Nikola Tesla: Ο Προμηθέας του ηλεκτρισμού

Η διαμάχη του εφευρέτη απέναντι στον κινούμενο στις σκιές Thomas Edison ξεπερνά και την πιο νοσηρή φαντασία.

Γράφει: Γιώργος Ρομπόλας 10 Ιουλίου 2019

O σερβικής καταγωγής Nikola Tesla, γεννημένος στις 10 Ιουλίου του 1856, μετανάστευσε το 1884 στις Ηνωμένες Πολιτείες από την Κροατία έχοντας στην τσέπη του μόλις τέσσερα σεντς, μερικά ποιήματα και σχέδια για μία ιπτάμενη μηχανή που όμως δεν ολοκλήρωσε ποτέ. Παρ' όλα αυτά, κατάφερε να είναι ο κυρίαρχος των ανακαλύψεων στα πρώτα χρόνια του ηλεκτρισμού, να εφεύρει την ηλεκτρική γεννήτρια, τις ακτίνες Χ και μία πολύ μακρά λίστα ευρεσιτεχνιών που μέχρι σήμερα αποτελούν βασικά στοιχεία της καθημερινότητάς μας.

O ιδιόρρυθμος Tesla προσπάθησε σκληρά να διατηρήσει την εικόνα του "τρελού επιστήμονα":  Δεν παντρεύτηκε ποτέ ενώ οι αφηγήσεις τον θέλουν να μην ενδιαφέρεται για το θέμα του σεξ, φοβόταν τρομερά τα στρογγυλά πράγματα, απεχθανόταν μετά βδελυγμίας τις ανθρώπινες τρίχες αλλά κι όλα όσα δεν μπορούσαν να διαιρεθούν δια του τρία. Επίσης, υποστήριζε ότι είχε κατασκευάσει μία "ακτίνα θανάτου", για την οποία κάποιοι εικάζουν ότι έχει κάποια σχέση με την τρομερή έκρηξη στην Τουνγκούσκα της Ρωσίας το 1908, όπου 1 εκ. στρέμματα δάσους ισοπεδώθηκαν μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Nikola Tesla: Ο Προμηθέας του ηλεκτρισμού
O Nicola Tesla στο εργαστήριό του στο Κολοράντο Σπρινγκς το 1899.

Ειλικρινά κ. Tesla δεν καταλαβαίνετε καθόλου το αμερικανικό χιούμορ, έτσι;

Φυσικά, ως σωστός "τρελός επιστήμονας" όφειλε να έχει απέναντί του τον αντίστοιχο αντίζηλο. Τη νέμεσή του. Σε αυτόν τον ρόλο ανταποκρίθηκε κατάλληλα ο Μάγος του Μένλο Παρκ, πιο γνωστός ως Thomas Edison (1847 – 1931). O πατέρας του ηλεκτρικού λαμπτήρα ήταν ένας από τους πιο δραστήριους εφευρέτες όλων των εποχών, με 1903 ευρεσιτεχνίες να φέρουν φαρδιά πλατιά την υπογραφή του. Η ιστορία, βέβαια, καθώς οι δεκαετίες περνούσαν, τον αποκαθήλωνε σιγά σιγά από τον επιστημονικό του θρόνο καθώς, όπως όλα δείχνουν, ο Edison διακρινόταν, εκτός από τις εφευρέσεις, και στο παιχνίδι της εξαπάτησης. Ή μάλλον ήταν άσσος σε αυτό.

Πότε και πώς όμως συναντήθηκαν οι δρόμοι αυτών των δύο πρωτοπόρων του ηλεκτρισμού; Στην αρχή της καριέρας του ο Tesla βρέθηκε να εργάζεται για λογαριασμό του Edison, ο οποίος του προσέφερε 50 χιλιάδες δολάρια (περίπου 1 εκ. σημερινά δολάρια δηλαδή) για να διορθώσει τα ηλεκτρικά προβλήματα που παρουσίαζαν οι μηχανές και οι γεννήτριες του τελευταίου. Ο ιδιοφυής Βαλκάνιος, όπως ήταν αναμενόμενο, τα διόρθωσε με χαρακτηριστική ευκολία, όταν όμως ήρθε η ώρα να ζητήσει τα δεδουλευμένα του έλαβε μία πολύ οδυνηρή απάντηση: "Ειλικρινά κ. Tesla δεν καταλαβαίνετε καθόλου το αμερικανικό χιούμορ, έτσι;".

Νίκολα Τέσλα Τόμας Έντισον

Οι δρόμοι τους χώρισαν κι ο Tesla ξεκίνησε να τελειοποιεί αυτό που έμεινε γνωστό ως εναλλασσόμενο ρεύμα (ΑC). O Edison από την πλευρά του ήθελε να πουλήσει το συνεχές ρεύμα (DC) σε όλον τον πλανήτη. Μάλιστα ο πρώτος συνεργάστηκε τότε και με τον μεγάλο αντίζηλο του Αμερικανού εφευρέτη, τον  George Westinghouse (1846-1914), προκαλώντας την οργή του. Η διαφορά συμφερόντων ήταν παραπάνω από εμφανής ενώ οι βάσεις για αυτό που θα ονομαζόταν War of the Currents (σ.σ: Πόλεμος των Ρευμάτων) είχαν στηθεί.


