόδα και συνταγές για φαγητό και πότο στο esquire.com.gr
Λένε πως αυτά είναι τα πιο exotic εστιατόρια της Αθήνας
Ιαπωνία και fusion, Ταϊλάνδη και dim sum, καθώς και μπόλικες ακόμη γαστρονομικές κουλτούρες εμπλουτίζουν τον αθηναϊκό ευ τρώγειν χάρτη.
Ένα υπέροχο εστιατόριο των Δωδεκανήσων σερβίρει στην Αθήνα για μια νύχτα
Από την Κω στη Γλυφάδα, για μια εξαιρετική γαστρονομική εμπειρία.
Το Athens Gastronomic Forum σερβίρει γνώση στην Τεχνόπολη
Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, πραγματοποιείται διεθνές συνέδριο γαστρονομίας, με το Athens Gastronomic Forum να καταφθάνει στις 9 και 10 Φεβρουαρίου 2026.
Γραφει Μπαμπης ΔουκαςTaste Atlas: 6 ελληνικά γλυκά στη λίστα με τα κορυφαία
Η νέα λίστα του Taste Atlas για τα καλύτερα γλυκά του κόσμου αποτυπώνει τις γεύσεις που ξεχώρισαν διεθνώς και τη θέση της ελληνικής ζαχαροπλαστικής μέσα σε αυτό το παγκόσμιο τοπίο.
Γραφει Τιμος ΣαλαμεςΠοιο είναι, αλήθεια, το αγαπημένο σου εστιατόριο στην Αθήνα;
Τα Tasty Awards 2026 x Esquire Greece by Ploom είναι εδώ, κατά τη 10η επετειακή εκδοχή τους, και σε καλούν να αναδείξεις τα πιο δημοφιλή εστιατόρια και μπαρ της Αθήνας.
Τι μας αφήνει πίσω το 2025 σε μπαρ, εστιατόρια, φαγητό και ποτό
Πρόσωπα, εστιατόρια και μπαρ, υλικά και τάσεις, flops και αστέρια. Όλα όσα θα μνημονεύουμε από το ευ τρώγειν και ευ πίνειν σύμπαν για τη χρονιά που σύντομα μας αποχαιρετά.
Γραφει Μπαμπης Δουκας