Η εκδικητική μανία του Εdison έφτασε στο αποκορύφωμά της όταν το 1903 έριξε 6600 βολτ στον άτυχο ελέφαντα ενός τσίρκου για να δείξει πόσο επικίνδυνη ήταν η εφεύρεση του Tesla.


Ο Edison εγκαινίασε πρώτος τη δική του πατέντα, το 1882 στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, δίνοντας ρεύμα 110 βολτ σε 59 πελάτες. Παρ' όλα αυτά, πολύ γρήγορα φάνηκε ότι το συνεχές ρεύμα (DC) είχε τεράστιες απώλειες ενώ το εναλλασσόμενο ρεύμα (AC) των Tesla και Westinghouse, που επικράτησε, είχε το πλεονέκτημα να ταξιδεύει πιο εύκολα και σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Τι έκανε τότε ο δαιμόνιος αλλά μάλλον αντιπαθής Edison; Η αντίδρασή του ξεπερνά τα όρια και του πιο ευφάνταστου μυθιστορήματος που βασίζεται στο μαύρο χιούμορ.

Τόμας Έντισον 4

Το 1917 ο Tesla είχε παρουσιάσει την ιδέα του ραντάρ στο αμερικανικό ναυτικό

Τα κατοικίδια των οικογενειών που λάμβαναν εναλλασσόμενο ρεύμα άρχισαν να εξαφανίζονται. O Edison πλήρωνε πιτσιρίκια να απαγάγουν τα άτυχα ζώα κι ύστερα φρόντισε να τα σκοτώνει με ηλεκτροπληξία για να συκοφαντήσει την εφεύρεση του Tesla. Η εκδικητική μανία του έφτασε στο αποκορύφωμά της όταν το 1903, έριξε 6600 βολτ στον άτυχο ελέφαντα ενός τσίρκου. Το βίντεο κυκλοφορεί στο διαδίκτυο μέχρι σήμερα, όμως θα σε συμβουλεύαμε να το αποφύγεις. Οι εικόνες είναι σκληρές.

Δυστυχώς, η κόντρα ανάμεσα στους δύο επιστήμονες (με την κύρια ευθύνη να βαραίνει τον Αμερικανό) θα κόστιζε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ιστορία έχει καταγράψει τον Βρετανό Robert Watson-Watt ως εφευρέτη του ραντάρ το 1935. Κι όμως, το 1917 ο Tesla είχε παρουσιάσει μία πανομοιότυπη ιδέα στο αμερικανικό ναυτικό. Τα γερμανικά υποβρύχια ήταν ο φόβος και ο τρόμος των θαλασσών εκείνη την εποχή. Όμως οι στρατιωτικές αρχές των Η.Π.Α προσπέρασαν την εξαιρετική εφεύρεση του. Ο λόγος; Διευθυντής της υπηρεσίας που έπαιρνε την απόφαση ήταν ο Edison.

Νίκολα Τέσλα 46

Αντίστοιχα μπορεί ο Wilhelm Roentgen να παρουσιάζεται ως επιστήμονας πίσω από τις ακτίνες Χ, ήταν όμως ο Tesla εκείνος που είχε κόψει αρκετά χρόνια πριν πρώτος το νήμα και για αυτήν την εφεύρεση. Απλά, εκείνος, γνώριζε καλά το πόσο επικίνδυνες είναι. Ο Edison από την άλλη, που δε φαίνεται να αγχωνόταν για λεπτές έννοιες όπως τα όρια της επιστήμης σε σχέση με την ηθική, επέβαλλε σε συνεχή πειράματα τον βοηθό του Clarence Dally με συνεπές αποτέλεσμα τα χέρια του τελευταίου να ακρωτηριαστούν.


Ένας Προμηθέας που με το έργο του χάρισε πολλές και σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις σε όλη την ανθρωπότητα.


Τι ήταν τελικά ο Nikola Τesla; Ήταν το ανεστραμμένο είδωλο του δαιμονικού Edison, ένας τρελός επιστήμονας που έφτιαξε ακόμη και μηχανή που προκαλεί σεισμούς (!) ή ένας πολυπράγμων τύπος που έζησε χωρίς σεξ για όλη του τη ζωή; Ο σερβικής καταγωγής εφευρέτης ήταν ένα μυαλό που δεν χωρούσε σε καλούπια. Ένα από τα πιο λαμπρά πνεύματα του 19ου και 20ου αιώνα. Ένας Προμηθέας που με το έργο του χάρισε πολλές και σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις σε όλη την ανθρωπότητα. Ένας άνθρωπος που, τελικά, δύσκολα μπορεί να περιγράψει μία ταινία το μεγαλείο του.

ΜΗ ΧΑΣΕΙΣ

Περισσoτερα για Υγεία & Fitness

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ

Έξυπνες συσκευές για μια έξυπνη ζωή

Το Οικοσύστημα Συσκευών Galaxy της Samsung κάνει πιο εύκολη την καθημερινότητα μας.

Τα καλύτερα video games για το καλοκαίρι

Μία αναδρομή σε εκείνους τους τίτλους που έσωσαν παρέες από την κατάθλιψη.